Chính sách
Từ 18/8, ngư dân cần lưu ý gì khi Nghị định 246/2026/NĐ-CP có hiệu lực?
Từ ngày 18/8/2026, Nghị định số 246/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây.
Nghị định 246/2026/NĐ-CP, tập trung hệ thống hóa và cập nhật toàn bộ bộ hành vi vi phạm từ khâu nuôi trồng, khai thác, thu mua, chế biến, bảo quản và xuất nhập khẩu thủy sản.
Chế tài không chỉ để xử phạt mà còn để bảo vệ ngư dân lẫn nguồn lợi thủy sản Việt Nam
Trong nhiều năm qua, tình trạng khai thác trái phép, xâm hại nguồn lợi, vi phạm quy định về nuôi trồng, bảo tồn hay quản lý tàu cá vẫn diễn ra ở không ít địa phương. Nhiều hành vi được quy định xử lý, nhưng mức chế tài hoặc cơ chế thực thi chưa theo kịp yêu cầu quản lý mới.
Nghị định 246/2026/NĐ-CP được ban hành trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục thực hiện các cam kết về phát triển nghề cá bền vững, tăng cường chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, cảnh báo thẻ vàng IUU (Illegal, Unreported and Unregulated Fishing) của Ủy ban Châu Âu, đồng thời nâng cao hiệu quả bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Vì vậy, mục tiêu của nghị định không đơn thuần là tăng mức phạt hay chế tài mà còn tạo khuôn khổ pháp lý đầy đủ để bảo vệ doanh nghiệp, ngư dân Việt Nam khi tham gia ngành thủy sản.
Nghị định 246/2026/NĐ-CP - Nhiều hình thức phạt nhằm bao quát chuỗi hoạt động thủy sản
Điểm đáng chú ý của Nghị định là phạm vi điều chỉnh khá toàn diện. Các hành vi vi phạm được quy định xuyên suốt từ bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khai thác, nuôi trồng, sản xuất giống, thức ăn thủy sản, đóng mới tàu cá, đăng kiểm, chế biến, bảo quản đến xuất nhập khẩu thủy sản.
Đối với một số hành vi gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản, khu bảo tồn biển..., mức xử phạt khá cao.
Ví dụ, hành vi lấn chiếm hoặc gây hại khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khu bảo tồn biển có thể bị phạt từ 100 đến 150 triệu đồng. Các hành vi làm suy giảm môi trường sống, đường di cư của các loài thủy sản có thể bị xử phạt tới 200 triệu đồng, kèm theo các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Tăng hiệu quả quản lý bằng công nghệ
Một điểm mới là Nghị định 246/2026/NĐ-CP cho phép cơ quan có thẩm quyền sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện hành vi vi phạm trong khai thác, bảo vệ nguồn lợi và nuôi trồng thủy sản theo quy định của pháp luật.
Đồng thời, việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử cũng được quy định rõ, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Đây được xem là bước tiến quan trọng khi hoạt động giám sát ngày càng ứng dụng nhiều thiết bị định vị, camera, dữ liệu điện tử và các hệ thống quản lý tàu cá. Việc số hóa quy trình sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm tranh chấp trong quá trình xử lý vi phạm.
Nghi định cũng hướng dẫn ngư dân, chủ tàu và thuyền trưởng, việc tuân thủ các quy định về sử dụng các phương tiện kỹ thuật, công nghệ để đảm bảo chuyến biển an toàn và hợp pháp. Cụ thể việc quản lý thiết bị giám sát hành trình (VMS): Ngư dân tuyệt đối không được tự động rút ra, vô hiệu hóa, cố gắng làm gián đoạn hoặc ngắt kết nối thiết bị VMS khi tàu đang hoạt động trên biển. Việc vi phạm sẽ bị xử phạt tiền rất nặng và có nguy cơ bị tước bằng thuyền trưởng
Có thể thấy, thông điệp xuyên suốt của Nghị định 246/2026/NĐ-CP là xây dựng môi trường sản xuất, khai thác thủy sản tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững.