Người ta làm nông
Nông sản thế giới giữa sức ép giá và khí hậu
Đàm phán Mỹ - Trung mở ra kỳ vọng mới cho thương mại nông sản, trong khi giá diesel kỷ lục gây sức ép lên nông dân Mỹ. Cùng lúc, sản lượng gạo Ấn Độ có thể giảm mạnh và El Niño đe dọa mùa vụ mới tại Nam Mỹ.
Nông sản chờ tín hiệu từ thượng đỉnh Mỹ - Trung
Thị trường hàng hóa đang theo dõi các cuộc đàm phán trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung tại Washington.
Hai bên xem xét một gói giảm thuế đối ứng, liên quan khoảng 30 tỷ USD hàng hóa năng lượng. Nếu thuế được hạ, hoạt động xuất khẩu dầu và khí đốt Mỹ sang Trung Quốc có thể được nối lại.
Tuy nhiên, triển vọng với khí tự nhiên hóa lỏng vẫn chưa rõ ràng. Một số doanh nghiệp Trung Quốc có thể tiếp tục bán lại các lô LNG đã ký hợp đồng dài hạn.
Nông sản là một nội dung quan trọng khác trên bàn đàm phán. Trung Quốc đang hướng tới cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm đến năm 2028.
Ngoài đậu tương, Washington kỳ vọng Bắc Kinh tăng nhập khẩu ngô và lúa cao lương. Khoảng 17 tỷ USD nông sản bổ sung cũng có thể được giao dịch.
Kịch bản này phụ thuộc vào việc Trung Quốc miễn mức thuế 10%. Vì vậy, kết quả hội nghị có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nông dân và thị trường nông sản Mỹ.
Giá diesel kỷ lục đè nặng lên nông dân Mỹ
Giá dầu diesel trung bình tại Mỹ đã lên mức kỷ lục 6,29 USD/gallon. Con số này tăng 68% so với cùng kỳ năm trước, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Đợt tăng giá diễn ra giữa mùa thu hoạch, khi nhu cầu vận hành máy móc và vận chuyển nông sản ở mức cao. Một số nông dân cho biết chi phí nhiên liệu hằng ngày đã tăng gấp đôi. Ngay cả dầu diesel dùng ngoài đường bộ, vốn được miễn một số loại thuế, cũng tăng mạnh.
Nguồn cung toàn cầu thắt chặt do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Các cuộc tập kích của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga cũng gây thêm áp lực.
Giá nhiên liệu tăng đang thu hẹp lợi nhuận của nông dân và doanh nghiệp vận tải. Thực phẩm tươi sống chịu ảnh hưởng lớn vì phụ thuộc vào xe tải lạnh. Chi phí cao hơn có thể phản ánh vào giá bán lẻ trong vài tháng tới.
Sản lượng gạo Ấn Độ có thể giảm 10 triệu tấn
Sản lượng gạo Ấn Độ năm 2026 có thể giảm khoảng 10 triệu tấn, mức mạnh nhất kể từ niên vụ 2009/2010.
Sản lượng dự kiến đạt 144 triệu tấn, giảm 6,5% so với mức kỷ lục 154 triệu tấn năm trước. Đây cũng có thể là lần sụt giảm đầu tiên trong một thập kỷ.
Từ đầu mùa mưa, lượng mưa trên cả nước thấp hơn trung bình 15%. Một số bang trồng lúa ghi nhận mức thiếu hụt tới 42%. Diện tích lúa hè đến ngày 11/9 đạt 42,68 triệu ha, giảm gần 4%.
Lúa hè đóng góp hơn 80% tổng sản lượng gạo của Ấn Độ. Vụ đông cũng chịu rủi ro do lượng nước tại các hồ chứa thấp.
Dù vậy, kho dự trữ nhà nước đạt kỷ lục 59,6 triệu tấn vào ngày 1/9. Con số này cao gần sáu lần mục tiêu 10,3 triệu tấn. Nguồn dự trữ lớn giúp Ấn Độ duy trì xuất khẩu mà chưa cần tái áp đặt hạn chế.
Nguồn cung tăng kéo giá Robusta và ca cao đi xuống
Giá cà phê Robusta thu mua tại Uganda giảm khoảng 14,5% so với tháng 9/2025. Giá loại FAQ hiện còn 11.500 - 12.000 shilling/kg, từ mức 13.500 - 14.000 shilling/kg.
Bộ Nông nghiệp Uganda cho rằng nguồn cung toàn cầu tăng đã gây áp lực lên giá. Những vụ mùa lớn tại Việt Nam và Brazil đang bổ sung lượng đáng kể cho thị trường.
Trái lại, giá Arabica parchment tại Uganda tăng khoảng 8,5%. Mức giá đạt 15.500 - 16.000 shilling/kg, so với khoảng 14.500 shilling/kg năm trước.
Thị trường ca cao cũng biến động mạnh. Giá quốc tế có phiên giảm tới 7,1% khi sản lượng Bờ Biển Ngà tăng 30%. Lượng tồn kho toàn cầu cao hơn cũng góp phần kéo giá xuống.
Tại Uganda, hạn hán khiến sản lượng cà phê ở một số vùng giảm khoảng 10%. Xuất khẩu tháng 7 giảm 15%, còn 846.376 bao loại 60kg.
El Niño rất mạnh đe dọa mùa vụ Nam Mỹ
Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ dự báo El Niño sẽ tiếp tục mạnh lên trong những tháng cuối năm 2026.
Xác suất El Niño đạt cường độ rất mạnh trong mùa thu và mùa đông Bắc bán cầu vượt 90%. Riêng giai đoạn tháng 10 - 12, khả năng hiện tượng này mạnh nhất kể từ năm 1950 là 75%.
Nhiệt độ mặt biển phía đông Thái Bình Dương xích đạo đã cao hơn trung bình trên 3 độ C. Nhiệt độ dưới bề mặt biển có nơi cao hơn 10 độ C.
Dự báo xuất hiện đúng lúc Brazil và Argentina bắt đầu gieo đậu tương và ngô niên vụ 2026/2027. Miền trung Brazil, gồm Mato Grosso, đối mặt nguy cơ khô hạn và nhiệt độ vượt 40 độ C.
Ngược lại, miền nam Brazil có thể đón mưa lớn, làm tăng nguy cơ ngập úng. Tại Argentina, thời tiết lạnh và khô có thể làm chậm tiến độ gieo trồng.
Luke Lindberg được bổ nhiệm lãnh đạo WFP
Chương trình Lương thực Thế giới ngày 18/9 công bố Luke Lindberg là Giám đốc điều hành tiếp theo.
Ông Lindberg hiện là quan chức nông nghiệp cấp cao của Mỹ. Ông được Tổng thống Donald Trump đề cử vào vị trí lãnh đạo cơ quan nhân đạo này.
Quyết định bổ nhiệm do Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres và Tổng giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc đưa ra. Hai lãnh đạo đã tham vấn Ban điều hành WFP trước khi quyết định.
Ông Lindberg kế nhiệm bà Cindy McCain, người từ chức vì lý do sức khỏe. Phó giám đốc Carl Skau đảm nhiệm vai trò điều hành trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tân lãnh đạo WFP nhậm chức khi khủng hoảng lương thực toàn cầu tiếp tục nghiêm trọng. Khoảng 266 triệu người đang đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính.
Xung đột, thời tiết cực đoan và khó khăn kinh tế là những nguyên nhân chính. WFP hiện hỗ trợ hơn 100 triệu người tại 83 quốc gia.
