Môi trường

Công nghệ “giải mã” bản hòa ca di sản

Khác với những đài quan sát truyền thống, mỗi Trạm chim AI là một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt tinh tế, kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và khoa học bảo tồn. Tại trạm sông Đầm, du khách được chào đón bởi hình ảnh chú cò ốc bằng gỗ – loài chim quý hiếm trong Sách đỏ – như một biểu tượng của sự trân trọng sự sống.

Hệ thống vận hành thông minh dựa trên hai cơ chế chính. Đó là nhận diện thời gian thực, khi tiếng hót vang lên, AI lập tức định danh loài, cung cấp thông tin về đặc điểm sinh học, mùa sinh sản và tập quán di cư.

Còn nếu không có tiếng chim, thì trong những khoảnh khắc tĩnh lặng, trạm sẽ tự động kể về hành trình của các loài chim từng ghé chân, khơi gợi lòng trân trọng hệ sinh thái bản địa.

Đặc biệt, dữ liệu âm thanh thu thập được sẽ đóng góp trực tiếp vào mạng lưới dữ liệu toàn cầu, hỗ trợ các nhà khoa học theo dõi biến đổi sinh thái và lộ trình di cư của các loài chim.

Những con số biết nói từ mảnh đất lành

Chỉ sau 10 ngày vận hành thử nghiệm, hiệu quả thực tiễn của các Trạm chim AI đã khẳng định giá trị vô giá của các mảng xanh đô thị.

Hệ thống ghi nhận sự hiện diện ấn tượng của các loài chim: 89 loài tại sông Đầm, 53 loài tại Vườn Cừa và 49 loài ngay tại Thư viện số cộng đồng.

Sự xuất hiện dày đặc của diệc xám, bói cá và đặc biệt là cò ốc là minh chứng rõ nét nhất cho thấy đây vẫn là vùng đất lành đang hiện hữu. Những con số này trở thành luận cứ khoa học quan trọng để bảo vệ các vùng sinh thái trước áp lực của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa.

Đánh thức trách nhiệm của thế hệ “Công dân xanh”

Vượt xa ý nghĩa của một thiết bị kỹ thuật, dự án là chất xúc tác khơi dậy ý thức cộng đồng. Hình ảnh những nhóm học sinh địa phương chủ động học cách giới thiệu về trạm, lập kế hoạch chăm sóc và duy trì nguồn thức ăn cho chim, đã vẽ nên một bức tranh nhân văn về sự tiếp nối thế hệ.

Bà Đỗ Vân Nguyệt, Giám đốc Live & Learn, chia sẻ: “Mạng lưới trạm nghe này tạo nên một hành lang thông tin sinh thái đa dạng, nơi thiên nhiên và phố thị thích nghi hài hòa”. Lãnh đạo Sở NN - MT ĐN thì nhận định đây là nỗ lực thiết thực để lưu giữ những âm thanh tự nhiên đang dần vắng bóng.

Với việc đưa 3 trạm vào hoạt động, Đà Nẵng đã cùng Hà Nội và TP.HCM đóng góp tổng cộng 5 điểm kết nối vào mạng lưới nghe chim toàn cầu. Trạm chim AI không chỉ là điểm dừng chân du lịch, mà chính là nơi con người lắng lại, thấu hiểu và cùng nhau gìn giữ di sản tự nhiên cho tương lai.

CẨM KIM