Nông sản
Cà phê Lâm Đồng và bước chuyển mình khi 70% vùng nguyên liệu sử dụng giống chuẩn
Với 70% diện tích cà phê tái canh sử dụng giống chuẩn và sản lượng dự kiến vượt mốc 1 triệu tấn nhân mỗi năm, Lâm Đồng đang chuyển dịch mạnh mẽ từ chạy đua số lượng sang chiến lược phát triển bền vững. Địa phương này đang quyết liệt đổi mới phương thức canh tác, ứng dụng sâu rộng các tiêu chuẩn quốc tế để chinh phục những thị trường xuất khẩu khó tính nhất
Quy mô kỷ lục và bài toán minh bạch chuỗi cung ứng cà phê
Hiện tại, quy mô sản xuất cà phê của toàn tỉnh Lâm Đồng đang được duy trì ổn định ở mức hơn 328.700 ha (đạt 100% kế hoạch năm, với khoảng 82 ha diện tích trồng mới). Trong bối cảnh cây trồng đang ở giai đoạn nuôi trái, sản lượng thu hoạch dự kiến chạm mốc cao chưa từng có: hơn 1 triệu tấn nhân/năm, tăng hơn 11% so với năm 2021.
Mặc dù quy mô rộng lớn giúp củng cố vững chắc vị thế nông nghiệp chủ lực của tỉnh, nhưng thực tế này cũng đặt ra những áp lực lớn về phương thức canh tác và chất lượng thành phẩm.
Đặc biệt, để vượt qua rào cản khắt khe từ Liên minh châu Âu như Quy định chống mất rừng (EUDR), việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc rõ ràng và sản xuất có trách nhiệm đã trở thành điều kiện tiên quyết mang tính sống còn đối với hạt cà phê nơi đây.
Chuyển dịch từ tư duy canh tác
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, nhấn mạnh rằng vị thế của vùng trồng giờ đây không còn được đo đếm thuần túy bằng tấn hay tạ. Khi năng suất đã đạt đến đỉnh cao, nấc thang tiếp theo buộc phải là sự gia tăng giá trị gia tăng trên từng héc-ta đất canh tác. Câu hỏi trọng tâm được đặt ra là: hạt cà phê được làm ra như thế nào và mang lại những lợi ích thiết thực gì cho hệ sinh thái cũng như cộng đồng?
Để giải quyết bài toán này, bộ tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đang được xem là kim chỉ nam xuyên suốt. Quá trình "xanh hóa" đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ những hành động nhỏ nhất ngay tại vườn trồng. Người nông dân bắt buộc phải tối ưu hóa nguồn nước tưới, sử dụng phân bón cùng thuốc bảo vệ thực vật một cách khoa học, đồng thời ghi chép nhật ký nông vụ để số hóa dữ liệu. Điều này giúp toàn bộ chuỗi cung ứng, từ các hợp tác xã đến doanh nghiệp, được vận hành minh bạch, đáp ứng chuẩn mực quốc tế.
70% vùng nguyên liệu và mô hình canh tác thông minh
Một trong những tín hiệu đáng mừng trong chiến lược chuyển đổi của địa phương là hiện nay, 70% diện tích cà phê tái canh đang sử dụng các giống chuẩn đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận. Việc "trẻ hóa" vườn cây kết hợp cùng các giống chất lượng cao tạo nền tảng vững chắc để nâng cao năng suất nội tại.
Bên cạnh đó, nhiều nông hộ đã chủ động thích ứng bằng các mô hình canh tác thông minh, điển hình như tại xã Di Linh. Nông dân áp dụng mô hình trồng xen canh cây mắc ca không chỉ giúp điều hòa vi khí hậu, chắn sương muối, tiết kiệm nước tưới mà còn tạo ra dòng tiền thu nhập ổn định quanh năm, hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp tuần hoàn ngay từ cơ sở.
Đòn bẩy từ dự án SCE và chiến lược tiếp cận tài chính xanh
Nhằm tạo bệ phóng vững chắc cho hành trình chuyển đổi, Lâm Đồng cùng với Sơn La đã vinh dự được lựa chọn làm hai vùng trọng điểm để triển khai dự án “Nâng cao giá trị và phát triển bền vững ngành cà phê Việt Nam” (SCE) trong giai đoạn 2026 - 2029.
Mục tiêu cốt lõi của dự án là trang bị công cụ và kiến thức thực hành ESG cho 65 doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hợp tác xã cùng nhiều tổ chức liên quan trên địa bàn. Kỳ vọng đến năm 2029, sẽ có 75% đơn vị tham gia dự án cải thiện được năng lực thực hành ESG và 40% doanh nghiệp chính thức đưa tiêu chuẩn này vào kế hoạch hành động thực tế của mình.
Biến tiêu chuẩn khắt khe thành lợi thế cạnh tranh toàn cầu
Đánh giá về xu hướng này, đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu lớn tại Lâm Hà cho rằng với quy mô canh tác khổng lồ, mọi sự thay đổi dù là nhỏ nhất trong cách làm nông tại Lâm Đồng đều sẽ tạo ra những tác động vĩ mô tích cực đến môi trường và sinh kế cộng đồng.
Chuyển đổi ESG không nên bị nhìn nhận là một gánh nặng thủ tục phức tạp, mà thực chất chính là "chìa khóa vàng" để tiếp cận các nguồn vốn tín dụng xanh và nâng tầm giá trị nông sản trên các sàn giao dịch quốc tế. Từ vùng chuyên canh dưới chân núi Lang Biang, khi trách nhiệm với tự nhiên và xã hội được đặt ngang hàng với lợi nhuận kinh tế, hạt cà phê Lâm Đồng đang từng bước tự tin làm chủ "luật chơi" toàn cầu.
