Người ta làm nông
Đưa nông trại robot vào phố, startup Mỹ ngược dòng thất bại của các siêu trang trại
Một startup tại bang Oregon (Mỹ) đang phát triển mô nông trại robot hóa có diện tích chỉ bằng sân tennis. Nhưng cung cấp đủ rau sạch cho hàng chục nghìn người mỗi năm.
Mục tiêu phát triển 'nông trại robot' của họ không chỉ là giải bài toán thiếu lao động nông nghiệp mà còn thay đổi cách cộng đồng tiếp cận thực phẩm địa phương.
Nông trại robot giải quyết vấn đề già hóa nông dân
Trong ngành nông nghiệp Mỹ có một câu đùa khá nổi tiếng: “độ tuổi trung bình của nông dân hiện là 58 và sang năm sẽ tăng thêm… một tuổi nữa”.
Nghe có vẻ hài hước, nhưng nó lại phản ánh cuộc khủng hoảng ngày càng rõ rệt. Lực lượng nông dân đang già đi nhanh chóng trong khi lớp kế cận gần như không đủ để thay thế.
Một startup (Công ty khởi nghiệp) tại bang Oregon mang tên gọi Canopii tin rằng, họ có thể góp phần giải quyết vấn đề này. Bằng mô hình tự động hóa quy mô nhỏ, thân thiện môi trường, có thể triển khai trong đô thị.
Chúng tôi muốn tạo ra công việc nông nghiệp của tương lai. Ở đó người dân có thể nhượng quyền một trang trại robot, gần như không cần nhân công nhưng vẫn cung cấp rau hữu cơ cho cộng đồng địa phương” - David Ashton, CEO kiêm đồng sáng lập Công ty khởi nghiệp Canopii cho biết.
Nhà kính nhỏ hơn sân tennis nhưng đủ nuôi 20.000 người
Canopii đã phát triển một hệ thống nhà kính có diện tích nhỏ hơn sân tennis. Nó tiêu thụ rất ít điện và nước, đồng thời có thể lắp đặt ngay trong môi trường đô thị.
Theo công ty, mỗi hệ thống có khả năng sản xuất khoảng 18 tấn rau xanh mỗi năm. Tương đương nguồn cung cho khoảng 20.000 người.
Startup này dự kiến khởi động chiến dịch gọi vốn trên nền tảng WeFunder, huy động 1,5 triệu USD. Nhằm xây dựng nhà kính thương mại đầu tiên tại Portland và thử nghiệm mô hình nhượng quyền.
Thành lập từ năm 2021, Canopii đã nhận được khoảng 3,6 triệu USD tài trợ, chủ yếu từ Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF), Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cùng một số quỹ đầu tư như Elevate Capital, Onami và Vertue Labs.
Robot đảm nhiệm toàn bộ quy trình trồng rau
Điểm đặc biệt của Canopii nằm ở hệ thống băng chuyền tự động. Hệ thống này có thể xử lý toàn bộ quy trình từ gieo hạt đến đóng gói thành phẩm. Các loại rau được robot xử lý gần như hoàn toàn tự động. Chúng có thể trồng xà lách cao cấp, rau thơm, cải châu Á và nhiều loại rau xanh khác.
Một cánh tay robot sẽ đưa hạt giống vào các viên đất có kích thước tương đương chiếc bánh nhỏ. Khi cây con bắt đầu phát triển lá, hệ thống tiếp tục chuyển chúng sang khay lớn hơn. Đến giai đoạn thu hoạch, robot sẽ tự động cắt rau và đưa vào thùng chứa.
Canopii đang theo đuổidự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát sức khỏe cây trồng. Nhằm tiếp tục cắt giảm nhu cầu lao động.
Công ty Canopii không gắn camera khắp nhà kính vốn rất tốn kém. Họ có hệ thống băng chuyền đưa các khay cây tới những camera cố định để phân tích hình ảnh.
Ý tưởng bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng nước ở California
Nguồn cảm hứng của Ashton đã có từ khi còn học ngành kỹ thuật nông nghiệp tại Đại học Bách khoa California (California Polytechnic State University).
Đầu những năm 2010, California trải qua một trong những đợt hạn hán nghiêm trọng nhất lịch sử.
“Khi chúng tôi đi khảo sát các trang trại, chủ đề mà ai cũng nói đến là nước”, Ashton nhớ.
Anh bị ám ảnh bởi lượng nước khổng lồ mà các nông trại ngoài trời tiêu thụ. Hay tác động môi trường từ việc vận chuyển rau củ trên quãng đường dài. Từ đó, Ashton bắt tay phát triển mô hình nhà kính nhỏ nhất nhưng hiệu quả nhất có thể.
Kết quả là cấu trúc nhà kính cao khoảng 9m. Diện tích chỉ hơn 230m2. Nhưng nos có thể tạo ra sản lượng tương đương 3 - 4 mẫu Anh canh tác truyền thống.
Đi ngược xu hướng ‘siêu trang trại’ thất bại
Đội ngũ Canopii gồm 6 người và đang vận hành một nhà kính thử nghiệm tại Hubbard, bang Oregon. Sản phẩm của công ty đã được cung cấp cho một số khách hàng địa phương. Trong đó có nhà hàng cao cấp Ōkta Farm and Kitchen.
Trong vài năm gần đây, lĩnh vực nông nghiệp trong nhà tại Mỹ gặp nhiều khó khăn. Các startup đình đám như Plenty, AppHarvest, Bowery Farming hay Kalera phá sản dù từng được đầu tư mạnh tay. Nhưng, Ashton cho rằng phần lớn thất bại đến từ việc mở rộng quy mô quá lớn ngay từ đầu.
Canopii chọn hướng đi ngược lại. Họ xây dựng các hệ thống nhỏ gọn, đặt ngay trong cộng đồng địa phương. Và vận hành theo mô hình nhượng quyền. Theo kế hoạch, Canopii sẽ chịu trách nhiệm lắp đặt nhà kính, đào tạo chủ đầu tư và hỗ trợ kỹ thuật lâu dài. Còn bên nhận nhượng quyền sẽ vận hành và tài trợ địa điểm. Mỗi hệ thống hiện có chi phí khoảng 600.000USD.
Khách hàng mục tiêu bao gồm các siêu thị độc lập, nhà hàng và cộng đồng địa phương. Công ty cũng đã ký thư bày tỏ ý định hợp tác với Confederated Tribes of the Umatilla Indian Reservation để triển khai một hệ thống mới.
'Thực phẩm địa phương' không còn là khẩu hiệu
Canopii hiện hợp tác với GK Machine. Đơn vị này tham gia chế tạo hệ thống robot để mở rộng năng lực sản xuất hàng loạt.
Với Ashton, mục tiêu lớn hơn không chỉ là bán rau hay nhà kính, mà còn giúp cộng đồng kết nối lại với nguồn gốc thực phẩm.
“Mô hình này có thể đặt giữa trung tâm thành phố, trong sân trường học, bên cạnh nhà hàng hoặc siêu thị. Người dân có thể tận mắt nhìn thấy thực phẩm được tạo ra như thế nào”, Ashton chia sẻ.
Theo Ashton, khi thực hiện được nó, khái niệm “thực phẩm địa phương” sẽ không còn chỉ là một nhãn hiệu tiếp thị, mà trở thành trải nghiệm thực tế hàng ngày của cộng đồng.
