Doanh nghiệp
Thanh toán số 2025: Người Việt chuyển từ 'rút tiền' sang... rút điện thoại
Một thói quen mới đang âm thầm định hình đời sống Việt: người ta không còn rút tiền, mà thao tác thanh toán chủ yếu bằng điện thoại. Chín tháng đầu năm 2025, giao dịch thanh toán số tăng vọt hơn 43% – con số không chỉ nói về công nghệ, mà nói về một nếp sống mới, nơi QR Code, Mobile-Money và định danh số len vào từng phiên chợ, từng miền quê...
Phân tích hoạt động Kênh Internet dẫn dầu với mức tăng 51,20% số lượng và 37,17% giá trị, tiếp theo là điện thoại di động tăng 37,37% số lượng và 21,79% giá trị. Trong khi đó, ATM giảm mạnh 16,77% số lượng và 5,74% giá trị. Điều này cho thấy, tiền mặt đang bị thay thế trong chi tiêu hàng ngày và đây cũng là bằng chứng rõ nét nhất cho sự thay đổi hành vi: người dân không còn cần rút tiền mặt để chi tiêu cơ bản. Điểm sáng nhất trong bức tranh TTKDTM là QR Code, phương thức thanh toán này ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 61,63% số lượng, giá trị giao dịch tăng vọt lên 150,67%, gấp 2,4 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Điều đó có nghĩa QR Code đã thoát khỏi định vị “chỉ dành cho giao dịch nhỏ”, được tin dùng từ chợ truyền thống đến trung tâm thương mại lớn nhờ chi phí thấp và tiện lợi tức thì. Bên cạnh đó, hạ tầng thanh toán quốc gia cũng hoạt động hiệu quả, hệ thống vận hành trơn tru hỗ trợ đà tăng trưởng. Hệ thống liên ngân hàng tăng 46,87% giá trị dù số lượng chỉ tăng 4,56%, phục vụ tốt các giao dịch lớn và doanh nghiệp. NAPAS tăng 19,14% số lượng và 5,87% giá trị, đáp ứng nhu cầu bán lẻ ổn định. Thành công của TTKDTM không chỉ dừng lại ở khu vực đô thị mà còn mở rộng đến các khu vực khó khăn nhất, xa nhất nhờ vào Mobile-Money. Mobile-Money được xem là giải pháp chiến lược nhằm giải quyết vấn đề tài chính toàn diện, đặc biệt là ở những khu vực người dân chưa tiếp cận được các dịch vụ ngân hàng truyền thống. Đến hết tháng 9/2025, dịch vụ ghi nhận hơn 10,89 triệu tài khoản, thực hiện 290,43 triệu giao dịch với tổng giá trị 8.511 tỷ đồng. Dù giá trị không lớn, nhưng tần suất giao dịch khổng lồ khẳng định vai trò trong thanh toán vi mô. Xem thêm: Bỏ tầng nấc xin duyệt, Nghị định 242 khơi thông dòng vốn ODA vào Việt Nam Đáng chú ý, 7,5 triệu tài khoản (chiếm 70% tổng số tài khoản) thuộc về người dân nông thôn, miền núi, vùng sâu vùng xa, biên giới và hải đảo. Con số này chứng minh Mobile-Money đã vượt qua rào cản hạ tầng ngân hàng truyền thống, tận dụng mạng viễn thông sẵn có để mang dịch vụ tài chính cơ bản đến người chưa từng có tài khoản ngân hàng. Sức mạnh của xu hướng thanh toán số được củng cố vững chắc nhờ nền tảng danh tính số từ Đề án 06 của Chính Phủ. Việc ngân hàng và Bộ Công an hợp tác đã giúp đối chiếu sinh trắc học thành công hơn 132,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân qua CCCD gắn chip và VNeID. Đồng thời, 57 triệu hồ sơ tín dụng cũng được Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia làm sạch, tạo điều kiện cho việc chấm điểm tín dụng tự động, mở ra cơ hội vay vốn cho người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa. Đến nay, ngành ngân hàng đã đạt mức độ số hóa cao, với khoảng 95% giao dịch thực hiện nhanh chóng và tiện lợi qua kênh số mà không cần phải đến quầy giao dịch. Việc tích hợp sâu rộng vào hệ sinh thái dân sinh từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia, thanh toán điện nước, y tế, giáo dục… đã tạo ra trải nghiệm liền mạch, khuyến khích người dân chuyển hẳn sang thanh toán số. Với tốc độ bùng nổ của QR Code và Mobile-Money (với 70% tài khoản Mobile-Money thuộc về người dân nông thôn) và nền tảng danh tính số vững chắc, Việt Nam đang khẳng định vị thế dẫn đầu khu vực. Để duy trì và phát triển bền vững, ngành ngân hàng cần tiếp tục khai thác hiệu quả dữ liệu từ Đề án 06 để cấp tín dụng, hoàn thành mục tiêu xây dựng một nền tài chính số toàn diện cho mọi người dân. Xem thêm: Khách đi xe buýt ở TP.HCM có thể 'chạm' thanh toán tự động qua thẻ NAPAS
Bứt phá từ con số đến hành vi người dùng
Mobile-Money: Cầu nối vùng sâu, nền tảng lòng tin
Sức mạnh thanh toán không dùng tiền mặt từ đề án 06