Chính sách

Đây là nội dung quan trọng của dự thẻo Luật Đất đai (sửa đổi) được Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội sáng ngày 22/10.

Hội đồng nhân dân tỉnh, thành sẽ quyết định bảng giá đất

Theo nội dung tờ trình của Chính phủ, sau 2 năm thi hành, Luật Đất đai năm 2024 đã tạo ra nhiều đổi mới quan trọng, song thực tiễn triển khai vẫn bộc lộ một số vướng mắc, bất cập. Vì vậy, việc sửa đổi luật nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh đất nước phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là sửa đổi quy định về tài chính đất đai và giá đất. Theo đó, Chính phủ đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất. Thay vào đó, Nhà nước quyết định giá đất theo các nguyên tắc được quy định trong luật.

Cụ thể, việc định giá đất phải bảo đảm tính trung thực, khách quan, công khai, minh bạch; phù hợp với mục tiêu phát triển trong từng thời kỳ và tuân thủ đúng trình tự, thủ tục. Quá trình định giá được thực hiện trên cơ sở dữ liệu đất đai và các dữ liệu chuyên ngành có liên quan, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất giao Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) theo chu kỳ 3 năm một lần, thay vì điều chỉnh hằng năm như quy định hiện hành.

Trong trường hợp có biến động về hạ tầng, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, địa giới đơn vị hành chính, tên khu vực, vị trí hoặc tên đường, phố, bảng giá đất và hệ số K có thể được xem xét sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế.

Theo Luật Đất đai hiện hành, HĐND cấp tỉnh có trách nhiệm quyết định, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất hằng năm để áp dụng từ ngày 1/1 của năm tiếp theo.

Dự thảo cũng đề xuất sử dụng thống nhất bảng giá đất và hệ số K trong nhiều trường hợp, gồm tính các khoản thu ngân sách từ đất đai, xác định giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất và tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Bên cạnh đó, hai công cụ này còn được sử dụng làm căn cứ xác định giá trị quyền sử dụng đất khi chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp hoặc chuyển doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần. Đây cũng là một trong những căn cứ để xác định thuế, phí và lệ phí liên quan đến quản lý, sử dụng đất.

Thẩm tra dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị Chính phủ chỉ đạo xây dựng bảng giá đất, hệ số K và tỷ lệ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo hướng bảo đảm khả năng tiếp cận đất đai đối với những người chưa có quyền sử dụng đất.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất về thời điểm có hiệu lực giữa Luật Đất đai (sửa đổi) với Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở, do các luật này có nhiều chính sách liên quan, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Đất bỏ hoang sau 60 tháng sẽ bị thu hồi?

Một nội dung mới khác trong dự thảo là lần đầu đưa ra khái niệm đất bỏ hoang, được hiểu là đất đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê nhưng không được đưa vào sử dụng liên tục trong một khoảng thời gian nhất định.

Theo đề xuất của Chính phủ, đất bỏ hoang có thể bị thu hồi trong hai trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai.

Thứ nhất, đối với đất nông nghiệp, nếu đất không được sử dụng liên tục quá 24 tháng, người sử dụng đất đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn không đưa đất vào sử dụng theo thời hạn ghi trong quyết định xử phạt thì Nhà nước sẽ thu hồi đất.

Thứ hai, đối với đất thực hiện dự án đầu tư nhưng không được đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, chủ đầu tư phải nộp thêm một khoản tiền bổ sung ngoài tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định. Khoản thu này được tính theo cơ chế lũy tiến, tăng dần qua từng năm.

Trường hợp quá 60 tháng mà chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi đất theo đề xuất tại dự thảo.

Các quy định này hướng tới hạn chế tình trạng đất đai bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc dự án chậm triển khai kéo dài, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác nguồn lực đất đai.

Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 3 chương, 112 điều, giảm 148 điều so với luật hiện hành. Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án luật trong ngày 22/10, dự kiến thảo luận tại hội trường vào ngày 29/10 và xem xét, biểu quyết thông qua vào ngày 21/11.