Nông sản

Tên sản phẩm và thành phần bên trong có gì khác nhau?

Những ngày gần đây, thông tin một sản phẩm gạo ST25 nhưng trên bao bì ghi thành phần có tối thiểu 55% gạo ST25 đã thu hút nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội. Một số người tiêu dùng bất ngờ vì trước đó cho rằng sản phẩm mang tên ST25 đồng nghĩa với việc toàn bộ gạo bên trong đều thuộc giống lúa này.

Như Nông thôn Việt đã phản ánh, hình ảnh bao gạo Neptune ST25 Special được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy mặt trước bao bì in nổi bật dòng chữ “Gạo thơm dẻo - đặc biệt ST25 Special”, trong khi phần thành phần ở mặt sau ghi “100% gạo trắng, trong đó gạo ST25 chiếm tối thiểu 55%”.

Qua tìm hiểu, trên thị trường hiện có nhiều dòng gạo mang tên ST25 nhưng thông tin thành phần được công bố không giống nhau. Chẳng hạn, sản phẩm Neptune ST25 Đặc sản được một hệ thống siêu thị giới thiệu có thành phần 100% gạo trắng, trong khi Neptune ST25 Special được công bố có tối thiểu 55% gạo ST25.

Sự khác biệt này khiến người mua quan tâm hơn đến những thông tin được in trên bao bì, đặc biệt là tên sản phẩm và bảng thành phần. Bởi thông tin “100% gạo trắng” không đồng nghĩa với việc sản phẩm chứa 100% gạo ST25.

Trên thực tế, gạo cũng như nhiều loại thực phẩm khác có thể được sản xuất từ một nguyên liệu hoặc phối trộn nhiều nguyên liệu. Vì vậy, tên gọi sản phẩm, thành phần và tỉ lệ nguyên liệu là những thông tin cần được xem xét cùng nhau khi lựa chọn hàng hóa.

Đáng chú ý, từ ngày 23/1/2026, Nghị định 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây về nhãn hàng hóa tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP. Nghị định mới quy định cụ thể về cách ghi tên hàng hóa, thành phần và thành phần định lượng trên nhãn.

Nghị định mới quy định cách ghi tên và thành phần hàng hóa ra sao?

Theo khoản 2 Điều 43 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, tên hàng hóa do tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa tự đặt. Tuy nhiên, tên hàng hóa không được làm hiểu sai lệch về bản chất, công dụng và thành phần của hàng hóa.

Đáng chú ý, khoản 3 Điều 43 quy định trường hợp tên của thành phần được sử dụng làm tên hoặc một phần tên hàng hóa thì thành phần đó bắt buộc phải ghi định lượng, trừ trường hợp ngoại lệ tại khoản 4 Điều 45.

Điều 48 tiếp tục quy định về thành phần và thành phần định lượng. Theo đó, trường hợp tên một thành phần được ghi trên nhãn nhằm gây sự chú ý đối với hàng hóa thì thành phần đó phải được ghi định lượng theo quy định. Việc ghi định lượng không bắt buộc phải đặt ngay cạnh tên thành phần mà có thể thể hiện tại các mục khác trên nhãn.

Thành phần định lượng được thể hiện bằng lượng nguyên liệu có trong một đơn vị sản phẩm hoặc theo các tỉ lệ phù hợp với tính chất hàng hóa, bao gồm tỉ lệ khối lượng, thể tích và phần trăm.

Đối với thực phẩm, các thành phần phải được ghi theo thứ tự từ cao xuống thấp về khối lượng. Tuy nhiên, không phải mọi loại thực phẩm có nhiều thành phần đều bắt buộc công bố tỉ lệ phần trăm của từng nguyên liệu.

Mua gạo ST25, cần đọc những thông tin nào trên bao bì?

Trở lại câu chuyện gạo ST25, những tranh luận vừa qua cho thấy tên gọi sản phẩm và thông tin thành phần là hai nội dung người tiêu dùng cần xem xét cùng nhau.

Chẳng hạn, một sản phẩm công bố thành phần 100% gạo trắng chưa đủ để xác định toàn bộ nguyên liệu thuộc giống ST25. Trong khi đó, với sản phẩm có công bố tỉ lệ gạo ST25, người mua có thêm thông tin để nhận biết đặc điểm của dòng sản phẩm đang lựa chọn.

Ngoài thành phần, người mua cũng cần quan tâm đến tên và địa chỉ đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm, xuất xứ, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và các thông tin khác được thể hiện trên nhãn.

Việc đọc kỹ những nội dung này càng cần thiết khi trên thị trường có nhiều dòng gạo cùng sử dụng tên ST25 nhưng khác nhau về thành phần được công bố, đặc tính sản phẩm và mức giá bán.

Thực tế, theo ông Phan Văn Có, Giám đốc Marketing Công ty TNHH Vrice, hiện chưa có quy định bắt buộc gạo ST25 thương phẩm phải đạt độ thuần chủng 100%. Việc chưa có ngưỡng thống nhất về độ thuần chủng có thể dẫn đến tình trạng mỗi doanh nghiệp áp dụng một tiêu chuẩn khác nhau, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu gạo ST25.

Ông Có cho rằng cần có quy định cụ thể về độ thuần chủng đối với gạo mang tên ST25, trong đó có thể xem xét mức 85% là ngưỡng tối thiểu. Nếu thấp hơn mức này, sản phẩm có nguy cơ không còn giữ được những đặc tính đặc trưng của giống gốc.

“Chẳng hạn, gạo ST25 xuất khẩu của doanh nghiệp chúng tôi hiện đạt độ thuần chủng khoảng 90%. Phần còn lại vẫn là gạo ST25 nhưng trong quá trình canh tác có thể xuất hiện những biến đổi nhất định. Vì vậy, cần có tiêu chí thống nhất về độ thuần chủng, kiểm tra và chứng nhận chất lượng đối với sản phẩm mang tên ST25, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và uy tín gạo Việt Nam”, ông Có chia sẻ.

Từ câu chuyện ST25, việc ghi nhãn không chỉ dừng ở tên gọi hay hình ảnh nổi bật trên bao bì. Các thông tin về thành phần, tỉ lệ nguyên liệu và nguồn gốc sản phẩm cũng là căn cứ để người tiêu dùng nhận biết, so sánh và lựa chọn hàng hóa phù hợp với nhu cầu.

PHƯƠNG NHI