Câu chuyện nông nghiệp hôm nay
Cách nào để livestream bán nông sản 'chốt' đơn hiệu quả?
Không phải ai livestream bán nông sản cũng sẽ 'chốt' được đơn. Sự chênh lệch lớn về doanh thu giữa các nhà sáng tạo nội dung và hộ sản xuất trực tiếp đang đặt ra bài toán: Làm sao để nông dân thực sự làm chủ cuộc chơi thương mại điện tử?
Khoảng cách giữa nông dân và KOL khi livestream bán nông sản
Minh chứng rõ nét là chương trình livestream “Chợ Lách vươn mình” thuộc dự án “Xã thương mại điện tử - Chợ Lách vươn mình”, diễn ra ngày 21/10 tại xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long. Dù ghi nhận 2.330 đơn hàng cùng 4,1 triệu lượt tiếp cận chỉ sau 3 giờ tổ chức, song kết quả bán hàng có sự chênh lệch rất lớn giữa các nhóm tham gia.
Theo thống kê của ban tổ chức, 20 phiên livestream do các nhà bán hàng trực tiếp (nông dân, nhà vườn) thực hiện chỉ thu về 606 đơn hàng cùng 1,1 triệu lượt tiếp cận. Trong khi đó, chỉ 4 phiên do các nhà sáng tạo nội dung có sức ảnh hưởng (KOL) Huyền Phi, Đường Lâm Tú Tú, Tạ Công Bằng đảm nhận đã mang về 1.724 đơn hàng, thu hút 3 triệu lượt tiếp cận.
Như vậy, gần 74% tổng số đơn hàng tập trung ở nhóm phiên có sự tham gia của các nhà sáng tạo nội dung, dù số phiên chỉ bằng 1/5 nhóm nhà bán hàng trực tiếp.
Lý giải về sự khác biệt này, chị Lê Nguyễn Mỹ Huyền (Huyền Phi), nhà sáng tạo nội dung có hơn 2 triệu người theo dõi trên TikTok và là một trong ba người tham gia chương trình, cho rằng muốn livestream bán được nông sản, người bán phải biết kể câu chuyện phía sau sản phẩm, đặc biệt là những giá trị văn hóa và nét đặc trưng của từng vùng miền.
Chẳng hạn, khi bán cúc mâm xôi, chị không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn truyền tải câu chuyện về nghề trồng hoa, phong tục chưng hoa ngày Tết của người Việt. Trong một phiên livestream kéo dài 4 giờ được tổ chức cuối năm 2025 tại Đồng Tháp, Huyền Phi từng bán được hơn 1.000 chậu cúc mâm xôi.
Ngoài cách giới thiệu, Huyền Phi cho rằng khó khăn lớn khi bán nông sản trực tuyến là bảo đảm chất lượng hàng hóa trong quá trình vận chuyển, nhất là trái cây, thực phẩm và cây giống. Lấy ví dụ về dừa sáp, chị cho biết trước đây rất ít người đưa đặc sản này lên sàn thương mại điện tử vì khó vận chuyển, bảo quản. Tuy nhiên, khi chị thử bán và có đơn hàng, những nhà bán khác cũng bắt đầu tham gia.
“Với nông sản, muốn khách yên tâm mua hàng thì phải giao đúng sản phẩm đã đặt, bảo đảm chất lượng và có chính sách hậu mãi tốt”, Huyền Phi chia sẻ.
Xây dựng kỹ năng để hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất tự chủ bán hàng
Từ thực tế trên có thể thấy, để bán được nông sản trên nền tảng số, ngoài sản phẩm tốt, người bán còn cần kỹ năng tiếp cận khách hàng và tổ chức hoạt động kinh doanh phù hợp. Đây cũng là hướng tiếp cận của nhiều địa phương như Tây Ninh, Vĩnh Long khi thực hiện kết nối doanh nghiệp với các đơn vị có kinh nghiệm livestream và vận hành thương mại điện tử nhằm hỗ trợ nhà bán hàng lên sàn.
Đơn cử như Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh mới đây đã ký kết hợp tác với Công ty TNHH Truyền thông Live Channel nhằm mở rộng hoạt động xúc tiến thương mại trực tuyến, hỗ trợ tiêu thụ nông sản và sản phẩm địa phương.
Theo ông Nguyễn Tấn Trung, nhà sáng lập Live Channel, trước khi ký kết hợp tác giai đoạn mới, đơn vị đã có nhiều năm đồng hành cùng ngành công thương Tây Ninh trong hoạt động xúc tiến thương mại trực tuyến. Giai đoạn 2024 - 2026, Live Channel phối hợp triển khai 10 chương trình quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm, thu hút hơn 10 triệu lượt xem và ghi nhận hơn 8.000 đơn hàng.
Đến nay, khoảng 50 doanh nghiệp địa phương tham gia mạng lưới kết nối, hỗ trợ quảng bá và bán hàng qua livestream. Hoạt động này giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, đồng thời mở thêm kênh tiêu thụ ngoài hệ thống phân phối truyền thống.
Riêng năm 2025, các hoạt động ghi nhận khoảng 6.000 đơn hàng. Trong những tháng đầu năm 2026 số đơn hàng đạt khoảng 8.000 - 9.000 đơn và dự kiến tăng lên 12.000 đơn vào cuối năm. Doanh thu cũng được ghi nhận tăng từ khoảng 900 triệu đồng lên 1,3 tỉ đồng, tương đương mức tăng khoảng 44%.
Theo kế hoạch hợp tác với Tây Ninh giai đoạn 2026 - 2030, Live Channel dự kiến đầu tư phát triển các kênh bán hàng chuyên biệt cho sản phẩm địa phương trên Shopee và TikTok. Doanh nghiệp đặt mục tiêu triển khai khoảng 2.400 giờ livestream trên kênh do Live Channel vận hành, 12.000 giờ trên kênh riêng của các doanh nghiệp, tổ chức 36 phiên bán hàng đặc biệt với sự tham gia của KOL, KOC và sản xuất 6.000 video ngắn quảng bá sản phẩm Tây Ninh.
Bên cạnh hoạt động bán hàng, chương trình còn chú trọng đào tạo kỹ năng thương mại điện tử, tiếp thị liên kết, kết nối doanh nghiệp với các đơn vị logistics, thanh toán và đối tác phân phối. Live Channel cũng dự kiến hỗ trợ đưa sản phẩm Tây Ninh tiếp cận các thị trường Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ và Đông Nam Á, đồng thời xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả kinh doanh trên các nền tảng số.
Tương tự, tại Vĩnh Long, dự án “Xã thương mại điện tử - Chợ Lách vươn mình” được triển khai từ 17/8/2026 đến nay cũng cho thấy kết quả không chỉ dừng ở những phiên livestream tập trung.
Theo thống kê đến ngày 19/10, Cộng đồng Chợ Lách vươn mình đã có 66 nhà bán hàng hoạt động ổn định trên TikTok Shop, vượt mục tiêu ban đầu là 40 nhà bán. Dự án cũng ghi nhận hơn 50.000 đơn hàng, với hơn 70.000 sản phẩm được bán trên TikTok Shop.
“Mục tiêu của mô hình không chỉ là hỗ trợ người dân bán được hàng mà còn giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh làm chủ các kỹ năng thương mại điện tử, duy trì hoạt động kinh doanh trực tuyến sau khi các chương trình xúc tiến kết thúc. Trên cơ sở đánh giá toàn diện kết quả triển khai tại Chợ Lách, chúng tôi dự kiến trong năm 2027 sẽ nhân rộng tại ba khu vực Trà Vinh, Vĩnh Long và Bến Tre”, ông Phạm Phước Trãi, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, cho biết.