Quốc hội ‘gỡ’ 80 thủ tục, điều kiện kinh doanh nông nghiệp: Phân bón, giống cây trồng có thay đổi lớn
Việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường sẽ cắt giảm, đơn giản hóa hàng loạt thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Đáng chú ý, điều kiện kinh doanh buôn bán phân bón, giống cây trồng được bãi bỏ, trong khi điều kiện sản xuất vẫn được giữ để kiểm soát chất lượng.
Bớt điều kiện kinh doanh, giữ chặt khâu sản xuất
Một trong những thay đổi gần với hoạt động sản xuất, kinh doanh nông nghiệp là việc bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh đối với hoạt động buôn bán phân bón, giống cây trồng.
Theo giải trình của Chính phủ, dự thảo Luật Đầu tư dự kiến bỏ ngành nghề buôn bán phân bón, giống cây trồng khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Vì vậy, Luật sửa đổi 10 luật cũng bãi bỏ các điều kiện đầu tư kinh doanh tương ứng để bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật.
Tuy nhiên, việc nới điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với buông quản lý chất lượng. Luật Trồng trọt vẫn giữ các điều kiện đối với hoạt động sản xuất giống cây trồng và sản xuất phân bón.
Các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, buôn bán giống cây trồng, phân bón vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Những hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả hoặc sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật vẫn bị xử lý theo pháp luật.
Như vậy, hướng sửa đổi là giảm rào cản ở khâu kinh doanh, nhưng vẫn duy trì công cụ kiểm soát tại khâu sản xuất và chất lượng sản phẩm.
Cắt giảm 80 thủ tục, điều kiện kinh doanh
Ngày 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Với 465/467 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, tương đương 93% tổng số đại biểu Quốc hội, luật được thông qua với 12 điều và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
10 luật được sửa đổi gồm Luật Trồng trọt; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y; Luật Thủy sản; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Tài nguyên nước; Luật Thủy lợi; Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.
Trong số này, 8 luật được sửa đổi để cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh.
Như vậy, tổng cộng 80 thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được cắt giảm, bên cạnh 12 thủ tục được đơn giản hóa.
Luật chủ yếu tập trung luật hóa Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Luật không làm phát sinh chính sách mới, ngoại trừ việc luật hóa một nội dung của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP.
24 thủ tục được phân quyền về cấp tỉnh
Cùng với cắt giảm thủ tục, luật mới đẩy mạnh phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính.
Theo đó, 4 luật được sửa đổi để phân quyền 24 thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.
Việc phân quyền được thực hiện theo hướng đưa thẩm quyền giải quyết một số thủ tục về địa phương, đồng thời bảo đảm thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Thuốc bảo vệ thực vật tiếp tục được rà soát
Một vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm là cơ chế rà soát, loại bỏ thuốc bảo vệ thực vật khỏi danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam.
Theo Chính phủ, Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật đã quy định các trường hợp thuốc bảo vệ thực vật không được đăng ký hoặc bị loại khỏi danh mục. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã quy định cụ thể các trường hợp bị loại khỏi danh mục khi có bằng chứng khoa học cho thấy thuốc gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, vật nuôi, hệ sinh thái, môi trường hoặc bị các tổ chức quốc tế cảnh báo.
Trong thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã loại 14 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, 1.706 sản phẩm và 1.265 hàm lượng hoạt chất không đáp ứng quy định khỏi danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam.
Một số hoạt chất khác cũng đang được rà soát, nghiên cứu và thu thập thông tin để đề xuất xử lý trong thời gian tới.
Chính phủ cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định về sản xuất, nhập khẩu, quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng chặt chẽ hơn, nhằm bảo đảm hiệu quả quản lý, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển bền vững.
Không bỏ điều kiện sản xuất phân bón, giống cây trồng
Đối với đề nghị bỏ điều kiện sản xuất giống cây trồng và sản xuất phân bón, Chính phủ cho rằng chưa phù hợp với yêu cầu quản lý.
Luật Trồng trọt tiếp tục quy định các điều kiện đối với hoạt động sản xuất hai nhóm sản phẩm này. Đồng thời, tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh, buôn bán giống cây trồng, phân bón phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định.
Việc kiểm soát chất lượng không chỉ dựa vào Luật Trồng trọt mà còn được thực hiện theo pháp luật về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, pháp luật hành chính và pháp luật hình sự.
Các hành vi sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, phân bón giả hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật vẫn bị xử lý theo quy định.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo luật.
Trong quá trình thảo luận, các đại biểu Quốc hội đã đề nghị xem xét thêm một số nội dung ngoài phạm vi Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP.
Tuy nhiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu dự luật tập trung vào việc luật hóa nghị quyết này, chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung liên quan đến thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, không làm phát sinh chính sách mới.
Chính phủ cho biết sẽ tiếp tục tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động và tham vấn các chủ thể liên quan để nghiên cứu, đề xuất xử lý những vấn đề khác khi tiến hành sửa đổi toàn diện các luật trong thời gian tới.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Điểm đáng chú ý là cùng lúc giảm điều kiện kinh doanh, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục, phân quyền một số thủ tục về cấp tỉnh, nhưng vẫn giữ các yêu cầu quản lý đối với những khâu có tác động trực tiếp đến chất lượng nông sản, sức khỏe người dân và môi trường.
