Chính sách
Việt Nam đề xuất 3 ưu tiên hợp tác nông - lâm nghiệp ASEAN
Tăng cường an ninh lương thực và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng nông sản, đổi mới sáng tạo là 3 đề xuất được lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra tại Hội nghị Bộ trưởng Nông Lâm nghiệp ASEAN lần thứ 48 (AMAF 48), tổ chức ở Singapore ngày 29/10.
Cụ thể, trong bài phát biểu của mình, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, cho rằng những kết quả đạt được về an ninh lương thực, phát triển nông nghiệp bền vững, chuyển đổi số và ứng phó với biến đổi khí hậu là cơ sở quan trọng để triển khai các ưu tiên hợp tác trong giai đoạn mới. Kế hoạch ngành Lương thực, Thực phẩm, Nông nghiệp và Lâm nghiệp ASEAN giai đoạn 2026-2030 tạo khuôn khổ để cụ thể hóa tầm nhìn của ngành đến năm 2045. Để triển khai kế hoạch hiệu quả, Việt Nam nhấn mạnh 3 ưu tiên.
Thứ nhất, tăng cường an ninh lương thực khu vực và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng nông sản.
Việt Nam ủng hộ việc nâng cao hiệu quả của Hệ thống thông tin an ninh lương thực ASEAN (AFSIS) và cơ chế Dự trữ gạo khẩn cấp ASEAN+3 (APTERR), đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ chế hiện có.
Đồng thời, đề nghị mở rộng trao đổi thông tin về phân bón, thức ăn chăn nuôi và các đầu vào thiết yếu. Đây là cơ sở để hỗ trợ dự báo, chủ động ứng phó với rủi ro và duy trì sản xuất trong bối cảnh chuỗi cung ứng có thể chịu tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài.
Thứ hai, đẩy nhanh chuyển đổi sang nền nông nghiệp bền vững, phát thải thấp và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoan nghênh Kế hoạch triển khai nông nghiệp tái sinh và thích ứng ASEAN giai đoạn 2026-2030 cùng Tuyên bố AMAF về thúc đẩy nông nghiệp tái sinh và thích ứng vì một ASEAN bền vững, bảo đảm an ninh lương thực.
Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp khẳng định các hoạt động cần được ưu tiên gồm cải thiện sức khỏe đất, sử dụng nước hiệu quả, phát triển sản xuất lúa phát thải thấp và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp theo hướng tuần hoàn. Việc chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cần gắn với những mô hình có thể nhân rộng, mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân.
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Việt Nam ủng hộ dự thảo Tuyên bố của Lãnh đạo ASEAN về Sáng kiến trồng một tỷ cây và kế hoạch triển khai, đề xuất tăng cường hợp tác về phục hồi cảnh quan rừng, quản lý rừng bền vững, phòng, chống cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Để thực hiện các ưu tiên này, các quốc gia ASEAN cần phối hợp với các đối tác phát triển, tổ chức tài chính quốc tế và khu vực tư nhân nhằm huy động tài chính khí hậu, nguồn vốn ưu đãi và đầu tư cho nông nghiệp, lâm nghiệp bền vững. Việc huy động nguồn lực cũng cần tạo điều kiện để nông hộ quy mô nhỏ, hợp tác xã và cộng đồng địa phương tiếp cận, thụ hưởng.
Thứ ba, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và liên kết chuỗi giá trị nông sản trong khu vực.
Việt Nam đề nghị tăng cường hợp tác về nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Công nghệ cần phù hợp với điều kiện sản xuất, đi đôi với đào tạo, dịch vụ khuyến nông và sự tham gia của hợp tác xã, doanh nghiệp để hỗ trợ nông dân áp dụng hiệu quả.
Bên cạnh đó, Việt Nam đề nghị thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, chứng nhận điện tử và hợp tác về các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch động vật, thực vật trên cơ sở khoa học và các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần thuận lợi hóa thương mại nông sản trong khu vực.
Việt Nam hoan nghênh đề xuất của Singapore về Trung tâm giải pháp cho nông hộ quy mô nhỏ trong khu vực. Việt Nam mong muốn tiếp tục trao đổi về các giải pháp dựa trên dữ liệu và cơ chế tài chính phù hợp, trên cơ sở quản trị dữ liệu có trách nhiệm và đáp ứng nhu cầu thực tế của nông dân.
Hội nghị Bộ trưởng Nông Lâm nghiệp ASEAN lần thứ 48 (AMAF 48) được Chính phủ Singapore chủ trì. Hội nghị khẳng định vai trò trung tâm của lương thực, nông nghiệp và lâm nghiệp đối với an ninh lương thực, sức khỏe cộng đồng, sinh kế, thương mại, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và sự thịnh vượng lâu dài của khu vực.
Trong khuôn khổ phiên thảo luận cấp cao tại AMAF 48, lãnh đạo ngành nông nghiệp các nước thống nhất đẩy nhanh triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN giai đoạn 2026-2030, Tầm nhìn ngành Lương thực, Thực phẩm, Nông nghiệp và Lâm nghiệp ASEAN đến năm 2045 và Kế hoạch ngành giai đoạn 2026-2030.
Đại diện đoàn Việt Nam đánh giá cao báo cáo và các kiến nghị của Chủ tịch Hội nghị Quan chức cấp cao ASEAN về Nông lâm nghiệp (SOM-AMAF); ghi nhận những nỗ lực của các nước thành viên, Ban Thư ký ASEAN và các cơ quan chuyên ngành trong thúc đẩy hợp tác về lương thực, thực phẩm, nông nghiệp và lâm nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp bày tỏ: “Hiệu quả hợp tác cần được thể hiện qua những kết quả cụ thể về năng suất, thu nhập, sử dụng tài nguyên và khả năng chống chịu của người sản xuất. Đây cũng là cơ sở để đánh giá tiến độ thực hiện các mục tiêu chung, bảo đảm các chương trình hợp tác gắn với nhu cầu thực tế của từng quốc gia và người dân trong khu vực”.
