Thị trường nông nghiệp
Cà phê rời xa mốc 100.000 đồng/kg: Doanh nghiệp ‘đóng vai’ quan sát
Ngày 31/8, thị trường cà phê Tây Nguyên chứng kiến nhịp giảm sâu khi giá lùi thêm khoảng 1.100 - 1.200 đồng/kg, đẩy mức giá thu mua cao nhất xuống quanh ngưỡng 95.300 đồng/kg. Đà giảm liên tiếp này khiến dòng nông sản chiến lược ngày càng xa rời mốc đỉnh lịch sử 100.000 đồng/kg.
Trước diễn biến sụt giảm kỹ thuật nhanh chóng, phản ứng thực tế của các đầu mối và chiến lược của doanh nghiệp xuất khẩu, cho thấy họ không vội vàng gom hàng và chỉ mua cầm chừng.
Liên tục lùi sâu, thị trường cà phê cuối vụ trầm lắng
Nhìn lại chuỗi diễn biến ngắn hạn, giá cà phê nhân xô tại các tỉnh trọng điểm Tây Nguyên đã thiết lập một đồ thị đi xuống khá rõ nét. Ngày 25/8, thị trường vẫn neo ở mức khá tốt quanh 97.000 đồng/kg.
Tuy nhiên, chỉ trong hai ngày 29 – 30/8, mức giá này liên tục bị bào mòn và dao động trong khoảng 94.600 – 95.300 đồng/kg. Đến sáng nay (31/8), áp lực giảm giá tiếp tục duy trì khiến thị trường rơi vào trạng thái giao dịch đóng băng.
Thực tế, nhịp điều chỉnh này chủ yếu mang tính kỹ thuật từ các sàn giao dịch kỳ hạn thế giới, đặc biệt là sàn London (Robusta). Sự hạ nhiệt toàn cầu diễn ra khi áp lực nguồn cung từ quốc gia xuất khẩu lớn như Brazil bắt đầu tăng tốc đổ ra thị trường, làm giảm bớt tâm lý lo ngại thiếu hụt ngắn hạn của các nhà đầu tư quốc tế.
Nông dân: Đóng kho chờ đợi
Đối với người trồng cà phê tại Tây Nguyên, việc giá lùi sâu về vùng 95.000 đồng/kg hiện tại không tạo ra làn sóng bán tháo hay áp lực tài chính quá lớn.
Lí do, là nguồn cung cuối vụ cạn kiệt. Do đã bước vào giai đoạn cuối niên vụ, lượng cà phê nhân thực tế lưu thông trong dân còn lại rất ít. Đa số các hộ trồng đều đã chốt bán và giải phóng phần lớn sản lượng ở những giai đoạn giá cao kỷ lục trước đó.
Ngoài ra, đa số với số ít hộ còn tích trữ lượng hàng nhỏ lẻ cuối vụ, mức giá dưới 100.000 đồng/kg không đạt kỳ vọng của họ. Người nông dân có xu hướng giữ hàng tại kho tư nhân, chọn giải pháp quan sát động thái sau kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 thay vì vội vã chốt giá ở vùng thấp.
Doanh nghiệp: Mua cầm chừng
Trái ngược với suy đoán cho rằng giá giảm sẽ kích thích dòng vốn gom hàng, các doanh nghiệp và đầu mối thu mua nông sản lớn tại Tây Nguyên đang thể hiện sự thận trọng tối đa.
Các doanh nghiệp xuất khẩu hiện chỉ duy trì thu mua rải rác đối với các lượng hàng nhỏ lẻ nhằm mục đích bù đắp, hoàn thiện các đơn hàng (hợp đồng xuất khẩu) đã ký kết từ trước với đối tác nước ngoài.
Hoàn toàn không có hiện tượng doanh nghiệp bỏ vốn lớn để ôm gom tích trữ lượng hàng tồn kho cuối vụ ở mức giá này.
Do sàn thế giới đang có xu hướng hiệu chỉnh và điều hướng cung - cầu phân hóa, việc ôm giữ hàng giá cao lúc này mang lại rủi ro rất lớn.
Doanh nghiệp lo ngại nếu tích hàng, chỉ cần giá giảm thêm một nhịp ngắn theo sàn London, phần lỗ chênh lệch biên lợi nhuận sẽ do đơn vị thu mua gánh chịu.
Do đó, chiến lược "mua đến đâu, giao trao tay đến đấy" là giải pháp quản trị rủi ro dòng vốn hàng đầu lúc này.
Ông Thái Như Hiệp Phó Chủ tịch Vicofa kiêm Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, cho rằng sản lượng cà phê Robusta của Việt Nam trong niên vụ tới (2026-2027) có thể tăng nhẹ so với niên vụ trước. Điều này phần nào giảm bớt áp lực khan hiếm nguồn cung trầm trọng trong dài hạn.
Mặc dù sản lượng có tín hiệu khả quan, ông Hiệp cũng nhấn mạnh các doanh nghiệp và người nông dân vẫn phải đặc biệt lưu ý và theo dõi sát sao diễn biến thời tiết bất lợi.
Đặc biệt là nguy cơ quay trở lại của hiện tượng El Niño, yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hạt và tiến độ thu hoạch.
Bên cạnh đó, thị trường ngày 31/8 còn ghi nhận nhận định từ các chuyên gia phân tích quốc tế như bà Laleska Moda (Chuyên gia phân tích tại tổ chức Hedgepoint). Bà cho rằng biến động giá (như đợt sụt giảm này) phụ thuộc rất lớn vào tiến độ bổ sung tồn kho tại các thị trường tiêu thụ. Do nguồn dư cung dự kiến vẫn nằm chủ yếu ở các nước sản xuất như Việt Nam hay Brazil, người sản xuất vẫn giữ vị thế thương lượng lớn, khiến giá khó lòng giảm sâu hơn nữa
Siết chặt quản trị rủi ro tài chính
Đà giảm giá cuối tháng 8 trùng vào thời điểm các vùng trồng Tây Nguyên chuẩn bị dịch chuyển sang chu kỳ của niên vụ mới (dự kiến thu hoạch rầm rộ vào giai đoạn cuối năm). Biến động này đang định hình lại chiến lược thương mại của các chuỗi cung ứng.
Trên thị trường giao dịch dài hạn, các thương nhân đã bắt đầu đưa ra mức chào bán cà phê giao xa (kỳ hạn tháng 12) thấp hơn, dao động quanh mốc 93.700 đồng/kg. Điều này cho thấy tâm lý thị trường chung đều dự báo giá sẽ tiếp tục hạ nhiệt dần khi nguồn cung vụ mới chính thức đổ bộ.
Mặc dù số lượng thu mua theo cam kết với các đối tác lâu năm không đổi, các doanh nghiệp xuất khẩu dự kiến sẽ siết chặt các kế hoạch ứng vốn.
Thay vì mạo hiểm bao tiêu số lượng lớn hay cọc giá sớm từ đầu vụ, doanh nghiệp sẽ chuyển dịch sang chiến lược thu mua linh hoạt theo từng tháng.
Việc chia nhỏ chu kỳ gom hàng sẽ giúp họ nghe ngóng chính xác tín hiệu cung - cầu thực tế của thị trường toàn cầu, bảo toàn dòng vốn lưu động trước một niên vụ mới đầy biến số.
