Xuất nhập khẩu

Thông thường, việc áp dụng GMT có thể khiến các công ty mẹ tại các quốc gia như Mỹ phải chịu thuế bổ sung đối với lợi nhuận kiếm được ở Việt Nam. Tuy nhiên, hành động mới nhất của Mỹ, cụ thể là xem xét việc miễn áp dụng thuế đối ứng (UTPR) đối với các quốc gia đang thực thi GMT như Việt Nam, được xem là một động thái mang tính chiến lược, không chỉ giảm gánh nặng cho doanh nghiệp Mỹ mà còn là một công cụ chính sách thương mại mạnh mẽ, gián tiếp tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam.

Bối cảnh chính sách: GMT và phản ứng chiến lược của Washington

Quyết định miễn thuế đối ứng của Mỹ được dự báo sẽ mang lại lợi ích trực tiếp và gián tiếp đáng kể cho các nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đặc biệt là nhóm Nông, lâm, thủy sản. Sự dịch chuyển này không chỉ là câu chuyện về chi phí sản xuất mà là về lợi thế cạnh tranh được củng cố bởi sự ổn định chính sách. Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nhóm ngành này, thường xuyên chiếm tỷ trọng trên 20% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Lâm nghiệp Việt Nam: tận dụng ổn định chính sách để giảm thiểu rủi ro AD/CVD

Trong đó, ngành Công nghiệp gỗ và nội thất là một trong những tâm điểm hưởng lợi. Ngành gỗ Việt Nam đã đạt kim ngạch xuất khẩu ấn tượng, dao động khoảng 16 - 17 tỷ USD hàng năm, với thị trường Mỹ là đích đến quan trọng nhất. Gỗ và các sản phẩm từ gỗ có kim ngạch xuất khẩu lớn sang Mỹ, nhưng thường xuyên đối diện với các vụ kiện phòng vệ thương mại như chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp (CVD). Quyết định miễn thuế đối ứng của Mỹ được kỳ vọng sẽ làm giảm thiểu rủi ro bị áp thuế bổ sung trong tương lai, gửi đi tín hiệu mạnh mẽ từ Washington về thái độ hợp tác. Sự ổn định chính sách này là vô giá, giúp các doanh nghiệp gỗ Việt Nam tự tin đầu tư dài hạn vào công nghệ chế biến sâu và mở rộng quy mô, thay vì phải liên tục đối phó với rào cản thuế quan và bất ổn pháp lý. Nó giúp củng cố vị thế của Việt Nam là một trung tâm sản xuất và cung ứng đồ gỗ lớn, cạnh tranh quốc tế.

Thủy sản: cải thiện khả năng cạnh tranh giá và vượt qua rào cản kỹ thuật

Tương tự, ngành Thủy sản và Nông sản cũng đang đứng trước vận hội vàng. Việt Nam xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đạt khoảng 1,85 tỷ USD trong năm 2024. Các mặt hàng chủ lực như tôm và cá tra luôn phải đối mặt với hai rào cản lớn: Rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt (như MMPA hay SIMP) và thuế chống bán phá giá áp dụng liên tục. Việc Mỹ tạo ra một môi trường chính sách thông thoáng hơn thông qua việc miễn thuế đối ứng sẽ giúp các mặt hàng thủy sản Việt Nam cải thiện đáng kể khả năng cạnh tranh về giá tại thị trường Mỹ. Điều này đặc biệt quan trọng khi ngành này đang phải gánh chịu chi phí sản xuất tăng cao do biến đổi khí hậu và dịch bệnh. Lợi thế về giá được củng cố sẽ giúp các nhà xuất khẩu Việt Nam gia tăng thị phần, đồng thời khuyến khích họ tập trung nguồn lực vào việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật để chiếm lĩnh thị trường bền vững hơn.

‘Lá chắn’ thuế quan và kỷ nguyên thương mại mới

Tóm lại, quyết định của Mỹ không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm xoa dịu các tập đoàn đa quốc gia trước áp lực GMT, mà còn là một "lá chắn" chính sách cho hàng nông, lâm, thủy sản Việt Nam. Nó mở ra một kỷ nguyên mới, nơi lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam không chỉ đến từ chất lượng và chi phí lao động, mà còn được bảo đảm bởi sự ổn định trong quan hệ thương mại và chính sách thuế toàn cầu. Điều này càng củng cố vị thế xuất siêu của toàn ngành nông nghiệp Việt Nam, một ngành đạt mức xuất siêu gần 18 tỷ USD trong năm gần nhất. Để tận dụng triệt để cơ hội này, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi sang hướng sản xuất xanh và bền vững, cùng với việc tăng cường minh bạch hóa chuỗi cung ứng, đáp ứng triệt để các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường và an toàn thực phẩm của thị trường Mỹ.

KHẢI THƯ