Nông thôn thịnh vượng
Vì sao sản phẩm OCOP bán online triệu view nhưng ít người đặt mua?
Sản phẩm OCOP có thể thu hút nhiều lượt xem trên mạng xã hội, nhưng để người tiêu dùng nhớ, tin tưởng và lựa chọn mua hàng cần nhiều hơn thế.
Đừng chỉ chạy theo lượt xem
Một video giới thiệu đặc sản địa phương, sản phẩm OCOP có thể thu hút hàng ngàn, thậm chí hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội. Nhưng sau khi xem, người tiêu dùng có nhớ sản phẩm, tìm mua hay giới thiệu cho người khác hay không lại là câu chuyện khác.
Đây cũng là vấn đề được các chuyên gia đặt ra tại hội thảo “Chiến lược phát triển sản phẩm OCOP - Sứ mệnh Đại sứ thương hiệu trong kỷ nguyên số”, do Chi cục Phát triển nông thôn TP.HCM phối hợp cùng Báo Tuổi Trẻ tổ chức ngày 19/10, dưới sự chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM.
Từ góc nhìn của người sáng tạo nội dung, nhiếp ảnh gia, nhà sáng tạo nội dung du lịch Ngô Trần Hải An (Quỷ Cốc Tử) cho rằng bên cạnh chất lượng và giá trị thương mại, câu chuyện về nguồn gốc, con người và quá trình tạo ra sản phẩm là yếu tố giúp đặc sản địa phương tạo dấu ấn trong lòng công chúng.
Theo ông Hải An, mỗi sản phẩm OCOP có thể đại diện cho nét văn hóa, một vùng đất và những giá trị đặc trưng. Vì vậy, hoạt động truyền thông cần làm nổi bật bản sắc ấy, thay vì chỉ tập trung giới thiệu công dụng hay giá bán.
Để câu chuyện sản phẩm đến được với người tiêu dùng, ông Hải An giới thiệu phương pháp “3 chạm”: chạm mắt, chạm tim và chạm tay. Trong đó, hình ảnh cần thu hút sự chú ý để người xem dừng lại; câu chuyện tạo cảm xúc, sự đồng cảm; sau cùng là khuyến khích người xem tìm hiểu, trải nghiệm, chia sẻ hoặc lựa chọn sản phẩm.
Từ cách tiếp cận này, ông gợi ý xây dựng những video ngắn theo thông điệp “30 giây, một sản phẩm, một niềm tự hào”. Mỗi video tập trung vào một câu chuyện hoặc chi tiết đặc sắc của sản phẩm, giúp người xem dễ tiếp nhận và ghi nhớ.
Không dừng lại ở hoạt động trên mạng xã hội, ông Hải An còn đề xuất kết nối nội dung số với trải nghiệm thực tế, khuyến khích du khách đến vùng sản xuất, gặp gỡ người làm ra sản phẩm và tìm hiểu văn hóa địa phương. Việc ứng dụng mã QR cũng có thể giúp người tiêu dùng tiếp cận thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất và câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm OCOP.

Từ lượt xem đến đơn hàng cho sản phẩm OCOP còn nhiều khoảng cách
TS. Dương Đức Minh, Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, cho biết sau sáp nhập, TP.HCM có hơn 1.000 sản phẩm OCOP còn hiệu lực. Thành phố cũng đặt mục tiêu phát triển hơn 2.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên trong giai đoạn 2025 - 2030.
Tuy nhiên, số lượng sản phẩm tăng không đồng nghĩa với việc người tiêu dùng biết đến và lựa chọn nhiều hơn. “Giá trị đã có nhưng câu chuyện chưa được kể”, ông Minh nhận định.
Đặc biệt, đối với doanh nghiệp du lịch, một danh mục sản phẩm đẹp, đầy đủ thông tin vẫn chưa đủ để quyết định hợp tác nếu thiếu sự kết nối trực tiếp với người sản xuất và cam kết đáng tin cậy về chất lượng, khả năng cung ứng.

Từ thực tế liên kết OCOP với du lịch, ThS. Trương Hoàng Phương, Giám đốc Công ty Exotic Việt Nam, chỉ ra rằng nhiều sản phẩm có nguồn gốc gắn với địa phương nhưng khi giới thiệu đến khách hàng, nội dung vẫn chủ yếu tập trung vào công dụng, chất lượng, bao bì hoặc hạng sao OCOP. Những câu chuyện về vùng nguyên liệu, kỹ thuật sản xuất, lịch sử nghề và cộng đồng làm ra sản phẩm chưa được khai thác tương xứng.
Bên cạnh đó, sản phẩm OCOP chưa được tích hợp thường xuyên vào các chương trình du lịch. Không ít trường hợp, sản phẩm chỉ xuất hiện như một mặt hàng bày bán tại điểm đến, thay vì trở thành một phần của trải nghiệm giúp du khách hiểu thêm về vùng đất.
Một khó khăn khác là một số chủ thể OCOP còn hạn chế về quy mô sản xuất, nhân lực, bảo quản và khả năng đáp ứng đơn hàng lớn.
Để khắc phục, ông Phương đề xuất kết nối sản phẩm với những trải nghiệm cụ thể như tham quan vùng nguyên liệu, tìm hiểu quy trình chế biến, thực hành nghề hoặc thưởng thức đặc sản tại địa phương.
Chẳng hạn, những sản phẩm gắn với vùng biển Cần Giờ, Côn Đảo có thể được giới thiệu thông qua câu chuyện về nghề biển, hệ sinh thái và đời sống cư dân. Trong khi đó, các sản phẩm gốm sứ, sơn mài, nông sản hay thực phẩm chế biến có thể kết nối với hoạt động tham quan làng nghề, trải nghiệm sản xuất và du lịch ẩm thực.
Quảng bá OCOP cần tạo niềm tin với người tiêu dùng
Theo TS. Dương Đức Minh, TP.HCM có lợi thế khi sở hữu thị trường tiêu dùng lớn ngay tại chỗ, nhưng sản phẩm OCOP cũng phải cạnh tranh với nhiều thương hiệu trong và ngoài nước. Vì vậy, quảng bá không thể chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm đến với nhiều người hơn mà còn phải tạo được sự tin tưởng, khuyến khích người mua trải nghiệm và tiếp tục lựa chọn.
Việc quảng bá trên môi trường số cần chú trọng khả năng đối thoại với khách hàng, cung cấp thông tin đáng tin cậy về nguồn gốc, chất lượng và người sản xuất. Bên cạnh đó, câu chuyện thương hiệu phải thể hiện được bản sắc và những giá trị riêng của từng sản phẩm.