Chính sách
211 vụ cháy trong một tháng: Nguy cơ ít người biết từ 'hồ quang điện'
Một tia lửa nhỏ phát sinh khi chập điện có thể gây ra một vụ cháy nguy hiểm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhiều thiết bị chống rò điện hiện nay vẫn chưa xử lý triệt để nguy cơ phát sinh “hồ quang điện” – hiện tượng tạo ra tia lửa điện nhiệt độ cao khi xảy ra sự cố ngắn mạch.
Thiết bị chống rò điện nhưng không ngăn được hồ quang điện
Đây là một trong những nội dung được chú ý tại hội thảo khoa học “Thiết bị an toàn điện thông minh” diễn ra sáng 19/5 tại Phân viện Khoa học An toàn vệ sinh lao động và Bảo vệ môi trường miền Nam. Hội thảo do đơn vị này phối hợp với Viện Khoa học Phát triển Tài năng Việt Nam tổ chức, trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu về thiết bị bảo vệ an toàn điện và phòng chống cháy nổ.
Tại hội thảo, nhóm nghiên cứu cho biết nhiều thiết bị chống rò điện hiện nay có ưu điểm là tự động ngắt điện khi phát hiện dòng rò. Tuy nhiên, các thiết bị này vẫn tồn tại một số hạn chế. Như dễ ngắt nhầm do nhiễu điện từ, hiệu suất giảm theo thời gian và vẫn có thể phát sinh hồ quang điện khi xảy ra chập mạch.
Theo các chuyên gia, dòng rò điện là hiện tượng điện thất thoát ra ngoài do hệ thống cách điện xuống cấp hoặc hư hỏng. Dòng điện trên 10mA đã có thể gây nguy hiểm cho con người.
Thiết bị mới, thông minh
Từ những hạn chế trên, nhóm nghiên cứu giới thiệu hệ thống tủ điện và ổ cắm an toàn điện 220VAC-380VAC nhằm xử lý tình trạng rò điện, ngăn phát sinh tia lửa điện khi chập mạch và ngắt điện nhanh khi quá tải. Hệ thống tích hợp nhiều tầng giám sát như dò dòng rò, cảm biến dòng, giám sát điện áp và relay tự động ngắt điện khi phát hiện bất thường.
Đáng chú ý, thiết bị sử dụng tầng lọc cao tần với lõi ferrite NiZn để tạo từ trường tần số cao khi xuất hiện hồ quang điện, nhằm chuyển trạng thái “phóng điện sáng” sang “phóng điện tối”, qua đó hạn chế phát sinh tia lửa điện và giảm nguy cơ cháy nổ.
Ngoài ra, hệ thống còn tích hợp vi điều khiển ESP8266 để ghi nhớ mức dòng rò nền của lưới điện và liên tục so sánh với dòng rò thực tế nhằm phát hiện sai lệch bất thường để ngắt điện bảo vệ hệ thống.
Theo TS Nguyễn Đắc Hiền, nguyên Phân viện trưởng Phân viện Khoa học An toàn vệ sinh lao động và Bảo vệ môi trường miền Nam, thiết bị này có thể được xem là “thông minh” hơn so với nhiều sản phẩm cùng loại hiện có trên thị trường. Từ kết quả nghiên cứu, công nghệ này có thể tiếp tục hoàn thiện để ứng dụng vào sản xuất và thực tế sử dụng.
Được biết, hệ thống tủ điện và ổ cắm an toàn điện nói trên được phát triển từ nghiên cứu của GS Trần Văn Tín thực hiện từ năm 2012.
Sau đó được TS Nguyễn Đắc Hiền chia sẻ cho kỹ sư Liêu Kim Long – Giám đốc Trung tâm R&D, Viện Khoa học Phát triển Tài năng Việt Nam – tiếp tục hoàn thiện.
Theo thông cáo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an), trong tháng 11/2025, toàn quốc xảy ra 211 vụ cháy. Trong số các vụ đã được điều tra nguyên nhân, sự cố hệ thống, thiết bị điện chiếm tỷ lệ cao nhất với 121 vụ.
