Tài chính
Phó TGĐ Nam A Bank: Ngành ngân hàng cần phương thức bảo mật mới
Sự phát triển của công nghệ tính lượng tử đặt ra nguy cơ đối với một số thuật toán mã hóa hiện hành, đồng thời mở ra hướng ứng dụng mới trong hoạt động tài chính.
Công nghệ lượng tử đặt ra thách thức bảo mật dữ liệu
Trao đổi với Nông thôn Việt bên lề Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tại TP.HCM ngày 27/10, ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), cho biết công nghệ lượng tử đang được ngành tài chính quan tâm bởi những tác động có thể xảy ra đối với hoạt động ngân hàng, từ bảo mật dữ liệu đến quản trị rủi ro và xử lý các bài toán tài chính phức tạp.
Theo ông Tuyên, khi máy tính lượng tử đạt năng lực tính toán đủ mạnh, một số thuật toán mã hóa đang được sử dụng hiện nay có nguy cơ bị phá vỡ. Điều này đặt ra yêu cầu chuẩn bị các phương thức bảo mật mới để bảo vệ dữ liệu khách hàng và hệ thống giao dịch ngân hàng.
Trong lộ trình tiếp cận công nghệ lượng tử, Nam A Bank xác định bảo mật hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography) là một trong những hướng ưu tiên. Ngân hàng dự kiến kiểm kê các hệ thống mã hóa đang sử dụng, đánh giá rủi ro và từng bước nâng cấp kiến trúc bảo mật.
Bảo mật hậu lượng tử là việc sử dụng các thuật toán mật mã được thiết kế để chống lại những phương thức tấn công có thể thực hiện bằng máy tính lượng tử đủ mạnh. Việc ứng dụng các thuật toán này không đồng nghĩa ngân hàng phải sử dụng máy tính lượng tử.
Theo định hướng của Nam A Bank, công tác chuẩn bị bảo mật thuộc giai đoạn Quantum Safe, tập trung bảo vệ hạ tầng công nghệ hiện hữu trước những nguy cơ có thể xuất hiện trong tương lai.
Ông Tuyên cũng đề cập khái niệm Digital Trust, tức niềm tin số của khách hàng. Theo đó, vấn đề khách hàng quan tâm là tài khoản, tiền gửi có được bảo vệ an toàn và ngân hàng xử lý như thế nào khi xảy ra sự cố, thay vì chỉ quan tâm đến số lượng công nghệ được triển khai.
Đầu tư công nghệ phải đo được hiệu quả
Theo ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Nam A Bank xác định lộ trình tiếp cận công nghệ lượng tử gồm bốn giai đoạn.
Giai đoạn đầu, Quantum Ready, tập trung nghiên cứu xu hướng công nghệ, đào tạo nhân lực, đánh giá tác động đối với ngành ngân hàng và thiết lập hợp tác với các đối tác công nghệ.
Tiếp theo là Quantum Safe, với trọng tâm kiểm kê hệ thống mã hóa, nghiên cứu mật mã hậu lượng tử và nâng cấp kiến trúc bảo mật.
Ở giai đoạn Quantum Enhanced, Nam A Bank định hướng nghiên cứu ứng dụng điện toán lượng tử vào những nghiệp vụ tài chính có nhiều biến số như chấm điểm tín dụng, quản lý thanh khoản, tối ưu hóa tài sản nợ - tài sản có, quản trị danh mục đầu tư và phát hiện gian lận.
Trong dài hạn, ngân hàng đặt mục tiêu hướng đến mô hình Quantum Native Bank, có khả năng khai thác các nền tảng điện toán đám mây lượng tử. Theo tài liệu định hướng của Nam A Bank, đây là tầm nhìn cho giai đoạn 2035 - 2045.
Liên quan đến hiệu quả đầu tư, ông Tuyên cho rằng các dự án công nghệ cần được đánh giá bằng những chỉ số tài chính và vận hành cụ thể, như khả năng tăng doanh thu, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng.
Theo đó, ngân hàng định hướng lựa chọn các bài toán cụ thể để thử nghiệm, đánh giá hiệu quả trước khi xem xét mở rộng ứng dụng.
Về nguồn nhân lực, ngân hàng xác định cần chuẩn bị đội ngũ chuyên môn trong các lĩnh vực toán học, vật lý lượng tử, khoa học máy tính, AI và an toàn thông tin. Đồng thời, định hướng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và đối tác quốc tế để phát triển năng lực nghiên cứu, ứng dụng.
“Chúng tôi kỳ vọng trong năm 2027 sẽ có dự án thử nghiệm theo cơ chế sandbox được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, tạo điều kiện nghiên cứu và đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ lượng tử vào hoạt động tài chính”, ông Tuyên chia sẻ.