Người ta làm nông
Nông sản toàn cầu chịu sức ép thời tiết và thuế quan
Giá lương thực thế giới tiếp tục tăng, trong khi hạn hán làm giảm năng suất cây trồng châu Âu. G7 thống nhất xả kho dầu, kỳ vọng giảm áp lực chi phí. Các cuộc đàm phán thương mại tiếp tục định hình triển vọng xuất khẩu nông sản.
Giá lương thực tháng 9 tăng 1,5%
Chỉ số giá lương thực FAO đạt 136 điểm trong tháng 9, cao nhất kể từ tháng 11/2022. Giá đường và ngũ cốc dẫn đầu đà tăng.
Theo báo cáo của FAO ngày 2/10/2026, chỉ số này tăng 1,5% so với tháng trước. Mức tháng 8 được điều chỉnh lên 134 điểm.
Giá đường tăng 6,1%, đánh dấu tháng tăng thứ ba liên tiếp. Mưa lớn cản trở thu hoạch tại Brazil, trong khi triển vọng mùa vụ tại Ấn Độ chịu sức ép. Thái Lan cũng được dự báo giảm sản lượng đường.
Giá ngũ cốc tăng 5,1%, trong đó lúa mì tăng 6,3% và ngô tăng 5,6%. Gián đoạn vận chuyển tại Biển Đen khiến các nhà nhập khẩu chuyển sang nguồn cung khác. Năng suất ngô Mỹ thấp hơn kỳ vọng cũng gây áp lực lên giá.
Chuyên gia kinh tế trưởng của FAO - Maximo Torero cảnh báo về gián đoạn logistics và các cú sốc khí hậu. Nếu kéo dài, những sức ép này có thể sớm đẩy giá thực phẩm tiêu dùng tăng. Các nước phụ thuộc nhập khẩu lương thực và năng lượng đặc biệt dễ bị ảnh hưởng.
Mỹ – Trung đề xuất giảm thuế, đậu nành vẫn ngoài danh sách
Mỹ và Trung Quốc thống nhất đề xuất giảm thuế đối với 60 tỷ USD hàng hóa. Mỗi chiều thương mại có danh mục trị giá 30 tỷ USD, gồm nhiều nông sản Mỹ.
Ngày 28/9, Trung Quốc xác nhận gia hạn đình chiến thương mại đến 10/1/2027, thêm hai tháng.
Tuy nhiên, đậu nành Mỹ vẫn ngoài danh sách giảm thuế và chịu thuế bổ sung 10%. Reuters ngày 30/9 cho biết doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đã mua khoảng 13,7 triệu tấn đậu nành Mỹ. Các giao dịch này thực hiện sau thỏa thuận hồi tháng 5.
Trong khi đó, các nhà ép dầu tư nhân Trung Quốc chọn nguồn cung Nam Mỹ. Đậu nành Brazil có hàm lượng dầu cao hơn, trong khi hàng Mỹ chịu bất lợi về thuế. Nhu cầu thức ăn chăn nuôi yếu cũng hạn chế triển vọng Trung Quốc nhập khẩu.
G20 phản đối “vũ khí hóa” thương mại lương thực
Các bộ trưởng thương mại G20 thống nhất phản đối sử dụng lương thực làm công cụ cưỡng ép. Đồng thuận được ghi nhận tại hội nghị ở Milwaukee, Mỹ, ngày 2/10.
Theo phía Mỹ, các thành viên phản đối dùng thương mại lương thực để gây sức ép kinh tế hoặc chính trị. Phạm vi này bao gồm cả các yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Tuyên bố chung xác định những hành vi làm chậm, ngăn chặn hoặc điều hướng dòng chảy hàng hóa. Mục đích là gây sức ép nhằm giành nhượng bộ địa chính trị không liên quan.
Tuy nhiên, đồng thuận về lương thực không mở rộng sang toàn bộ chương trình nghị sự. G20 chưa thống nhất được tuyên bố về lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Vấn đề dư thừa công suất công nghiệp cũng tiếp tục gây chia rẽ.
G7 xả kho dầu, kỳ vọng giảm áp lực chi phí nông nghiệp
Ngày 2/10, G7 thống nhất giải phóng 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ khẩn cấp. Kế hoạch bắt đầu ngay, kéo dài bốn tháng, do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) điều phối.
Các thành viên cùng đối tác sẽ ưu tiên đưa lượng lớn diesel ra thị trường trong 20 ngày đầu. G7 cũng cam kết không hạn chế xuất khẩu năng lượng giữa các nước thành viên.
Động thái này nhằm ổn định thị trường trước đà tăng của giá nhiên liệu. Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ không ban hành lệnh cấm xuất khẩu diesel.
Với nông nghiệp, diesel phục vụ máy kéo, máy gặt và vận chuyển nông sản. Nguồn cung bổ sung có thể giúp giảm áp lực chi phí. Tuy nhiên, mức tiết kiệm thực tế còn phụ thuộc diễn biến giá bán lẻ.
Nắng nóng, hạn hán làm giảm năng suất nông sản châu Âu
Ngày 28/9, Trung tâm Nghiên cứu Chung (JRC) thuộc Ủy ban châu Âu công bố đánh giá thiệt hại mùa hè. Nắng nóng và hạn hán kéo dài ảnh hưởng nặng đến cây trồng tại Tây và Trung Âu.
Dự báo tháng 9 cho thấy năng suất đậu tương EU thấp hơn trung bình năm năm 15%. Ngô lấy hạt giảm 8%, củ cải đường giảm 11% và khoai tây giảm 7%.
Nhiều ngày trên 35°C cùng thiếu mưa khiến độ ẩm đất suy giảm. Nắng nóng đẩy nhanh quá trình phát triển, rút ngắn thời gian tích lũy dinh dưỡng của cây.
Tại những nơi chịu ảnh hưởng nặng nhất, ngô chín sớm tới ba tuần. Một số ruộng bị bỏ vì thu hoạch không còn hiệu quả kinh tế.
Đồng cỏ suy kiệt cũng làm giảm nguồn thức ăn chăn nuôi, khiến một số nông dân phải giảm đàn.
Chênh lệch giá ca cao làm tăng lo ngại buôn lậu
Bờ Biển Ngà và Ghana áp dụng mức giá thu mua khác biệt trong vụ ca cao 2026/27. Khoảng cách này làm dấy lên lo ngại buôn lậu qua biên giới.
Bờ Biển Ngà giữ giá 1.200 franc CFA/kg, áp dụng từ ngày mở vụ 1/9. Mức này thấp hơn khoảng 57% so với giá 2.800 franc CFA/kg đầu vụ trước.
Tại Ghana, COCOBOD nâng giá từ 41.392 lên 42.400 cedi/tấn, có hiệu lực ngày 25/9. Giá mới tương ứng 71,18% giá trị xuất khẩu FOB thực thu, theo cơ quan này.
Reuters dẫn nguồn trong ngành cảnh báo giá thấp tại Bờ Biển Ngà có thể thúc đẩy buôn lậu. Các điểm đến gồm Ghana, Liberia và Guinea.
Việc Bờ Biển Ngà bán trước ca cao khi giá quốc tế thấp đã hạn chế khả năng nâng giá. Chênh lệch thu mua vì vậy tiếp tục gây sức ép lên nông dân.
