Đời sống
Vượt qua ý muốn “tháo chạy” khỏi trang trại gia đình, Linh Đặng xây mạng lưới hàng Việt ở châu Âu
Thạc sĩ quản trị kinh doanh Linh Đặng nói với tôi, cô từng nghĩ cuộc đời mình phải gắn với những thành phố lớn, những tòa nhà hiện đại và một công việc văn phòng đúng với những gì cô đã học.
Thế nhưng, sau khi sang Hà Lan du học, kết hôn với một chàng trai Hà Lan, cùng chồng làm chủ một trang trại bò ở vùng quê, rồi xây mạng lưới hàng Việt ở châu Âu, Linh đã có những năm tháng hoàn toàn khác với giấc mơ tuổi trẻ.
Từ một cô gái thích khám phá thế giới...
Linh sinh năm 1980, quê Quy Nhơn. Năm 15 tuổi, cô theo gia đình ra Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp đại học, Linh thực hiện điều mà mình đã ấp ủ từ nhỏ: ra nước ngoài học tập.
Linh đơn giản muốn biết “thế giới thực sự ra sao”. Những gì nhìn thấy trên tivi không đủ với cô. Cô muốn tự mình bước ra ngoài, nhìn thấy, trải nghiệm và học hỏi. Ba mẹ ủng hộ cho Linh du học. Vậy là Linh chọn Hà Lan.
Cách Linh chọn trường cũng khá đặc biệt. Cô chú trọng vào những trường có thể giúp giúp mình đi đến những nơi mình muốn khám phá.
Ngay khi còn trên ghế nhà trường học tập, cô đã sang Pháp và Anh theo các chương trình liên kết. Cô từng học tại Lyon, rồi sang Cambridge. Để có thêm tiền trang trải sinh hoạt, cô làm thêm nhiều công việc. Linh dọn dẹp khách sạn, làm nhà hàng ở Pháp, rồi làm tại Pizza Hut khi ở Anh…
Một tin nhắn nhầm và cuộc hôn nhân với chàng trai nông dân Hà Lan
Linh quen chồng từ một lần anh nhắn tin nhầm. Hai người bắt đầu trò chuyện. Từ nói chuyện qua lại khoảng sáu tháng, họ trở nên thân thiết rồi yêu nhau. Hơn một năm sau, họ kết hôn.
Linh kể: “Chồng tôi là người Hà Lan, sinh ra trong một gia đình thuần nông. Anh học kinh tế nông nghiệp và từ nhỏ đã xác định sẽ gắn bó với nghề nông. Còn tôi, trước khi gặp anh, tôi đã thích lối sống hiện đại. Tôi thích sống ở các thành phố lớn, đầy đủ tiện nghi, đam mê công nghệ.
Thế nhưng, vì tình yêu với chồng, Linh thử thay đổi. Sau khi kết hôn, cô cùng anh về vùng ngoại tỉnh của Hà Lan và khởi nghiệp với nghề chăn nuôi bò sữa. Hai vợ chồng mua lại trang trại của bố mẹ anh và đặt cho nó cái tên mới: Van der Maas - Đặng.
Mắt Linh ngân ngấn nước khi nhớ lại những ngày đó. “Đó là lúc câu chuyện tình yêu của chúng tôi bước sang một chương hoàn toàn khác. Bởi yêu nhau khi còn là sinh viên là một chuyện. Sống với nhau, cùng làm việc, cùng gánh nợ, cùng đối mặt với những khác biệt văn hóa lại là một chuyện khác. Chúng tôi khởi nghiệp làm trang trại năm 2008, khi thế giới bước vào cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Và trang trại bò ở phía Nam vùng Zeeland, Hà Lan cũng không nằm ngoài làn sóng ấy!”.
“Tôi từng nghĩ mình sẽ bỏ chồng”
Linh thừa nhận, một năm đầu tiên là khoảng thời gian khó khăn nhất.
Từ cuộc sống sinh viên ngập tràn niềm vui bè bạn, những chuyến đi và nhịp sống thành phố, cô chuyển về một vùng quê hẻo lánh. Muốn đi đâu cũng phải có ô tô hoặc đi xe đạp. Khi ấy Linh chưa có bằng lái, nhiều lúc phải nhờ mẹ chồng chở đi đến chỗ nọ, chỗ kia.
Trang trại Van der Mass Đặng khi đó đã có hơn 100 con bò. Vợ chồng Linh cũng được bố mẹ chồng hỗ trợ về kinh tế, nhưng vẫn rất khó khăn. Hai vợ chồng vừa đầu tư, vừa vay ngân hàng. Việc sửa nhà theo kế hoạch cũng phải dừng lại vì việc mua bán không thuận lợi. Linh phải mượn tiền từ bố mẹ ở Việt Nam để sửa nhà. Để cuộc sống bớt áp lực, cô đi làm thêm tại một trang trại hoa. Đó cũng là giai đoạn hai vợ chồng thường xuyên tranh cãi.
Khác biệt văn hóa khiến những điều tưởng nhỏ cũng trở thành vấn đề. Người Hà Lan thường nói thẳng, đi trực tiếp vào vấn đề. Trong khi cách giao tiếp của người Việt lại có nhiều lớp nghĩa, nhiều khi còn nói giảm, nói tránh.
Linh kể, khi đó, ngoài việc ở nông trại cô có làm cho một công ty nhỏ gần nhà. Nhưng lúc nào cùng có gì đó thôi thúc, có lúc cô đã nghĩ: hay là mình lên Amsterdam làm việc? Nhưng rồi cô lại dừng lại. Nếu đi làm xa, mỗi tháng chỉ về nhà một lần, liệu hai vợ chồng có còn đủ thời gian để hiểu nhau? “Lúc đó, tôi nghĩ nếu tôi đi, có khả năng là tôi sẽ bỏ chồng”, Linh nhớ lại.
Cuối cùng cô chọn ở lại nông trại cùng chồng. Không phải vì cô đã yêu ngay công việc chăn bò. Ngược lại, sau khoảng hai năm, Linh nhận ra công việc hàng ngày trong chuồng bò không thuộc về mình. Cô yêu trang trại, yêu cuộc sống ấy, nhưng không muốn ngày nào cũng trực tiếp làm việc với đàn bò.
May mắn là chồng cô hiểu điều đó. Anh khuyên Linh chuyển sang làm những phần việc phù hợp hơn như giấy tờ, kế toán, quản lý trang trại. Linh tự học thêm và dần tìm được vai trò của mình. Cùng chính trong những khó khăn ấy, Linh càng hiểu vì sao chồng mình và gia đình anh yêu nghề nông đến vậy.
Đó là cuộc sống của họ. Họ vui vì hoàn thành công việc mỗi ngày, vui về được trở về nhà, ăn một bữa ăn ngon, bán được những thùng sữa… Niềm vui đơn giản đó theo họ vào giấc ngủ để hôm sau lại cùng nhau đến trang trại, bắt đầu những công việc lặp lại bằng niềm hạnh phúc được làm việc. Điều đó khác biệt với giấc mơ của Linh. Và may mắn thay, chồng Linh thấu cảm nỗi lòng của vợ.
Từ nỗi nhớ món Việt đến ý tưởng gây dựng không gian hàng Việt ở châu Âu
Một bước ngoặt khác lại đến từ… nỗi nhớ.
Những năm đầu ở châu Âu, Linh là người thích khám phá. Cô ăn món Âu, thử món Pháp, không quá nhớ đồ Việt. Nhưng sau vài năm sống xa quê, cảm giác ấy thay đổi. Linh bắt đầu thèm đồ Việt Nam.
Ở Anh, cô tìm đến những cửa hàng châu Á để mua thực phẩm Việt. Nhưng nhiều khi sản phẩm Việt lại nằm trong những cửa hàng của người Hoa. Cô bắt đầu tự hỏi: tại sao sản phẩm Việt Nam không thể có một vị trí riêng?
Từ câu hỏi rất đời thường ấy, ý tưởng kinh doanh dần hình thành. Linh bàn với chồng, anh nói: “Em hãy làm những gì em thích, nhưng em phải tự hỏi mình là liệu mình có đủ hy sinh cho niềm yêu thích ấy không rồi hãy bắt đầu”.
Ban đầu Linh cùng hai người bạn nữa mở một siêu thị châu Á. Và cô bắt đầu thử đưa các sản phẩm Việt sang Hà Lan. Nhưng kinh doanh hàng Việt ở một thị trường khác không hề đơn giản. Có những sản phẩm Linh rất thích, nghĩ rằng khách hàng chắc chắn cũng sẽ thích. Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại, có sản phẩm phải bỏ đi. Có những lô hàng tưởng sẽ bán chạy nhưng lại không phù hợp với khẩu vị khách hàng.
Một ví dụ khiến Linh nhớ mãi là tương ớt. Lần đầu sản phẩm bán rất tốt, cô quyết định lấy một lượng lớn, khoảng một pallet hơn 100 thùng. Nhưng đến lần nhập tiếp theo, hương vị sản phẩm thay đổi đáng kể, nhiều vị cà chua hơn, ít cay hơn. Khách hàng của Linh – phần lớn là người Việt – không còn thích sản phẩm như trước.
Linh phải chấp nhận bỏ hàng. Đó là một bài học đắt giá.
Nhưng điều khiến Linh buồn hơn cả là những cộng sự ban đầu lần lượt nói lời chia tay. Cô nhớ lại: “Không phải các bạn không tốt, nhưng vì mỗi người một mục đích khác nhau. Tôi muốn xây Góc nhỏ Việt Nam (Vietnam Corner là tên cửa hàng của Linh tại Hà Lan hiện nay), còn các bạn thì không hẳn vậy”. Các bạn rời đi, cửa hàng hai lần phải tái khởi nghiệp.
Từ những thất bại ấy, cô hiểu rằng đưa sản phẩm Việt ra nước ngoài không đơn giản là “mình thấy đúng thì người khác cũng thấy đúng”. Muốn kinh doanh phải hiểu thị trường, hiểu người tiêu dùng. Phải có nguồn hàng được kiểm soát chất lượng. Hiểu khẩu vị, nhu cầu về dịch vụ của khách hàng và khả năng cung ứng của mình.
Miệt mài kết nối nông sản Việt
Thời gian đầu, Linh chủ yếu mua lại hàng của các đơn vị khác vì chưa đủ sản lượng để nhập nguyên container. Theo cô, nếu có những nhà cung cấp lớn tại Hà Lan đã làm tốt một việc nào đó thì cô sẵn sàng hợp tác với họ. Chỉ khi sản phẩm chưa đáp ứng được nhu cầu, giá quá cao hoặc dịch vụ không phù hợp, cô mới nghĩ đến chuyện tự nhập. Sau khi thị trường phát triển, cô bắt đầu tự nhập hàng.
Cách làm này giúp Linh giảm rủi ro và tránh việc vốn bị “chôn” trong hàng hóa.
Tháng 7 năm 2025 đánh dấu một bước chuyển quan trọng: Linh bắt đầu có những container hàng riêng. Những mặt hàng đầu tiên chủ yếu là bún, phở và một vài sản phẩm Việt Nam khác.
Linh không đặt mục tiêu ngay lập tức chinh phục người Hà Lan. Cô muốn bắt đầu từ cộng đồng người Việt. Người Việt sống ở châu Âu là những người hiểu và yêu sản phẩm Việt. Nếu sản phẩm tốt, họ sẽ sử dụng, giới thiệu và từ đó giúp những người bạn châu Âu biết đến.
* * *
Linh hôm nay vẫn nhỏ nhắn, xinh xắn và hoạt bát. Nhưng Linh đã không còn hoàn toàn là cô gái Việt Nam của ngày trước. Linh nhoẻn cười, đôi mắt lấp lánh niềm vui: “Tính ra tôi đã sống ở Hà Lan lâu hơn thời gian sống tại Việt Nam. Tôi quen với phong cách giao tiếp thẳng thắn của người Hà Lan và làm việc nhiều với thị trường phương Tây”.
Công việc của Linh giờ đây không còn dừng ở việc nhập hàng về bán. Vietnamcorner.nl hôm nay có hơn 2.000 sản phẩm chính ngạch và tiểu ngạch. Linh đã trở thành người xây mạng lưới hàng Việt ở châu Âu.
Lần trở về Việt Nam tháng 8 - 9/2026 này, Linh mở ra một hướng đi rộng lớn hơn: xây dựng mạng lưới xuất nhập khẩu. Linh cho biết cô vừa thành lập một công ty mới cùng những người bạn, đối tác ở Bỉ và Đức.
Sau những lần thất bại trước đó, Linh thận trọng hơn trong việc lựa chọn đối tác. Cô không chỉ cần người có tiền hay có thị trường. Cô cần người cùng suy nghĩ, cùng mục tiêu, có “máu chiến” và có niềm tin với nhau.
“Từ một cô gái Việt sang Hà Lan du học, rồi lấy chồng Hà Lan, làm nông, trải qua khủng hoảng kinh tế và những năm tháng tưởng như muốn rời bỏ vùng quê, Linh hôm nay đã tìm được một con đường rất riêng. Trang trại của chồng vơi gần 300 con bò thịt, bò sữa, vẫn hoạt động. Còn Linh có một “trang trại” khác của riêng mình – một mạng lưới kết nối hàng hóa, con người, thị trường và văn hóa ẩm thực. Tôi rất vui vì được song bước cùng Linh trong hành trình kết nối văn hóa ẩm thực Việt tại Châu Âu”.
Nữ doanh nhân Đào Hồng Hải - Chủ chuỗi nhà hàng món Việt Hanoi Station tại Bruxelles,Bỉ
