Người ta làm nông

Người ta làm nông

Bí mật nuôi cua đồng của nông dân Thái Lan

NGUYỄN TUẤN • 22/11/2026 07:24

Nếu muốn nuôi cua đồng ruộng to, mập và khỏe mạnh, bạn phải bắt đầu bằng việc hiểu hành vi của chúng, loại thức ăn chúng sử dụng và môi trường nuôi dưỡng. Môi trường là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển tối ưu của cua. Supanida Phansuebphong, hay còn gọi là "Pat," chủ một trang trại nuôi cua đồng ở Sriracha (Thái Lan), chia sẻ.

cua 1
Có nhiều cách nuôi cua đồng, nhưng cua nuôi trong môi trường có nhiều đất, bùn nhão sẽ hiệu quả hơn

Nuôi cua đồng thành công nhờ… đất

Vốn là một nhân viên làm công ăn lương nhưng có niềm đam mê nuôi cua đồng, Pat “khởi nghiệp” với 100 cặp cua được nuôi trong bể cạn. Không lâu sau, cô đã là chủ trại cua đồng với nguồn thu nhập bình quân 60.000 baht mỗi tháng. Sau quá trình gắn bó với con cua, cô phát hiện, cua đồng nuôi trong ruộng lúa hoặc ao cạn phát triển nhanh hơn, sinh sản nhiều hơn và cho ra những con cua khỏe mạnh, mập mạp hơn.

“Trước khi bắt đầu nuôi cua đồng, tôi đã nghiên cứu xem loài nào tốt nhất. Tôi thấy rằng loài Phra Thep-Kamphaeng (một loài cua đồng khá phổ biến ở Thái Lan) rất đáng để nhân giống. Ưu điểm của loài này là dễ nuôi, lớn nhanh và có kích thước cơ thể tương đối lớn. Khi trưởng thành, mỗi con nặng khoảng 200 gram. Nếu bán theo kilogram, có thể thu được nhiều tiền hơn” Pat nói.

cua 2
Supanida Phansuebphong chủ trang trại nuôi cua đồng ở Sriracha, Thái Lan

Cũng vì kích thước lớn hơn so với các loại cua nước ngọt thông thường, người mua cũng ưa chuộng hơn vì khi dùng chế biến các món ăn, loại cua này giúp tăng thêm hương vị. Nhiều người thấy cô nuôi cua đã tìm đến trang trại mua giống về nuôi.

Theo nữ chủ trại cua, để nuôi cua nước ngọt thành công, trước tiên chúng ta cần hiểu đặc tính cơ bản của cua ruộng. Cua ruộng nổi tiếng là dễ hung dữ và nóng tính. Điều này có thể dễ dàng quan sát khi một con cua ở trạng thái căng thẳng (stress), nó sẽ bắt đầu tự làm hại mình. Một số con thậm chí có thể tự làm gãy càng hoặc chân của mình.

Môi trường ruộng lúa, hay ao đất lại có thể giải quyết vấn đề của cua đồng. Khi cua được thả vào ao cạn, chúng sẽ bắt đầu bình tĩnh lại. Khi tâm trạng tốt hơn, cua sẽ ngừng tự làm hại mình. Người nuôi cũng không cần phải lo lắng về việc các chi của vật nuôi bị đứt có mọc lại hay không. Nếu cua nhận đủ khoáng chất, cơ thể chúng sẽ nhanh chóng tái tạo lại các chi đã mất.

cua 3
Những tấm ngói hỏng được để trong ao nuôi cua, tạo thành hang giả để cua ẩn nấp

Một đặc tính khác là nếu ta thấy một con cua đực nằm ngửa, điều đó có nghĩa là nó đang gọi cua cái đến "giao phối". Hành vi sinh sản của cua đồng là con đực sẽ nằm ngửa, chờ đợi con cái có cùng mong muốn giao phối với nó. Và mỗi lần giao phối, khả năng sống sót của con đực đều thấp, vì hầu hết con đực đều chết sau đó.

Để xác định giới tính của cua đồng, theo Pat có thể quan sát phần bụng của chúng. Cua cái có phần yếm dưỡi bụng lớn hơn, khi chúng bắt đầu đẻ trứng có thể quan sát những con cua con bám trên bụng chúng. Lúc này, hãy tách chúng ra nuôi ở một ao khác. Sau khi cua mẹ đẻ xong, hãy giữ nó riêng và nuôi thêm một tháng nữa. Sau đó, nó có thể được sử dụng làm cua cái sinh sản trở lại. Cua con có thể được nuôi từ 4-5 tháng là có thể bán cuat thịt.

Giá bán một cặp cua bố mẹ là 100 baht (khoảng 76.000 đồng), nhưng nếu chúng đã sẵn sàng sinh sản thì giá là 80 baht/cặp. Những con đã có con được bán với giá 200 baht/con. Chỉ riêng giá bán cua bố mẹ, nếu bán được 50 cặp mỗi ngày, cô sẽ kiếm được trung bình 5.000 baht.

cua 5
Cua đực (trái) và cua cái đang mang trứng

Chế độ ăn cũng rất quan trọng. Tại trang trại của Pat, cô cho cua ăn cám viên dành cho cá da trơn, cám dùng để nuôi ếch hoặc cơm nấu chín đều được. Tuy nhiên, cần tránh các loại thức ăn nhiều chất béo vì chúng sẽ làm ô nhiễm nguồn nước, khiến cua dễ bị bệnh. Ngoài các loại thức ăn đã đề cập ở trên, cô cũng cung cấp thêm thức ăn bổ sung như bèo tấm, lục bình và tảo, đây đều là nguồn thức ăn tự nhiên có thể dễ dàng nuôi trồng ngay trong ao của trang trại.

2 cách nuôi cua đồng

Có hai phương pháp nuôi cua đồng: nuôi trong ao nước sạch và nuôi trong ao cạn, thậm chí là ruộng lúa. Ban đầu, Pat các thí điểm nuôi cua trong ao nước sạch, nhưng tốc độ sinh trưởng chậm. Sau đó, cô nuôi thử trong ao cạn, và cô nhận thấy rõ cua phát triển nhanh hơn và sinh sản nhiều hơn.

Mỗi phương pháp nuôi có ưu điểm riêng, nuôi cua trong ao đất dễ dàng tạo cho cua có nơi ẩn náu khi lột xác, tránh bị đồng loại ăn thịt, cua cũng sẽ phát triển nhanh và khỏe mạnh. Còn với cua nuôi trong ao nước sạch sẽ phù hợp cho những người nuôi có không gian hạn chế. Dễ chăm sóc, dễ thu hoạch và dễ kiểm soát quá trình canh tác.

cua 6
Cua sinh sản được tách riêng nuôi trong khay có chuẩn bị tảo - nguồn thức ăn cho cua non

Dù nuôi theo cách nào, theo Pat người nuôi cũng cần lưu ý giữ cho ao hồ luôn trong sạch và không thể thiếu những vật dụng thiết yếu như: lưới che nắng, loại lưới có khả năng chắn 80% ánh nắng mặt trời; bể bạt loại có kích thước 2 x 4 mét nếu nuôi ở những nơi không có không gian ao, ruộng. Riêng với những người nuôi ao cạn, cần thêm hệ thống phun nước.

Trong quá trình nuôi cua, nên vệ sinh, rửa ao khoảng 3-7 ngày một lần bằn cách tháo/bơm hết nước trong ao hay bể bạt rồi hãy đưa nước mới vào. Mỗi tháng nên làm tổng vệ sin hao nuôi một lần, bao gồm việc cọ rửa sạch bụi bẩn và các mảnh vụn như ngói lợp (vật dụng tạo không gian cho cua ẩn nấp).

Với cua đồng non, khi tách khỏi cua mẹ có thể nuôi trong khay ươm. Hãy để tảo vào khay để cua con bám vào và ăn. Pat cho biết, một con cua đồng có thể sinh sản khoảng 1.000 con mỗi lứa, nhưng tỷ lệ nuôi sống cua giống phụ thuộc vào điều kiện môi trường của quá trình nuôi.

Theo khaosod

NGUYỄN TUẤN