Người ta làm nông

Tại các chợ phiên, siêu thị, nhà hàng hay những quầy bán hàng ven đường, ở đâu cũng thấy những bó măng tây trắng vừa được thu hoạch trong ngày.

Đằng sau đặc sản ấy là những trang trại gia đình nhiều đời gắn bó với cây măng tây. Ở đó, nền nông nghiệp đã rất hiện đại nhưng vẫn đòi hỏi rất nhiều công đoạn thủ công.

Đây là nông sản được trồng nhiều nhất ở Đức với diện tích hơn 22.300ha. Những vùng sản xuất lớn nhất tập trung tại các bang Niedersachsen, Nordrhein-Westfalen và Brandenburg. Đây là những khu vực có đất cát tơi xốp, rất phù hợp cho loại cây này phát triển.

Một trong số đó là trang trại Wenner. Trang trại nằm giữa đồi núi xanh mướt của vùng Rừng Teutoburg, bang Nordrhein-Westfalen. Hơn ba mươi năm qua, gia đình Wenner trồng và bán măng tây trực tiếp tại trang trại và các quầy hàng trong khu vực. Với nhiều người địa phương, mùa xuân chỉ thực sự bắt đầu khi những quầy hàng này mở cửa.

Một cây măng tây có thể thu hoạch suốt 10 năm

Không giống nhiều loại rau chỉ trồng một mùa, nông sản này là cây lâu năm. Một ruộng măng có thể khai thác từ tám đến mười năm trước khi trồng mới.

Vào mùa xuân, người nông dân trồng những cây măng non chỉ gồm phần rễ và một vài chồi nhỏ. Mỗi chồi sau này sẽ phát triển thành một ngọn măng. Trong năm đầu tiên, cây hoàn toàn không được thu hoạch. Toàn bộ thời gian được dành để bộ rễ phát triển sâu và khỏe mạnh, tạo nền tảng cho những mùa vụ tiếp theo.

Khi kết thúc mùa thu hoạch, những ngọn măng còn lại vươn lên khỏi mặt đất. Chúng chuyển sang màu xanh, phát triển thân, lá và hoa như các loại cây thông thường. Trong suốt mùa hè, cây quang hợp và tích lũy năng lượng trong bộ rễ để chuẩn bị cho vụ thu hoạch năm sau.

Từ năm thứ hai trở đi, những giống măng sớm có thể được thu hoạch từ đầu tháng Tư. Các giống muộn bắt đầu từ đầu tháng Năm. Tùy độ tuổi của cây, thời gian thu hoạch kéo dài từ hai đến sáu tuần. Điều thú vị là người nông dân chỉ thu hoạch khoảng hai phần ba số chồi mọc lên. Phần còn lại được giữ lại để cây tiếp tục quang hợp và tích trữ dinh dưỡng cho năm kế tiếp.

Vì sao măng tây lại có màu trắng?

Nhiều người nghĩ rằng măng tây trắng và xanh là hai loại cây khác nhau. Thực tế, chúng đều thuộc loài Asparagus officinalis. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách trồng và thu hoạch.

Măng trắng được trồng trong những luống đất cao và phủ kín bằng bạt chuyên dụng. Vừa nhú lên, ngọn măng sẽ được thu hoạch trước khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Chính vì không được quang hợp nên ngọn măng giữ nguyên màu trắng ngà.

Ngược lại, măng xanh được để phát triển hoàn toàn trên mặt đất. Dưới tác động của ánh sáng mặt trời, cây tạo ra chất diệp lục và chuyển sang màu xanh.

Ngoài hai loại phổ biến này còn có măng tây tím. Đây là giai đoạn chuyển màu của măng trắng khi tiếp xúc với ánh nắng. Trước khi chuyển xanh hoàn toàn, cây xuất hiện các sắc tố đỏ tím gọi là anthocyanin.

Thu hoạch bằng tay, công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn

Dù nông nghiệp Đức được cơ giới hóa cao, loại cây này vẫn chủ yếu được thu hoạch bằng tay.

Người nông dân phải đi dọc từng luống đất để tìm những vết nứt nhỏ trên mặt đất. Đó dấu hiệu cho thấy một ngọn măng đang mọc lên bên dưới. Sau đó họ dùng một loại dao dài và hẹp để cắt từng cây dưới lòng đất. Đó là loại dao chuyên dụng, khi cắt có thể tránh làm hỏng những mầm bên cạnh. Đây là công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kinh nghiệm và rất nhiều công sức. Trong mùa cao điểm, người lao động phải cúi người hàng giờ liền để thu hoạch từng cây một. Chính vì vậy, đây luôn là một trong những loại rau có giá thành rất cao tại Đức.

Từ cánh đồng đến bàn ăn

Sau khi thu hoạch, măng tây được đưa ngay vào khu sơ chế để rửa sạch, phân loại theo kích thước và chất lượng.

Tại trang trại Wenner, bạn có thể mua măng vừa thu hoạch trong ngày và gọt vỏ tại chỗ. Măng loại 1 có đường kính từ 16 - 26mm, giá khoảng 14 - 15 euro (450 nghìn đồng)/kilogram. Các bó măng gọt sẵn rất được ưa chuộng vì giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian chế biến.

Ngoài việc bán trực tiếp tại trang trại, Wenner còn có nhiều quầy bán sản phẩm này tại Sauerland, Werl và các khu vực lân cận. Nhờ đó, khách hàng có thể dễ dàng mua được măng tươi mới thu hoạch và có thể lựa chọn thêm các nguyên liệu truyền thống ăn kèm.

Đây không chỉ là một loại rau mà còn là một phần văn hóa ẩm thực của nước Đức. Vào mùa Spargel, các nhà hàng đều có thực đơn riêng dành cho loại rau này. Món ăn phổ biến nhất là măng tây trắng ăn cùng khoai tây luộc, giăm bông và bơ đun chảy hoặc sốt Hollandaise. Với người Đức, thưởng thức măng tươi vào đúng mùa là một niềm vui không thể thiếu của mùa xuân và đầu mùa hè.

Nền nông nghiệp chất lượng và sự bền vững

Điều khiến nhiều người ấn tượng khi thăm các trang trại măng tây ở Đức không chỉ là quy mô sản xuất mà còn là cách làm nông nghiệp bài bản. Người nông dân đầu tư dài hạn cho từng cánh đồng, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và ưu tiên bán trực tiếp cho người tiêu dùng địa phương. Nhờ vậy, sản phẩm luôn tươi ngon, có nguồn gốc rõ ràng và giữ được giá trị cao.

Từ những luống đất phủ bạt trắng đen trải dài trên cánh đồng đến những ngọn măng được thu hoạch bằng đôi tay cần mẫn của người nông dân, nông sản này không chỉ là một loại rau theo mùa mà còn là biểu tượng cho sự kiên trì, chất lượng và niềm tự hào của nền nông nghiệp Đức.

THANH THÚY WANDER