Doanh nghiệp

Từng quả trứng Duy Phát phải có một “hồ sơ”

Ngoài thị trường, một quả trứng được đánh giá qua kích cỡ, độ tươi và giá bán. Nhưng với những kênh phân phối được quản lý nghiêm ngặt, tiêu chí đánh giá luôn bao gồm các câu hỏi: quả trứng đến từ đâu, được nuôi thế nào, có hồ sơ gì và nếu phát sinh vấn đề thì có thể truy ngược về đâu?

Đó là bài toán Công ty Duy Phát (TP.HCM) đang giải quyết bằng việc số hóa chuỗi sản xuất, liên kết với các hộ nuôi tại Đồng Tháp và TPHCM, xây dựng hệ thống quản lý từ trang trại đến thành phẩm trên nền tảng truy xuất Sixpeer.

Và bài toán minh bạch, luôn bắt đầu từ trang trại.

Mỗi cơ sở tham gia chuỗi liên kết được Duy Phát cấp một mã trại cố định, gắn với thông tin cơ sở và tọa độ GPS. Khi tiếp nhận một đàn mới, doanh nghiệp tiếp tục tạo mã đàn để theo dõi.

Từ mã đàn, hồ sơ được mở rộng theo quá trình nuôi: nguồn giống, ngày nhập, số lượng, tuổi đàn, tình trạng ban đầu, thức ăn, nước uống, nhiệt độ và môi trường, tình trạng sức khỏe, tỷ lệ đẻ, lịch vaccine và việc sử dụng thuốc thú y.

Thay vì chỉ biết “trứng của Duy Phát”, hệ thống hướng tới việc xác định được trứng thuộc đàn nào, được nuôi ở đâu và quá trình chăn nuôi đã diễn ra như thế nào.

Từ đó, các hộ liên kết phải lưu trữ hồ sơ kiểm dịch, giấy nhập giống, quy trình nuôi và lịch tiêm vaccine. Với thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp yêu cầu nhà cung cấp cung cấp hồ sơ công bố hợp chuẩn, hợp quy. Việc sử dụng thuốc thú y và thời gian ngừng thuốc cũng được đặt trong hệ thống kiểm soát.

12 bước theo dấu một lô trứng

Từ trang trại, quá trình kiểm soát được triển khai qua 12 bước, mỗi bước gắn với một nhóm dữ liệu và đầu ra.

Đầu tiên là thẩm định, đăng ký cơ sở nuôi và tạo mã trại; tiếp đến là chuẩn bị chuồng trại, an toàn sinh học, tiếp nhận con giống và tạo mã đàn. Sau đó là kiểm soát thức ăn, nước uống; lập kế hoạch vaccine, phòng bệnh; ghi nhật ký chăn nuôi hằng ngày và quản lý thuốc thú y, thời gian ngừng thuốc.

Khi gà, vịt bắt đầu cho trứng, hệ thống chuyển sang kiểm soát khâu thu gom. Gồm: thời điểm thu gom, khu vực hoặc chuồng nuôi, người thu gom, số lượng và tình trạng ban đầu được ghi nhận.

Trứng sau đó được soi, loại và phân hạng. Những tiêu chí như ngoại quan, tình trạng nứt, bẩn và khối lượng được đưa vào hồ sơ. Từ đây, một mã lô được tạo để kết nối số trứng thực tế với đàn và trang trại phía trước.

Bước tiếp theo là lấy mẫu và quyết định xuất hoặc giữ lô. Sau khi được đóng gói, sản phẩm tiếp tục có dữ liệu về ngày đóng gói, quy cách, điều kiện bảo quản, khách hàng, phương tiện và số lượng giao nhận.

Bước cuối cùng là tạo mã QR, phản hồi và truy hồi. Khi có khiếu nại hoặc cảnh báo, hệ thống được thiết kế để xác định lô liên quan, thực hiện hành động khắc phục và truy hồi khi cần.

Như vậy, sau 12 bước, một quả trứng được kiểm soát liên tục trong chuỗi dữ liệu từ đàn vật nuôi đến lô thành phẩm.

Từ mã trại đến chiếc QR trên hộp

Dĩ nhiên, người tiêu dùng không nhìn thấy mã đàn hay nhật ký chăn nuôi. Họ chỉ nhìn thấy chiếc hộp và một mã QR.

Theo cấu trúc hệ thống Duy Phát cung cấp, mã QR Sixpeer có thể kết nối với các thông tin về tên sản phẩm, mã lô, mã trại, mã đàn, ngày thu gom, ngày đóng gói, đơn vị nuôi và đơn vị đóng gói. Thông tin chất lượng, quy cách phân loại, hướng dẫn bảo quản, trạng thái lô và kênh phản hồi cũng có thể được hiển thị.

Điều này phân biệt hai khái niệm thường bị đánh đồng: truy xuất nguồn gốc và chứng minh an toàn.

QR giúp người mua biết sản phẩm đến từ đâu và hồ sơ của lô hàng được quản lý như thế nào. Nhưng QR không thể tự chứng minh một quả trứng an toàn.

Muốn trả lời câu hỏi đó, chuỗi phải có thêm một lớp kiểm soát khác: kiểm nghiệm. Với mẫu trứng gà ác, Duy Phát luôn thực hiện kiểm tra Salmonella, một số dư lượng thuốc thú y và hoạt chất, cùng protein và chất béo tại CASE-SMQ.

Người nuôi cũng là một mắt xích kiểm soát

Hộ ông Huỳnh Văn Thông ở Đồng Tháp là một trong những nông hộ tham gia vào chuỗi sản xuất của Duy Phát. Đàn gà ác của ông Thông có 7.500 con, sản lượng trứng thương phẩm khoảng 4.000 quả/ngày. Giá thu mua được doanh nghiệp đưa ra là 2.300 đồng/quả trong thời hạn một năm.

Theo các khoản chi phí đã được khai báo, thức ăn khoảng 3,6 triệu đồng/ngày; men vi sinh, khoáng dinh dưỡng, điện và nước khoảng 30 triệu đồng/30 ngày; khấu hao, giảm đàn khoảng 45 triệu đồng/30 ngày; nhân công và vận chuyển 10 triệu đồng/30 ngày. Doanh thu theo mức giá và sản lượng trên khoảng 9,2 triệu đồng/ngày.

Phần chênh lệch sau các khoản chi phí đã khai báo được tính khoảng 2,77 triệu đồng/ngày, tương đương 83 triệu đồng/30 ngày. Tuy nhiên, đây là lợi nhuận tạm tính chứ chưa phải lợi nhuận ròng, bởi hồ sơ còn thiếu một số khoản như thú y, hao hụt khác, bao bì, thuế và các chi phí khác.

Điều đáng nói ở đây không chỉ là thu nhập của người nuôi, mà là cơ chế liên kết đã thay đổi cách họ sản xuất. Muốn có đầu ra ổn định hơn, người nuôi phải chấp nhận một quy trình chặt chẽ hơn, ghi chép đầy đủ hơn và minh bạch hơn.

Đó là điều kiện để doanh nghiệp có thể kiểm soát sản phẩm từ gốc, thay vì chỉ kiểm tra một quả trứng khi nó đã đến nhà máy.

Một quả trứng đi qua những lớp kiểm soát nào?

Nếu rút gọn toàn bộ hành trình, quả trứng trong chuỗi Duy Phát đi qua 5 lớp.

Mỗi lớp trả lời một câu hỏi khác nhau. Quả trứng đến từ đâu? Được nuôi như thế nào? Thuộc lô nào? Đã được kiểm soát ra sao? Và nếu xảy ra vấn đề, có thể lần ngược về đâu?

Đó là cách Duy Phát đang xây dựng chuỗi kiểm soát một quả trứng từ trang trại đến tay người tiêu dùng: không coi QR là điểm kết thúc, mà coi nó là điểm cuối của một chuỗi dữ liệu bắt đầu từ trang trại.

Với người mua, thứ hiện ra trên màn hình sau một lần quét có thể chỉ là vài dòng thông tin. Nhưng để những dòng thông tin đó có ý nghĩa, phía sau phải là cả một hệ thống ghi nhận, kiểm soát và đối chiếu từ lúc đàn vật nuôi được nhập trại cho đến khi quả trứng được đóng vào hộp.

T.Đ