RFID tích hợp QR Code: Nông dân có thể tự kiểm tra phân bón bằng điện thoại
Theo chuyên gia nông nghiệp Nguyễn Đăng Nghĩa, việc ứng dụng RFID tích hợp QR Code không chỉ giúp doanh nghiệp số hóa quản trị mà còn trao cho nông dân công cụ tự kiểm tra nguồn gốc phân bón. Đây có thể trở thành một “lớp phòng vệ” mới trước tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
Ngày 17/9, tại Nhà máy Phân bón Bình Điền Long An, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền phối hợp cùng Công ty Cổ phần Mỹ Lan đưa vào vận hành thử nghiệm hệ thống RFID tích hợp QR Code trong quản trị sản xuất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Hệ thống được triển khai trên dây chuyền sản xuất thực tế nhằm kiểm tra độ ổn định, hoàn thiện quy trình trước khi vận hành chính thức, dự kiến từ đầu năm 2027. Mỗi bao phân bón được gắn một mã định danh riêng; RFID được sử dụng trong quá trình sản xuất, quản lý kho, nhập - xuất hàng, còn QR Code giúp nhà phân phối, đại lý và nông dân tra cứu thông tin bằng điện thoại thông minh.
Theo chuyên gia Nông hóa - Thổ nhưỡng Nguyễn Đăng Nghĩa, việc làm này không chỉ giúp doanh nghiệp ứng dụng thêm công nghệ, mà còn đưa công cụ nhận diện sản phẩm đến tận tay người nông dân.
Nông dân tự xác thực sản phẩm bằng RFID tích hợp QR Code
Trao đổi riêng với phóng viên, ông Nguyễn Đăng Nghĩa cho rằng đây là một trong những giải pháp đáng chú ý trong bối cảnh phân bón giả, phân bón nhái và hàng kém chất lượng vẫn gây nhiều thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp.
Theo ông Nghĩa, thời gian qua vấn đề chống hàng giả, hàng kém chất lượng đã được các cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp đặt ra tại nhiều hội nghị, hội thảo. Tuy nhiên, trên thực tế, nông dân vẫn có nguy cơ mua phải sản phẩm không bảo đảm chất lượng, nhất là khi việc nhận biết bằng bao bì hoặc cảm quan ngày càng khó khăn.
“Điều tôi thấy hữu ích ở giải pháp này là người nông dân có thể tự kiểm tra, tự truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Khi người mua có thể xác định được hàng hóa mình đang sử dụng có đúng nguồn gốc hay không thì đây là một giải pháp rất tốt để góp phần chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng”, ông Nghĩa nói.
Với hệ thống mới, khi quét QR Code, người sử dụng có thể kiểm tra thông tin nhận diện sản phẩm, lô hàng và các hướng dẫn liên quan. Hệ thống cũng có khả năng ghi nhận những dấu hiệu bất thường, chẳng hạn một mã được quét nhiều lần tại các địa điểm không phù hợp.
Theo ông Nghĩa, cách tiếp cận này đáng chú ý bởi lâu nay chống hàng giả thường tập trung vào khâu kiểm tra, phát hiện và xử lý sau khi hàng hóa đã lưu thông trên thị trường. Khi sản phẩm được định danh từ nhà máy và người tiêu dùng cuối cùng có công cụ xác thực, khả năng kiểm soát có thể được bổ sung ngay trong quá trình lưu thông, mua bán.
“Tôi cho rằng mô hình này nên được nghiên cứu để ứng dụng rộng rãi. Nông dân tự kiểm tra được, tự truy xuất được thì đó chính là một cách rất thực tế để bảo vệ mình”, ông Nghĩa nhận định.
Không chỉ là một mã QR trên bao phân bón
Điểm quan trọng của hệ thống là QR Code không hoạt động đơn lẻ. Theo thông tin từ Bình Điền, RFID cho phép thiết bị nhận diện nhiều tem trong phạm vi phù hợp mà không cần quét trực tiếp từng mã. Khi sản phẩm hoặc pallet đi qua hệ thống đọc, dữ liệu nhập - xuất có thể được ghi nhận tự động, qua đó giảm thao tác thủ công và hỗ trợ đối soát.
Dữ liệu về sản xuất, lưu kho và phân phối được kết nối với mã định danh của từng sản phẩm. Do đó, việc quét QR của người mua là điểm cuối của một chuỗi dữ liệu bắt đầu từ nhà máy, chứ không chỉ đơn giản là đọc thông tin in sẵn trên bao bì.
Đây cũng là lý do ông Nguyễn Đăng Nghĩa đánh giá cao việc kết hợp công nghệ truy xuất nguồn gốc với kiểm soát chất lượng.
Theo vị chuyên gia, thiệt hại từ phân bón giả không chỉ nằm ở chi phí phân bón, mà là . Nếu sử dụng phân bón không đúng chất lượng, cây trồng có thể bị ảnh hưởng về sinh trưởng, năng suất và chất lượng, kéo theo thiệt hại của cả vụ sản xuất.
Ngoài chức năng truy xuất, khi được tích hợp với ứng dụng Canh tác thông minh, QR Code trên mỗi bao phân bón còn có thể trở thành điểm kết nối giữa doanh nghiệp với nông dân.
Người sử dụng có thể tiếp cận hướng dẫn bón phân đúng sản phẩm, đúng liều lượng, đúng thời điểm; xem khuyến cáo theo cây trồng, điều kiện canh tác và gửi phản hồi hoặc yêu cầu hỗ trợ.
Hiện hệ thống này đang được thử nghiệm tại Dây chuyền 3 của Nhà máy Phân bón Bình Điền Long An. Doanh nghiệp sẽ đánh giá độ chính xác dữ liệu, tốc độ xử lý, độ bền của tem RFID và tính thuận tiện trong sử dụng trước khi dự kiến triển khai chính thức từ đầu năm 2027.
Theo ông Nguyễn Đăng Nghĩa, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn hoạt động quản lý thị trường hay kiểm nghiệm chất lượng. Nhưng khi mỗi bao phân bón có một định danh và mỗi người nông dân có thể trở thành một “người kiểm tra” bằng chính chiếc điện thoại của mình, cuộc chiến chống hàng giả có thêm một công cụ trực tiếp ngay từ nơi sản phẩm được sử dụng.
