Rau hoa Tết: Nhà vườn chắt chiu, tiểu thương bán tháo
Còn vài tiếng đồng hồ nữa tới giao thừa, cũng chính là khoảng thời gian neo giữ hy vọng của những người nông dân cùng thương lái hoa, rau, trái... Cái Tết gần kề, nhưng nỗi buồn được mùa, mất giá dường như đang trĩu sâu trên không ít cánh đồng...
Đã là cuối Chạp. Tết lắm rồi. Vậy mà mấy ngày gần đây, nhiều khu chợ bán nông sản đìu hiu, không người qua lại. Chỉ có tiểu thương ngồi ngóng khách sau mớ rau củ quả chất đầy trước mặt, và từng túi chất đống sau lưng. Người ta chạy xe gắn máy xuyên qua chợ dễ dàng vì… đường thông lộ thoáng! Đó là trong giờ bán hàng. Còn đến lúc chợ tàn, người ta đổ hết những mớ rau củ quả còn tươi xanh mơn mởn ấy vào đống rác rồi bỏ ra về dù chưa đến giờ tan chợ.
Thỉnh thoảng, có vài người đến bới ra lựa những món còn dùng được.
Thời gian cận Tết, tình hình mua bán có khá hơn, nhưng sức mua vẫn thua kém mọi năm, giá cả không nhích lên được. Để đẩy được hàng đi, nhiều tiểu thương đành ngậm ngùi: “Giá nào cũng bán, chứ chợ ế quá! Chưa có năm nào tệ như năm nay”.
Bán cho chúng tôi 2 bịch khổ qua hơn 1kg chị Nguyễn Thị Đào, quầy rau nhỏ trên đường Nguyễn Văn Quá, phường Đông Hưng Thuận, TPHCM chép miệng than: “Hôm đầu tháng Chạp tới qua thanh minh, rau củ, khổ qua gì cũng rớt giá thảm thương. Con gái tôi có vườn, thương lái vô vườn ngó rồi báo giá vừa hoàn vốn nó chưng hửng, khóc luôn. Vậy là tôi với hai dì của nó chia nhau ra mang xuống đường bán phụ con. Giúp có kiếm thêm đồng lời nào hay đồng đó”.
Hơn 8g tối, anh Lê Trí Công ngụ trên đường Phan Huy Ích, phường An Hội Tây mới đẩy xe bắp cải còn quá nửa về phòng trọ trên đường Phan Huy Ích. Cả người mệt mỏi, anh gọi điện cho cậu con trai ở Lâm Đồng: “Chắc mai con coi chở xuống 1 xe thôi, cà chua và bắp cải phía cha với mẹ con đều bán chậm quá. Để đó cho bò ăn đi con, tiền xe mắc mà nhà trọ không đủ chỗ chất hàng.”.
Giống như chị Đào, con trai anh Công cũng trồng rau củ ở Lâm Đồng mà thương lái vô vườn trả chưa tới vốn. Thương con vất vả, vợ chồng anh Công quyết định đùm túm nhau xuống khu nhà trọ này thuê xe ba gác, đẩy hàng đi bán. Nhưng 1 tuần rồi vẫn chưa hết nửa ruộng bắp cải với cà của con trai. “Vầy là Tết nay nhà có gì ăn nấy, khỏi bánh mứt gì luôn”. Chị Thương vợ anh không nói gì, chỉ nhanh tay lột mấy vỏ bắp cải hư, úng bỏ đi, chị nói: “Chuẩn bị vầy cho phiên chợ sáng sớm ngày mai. Bán tiếp đi rồi tính, không lo chạy chợ thì cả nhà chẳng có Tết đâu!”.
Cây cảnh có... khá hơn?
Tình hình rau củ quả đã vậy. Thì hoa cây cảnh cũng không khá gì hơn.
Những chậu cúc mâm xôi người nông dân nhọc nhằn chăm sóc ròng rã 6 tháng trời, vì những cơn mưa bất thường làm bung nở sớm, chỉ bán được 3, 4 chục ngàn. Chậu nào đẹp với màu sắc mới lạ thì cũng chỉ 80 - 100 ngàn là... hết giá. Trong khi tiền vận chuyển, chi phí mặt bằng, chưa kể công đứng bán và giữ hàng đã chiếm chi phí không nhỏ. Bông vạn thọ thì 2, 3 chục ngàn đồng một chậu.
Càng cận tết, các tiểu thương càng âu lo khi thấy sức mua cứ ì ạch. Mà tiểu thương lo một thì nhà vườn lo mười. Bởi, không bán được hàng thì nhà vườn là người chịu thiệt hơn cả, giá thanh toán sẽ càng bị "dìm" xuống so với giá thỏa thuận ban đầu. Nhà vườn có muốn đòi hơn cũng không được, bởi người ta đâu có mua đứt bán đoạn, mà luôn lấy hàng gối đầu để phòng chuyện rủi ro.
Chị Thu Hà, một tiểu thương ở phường Linh Xuân, nói: “Sức mua kém do người dân hạn chế chi tiêu, mua sắm. Thêm phần do công nhân thất nghiệp, báo đăng rồi đó, có công ty tới vài ngàn công nhân mà giải thể ngay trước Tết, nên người ta cũng không còn tinh thần để mua sắm Tết vì không biết ngày mai có tìm được việc làm mới hay không”.
Anh Trần Văn Lũy ở xã Củ Chi tiếc hùi hụi chỉ ra vườn mai: “Cây mai trồng 5 năm, gốc bự hơn cườm tay tôi mà giờ bán theo giá thị trường chỉ khoảng 4, 5 trăm ngàn… Nhìn chung, giá bán các loại bông chỉ bằng phân nửa hoặc cao lắm là bằng hai phần ba giá bán các năm trước. Mai cũng cùng số phận. Trong khi mọi chi phí điện, nước, phân, nhân công… đều tăng cao. Đã vậy, trời cũng không thương nông dân, tới 24 tháng Chạp rồi còn đổ mưa tầm tã suốt cả ngày, nhìn mai bứt chồi, bung nụ mà chỉ biết ngậm ngùi”.
***
Người nông dân thì chỉ biết gieo trồng, chăm bón rau màu, hoa kiểng… Rất nhiều người trong số họ không biết dự đoán để có thể trồng tỉa đáp ứng đúng nhu cầu thị trường. Họ chỉ biết chăm chỉ làm, rồi chờ may rủi. Nhưng xem ra năm nay thì may ít rủi nhiều, dù quanh năm họ vẫn “đầu đội trời chân đạp đất”, một nắng hai sương. Nhưng chính trong cái khó đó, họ cũng ước ao: “Còn một ngày Hăm Chín, hổng chừng được giá!”. Mong lắm thay điều kỳ diệu ấy!
