Người ta làm nông
Eo biển Hormuz mở lại giữa căng thẳng: Donald Trump tuyên bố sắp có thỏa thuận 'nóng' với Iran
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết, eo biển Hormuz đã được mở trở lại sau khi một thỏa thuận ngừng bắn tại Li-băng được thiết lập. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ tin tưởng rằng một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran sẽ sớm đạt được, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
Araqchi: "Eo biển Hormuz hiện mở cửa cho tất cả tàu thương mại"
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X (Twitter), ông Araqchi cho biết eo biển Hormuz hiện mở cửa cho tất cả tàu thương mại trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày do Mỹ làm trung gian, giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, được thống nhất hôm 16/4 giữa Israel và Lebanon.
Ông cũng lưu ý các tàu phải di chuyển theo tuyến đường do Tổ chức Cảng và Hàng hải Iran công bố.
Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran, bùng phát từ ngày 28/2 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm bất ổn khu vực Trung Đông. Xung đột này đồng thời khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, làm dấy lên nguy cơ xảy ra cú sốc dầu mỏ nghiêm trọng nhất trong lịch sử.
Sau tuyên bố của ông Araqchi, giá dầu đã giảm khoảng 9%, nối dài đà giảm trước đó. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tuần này cũng hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu và cảnh báo nền kinh tế thế giới có nguy cơ rơi vào suy thoái nếu xung đột kéo dài.
Mỹ vẫn duy trì phong tỏa
Ngay sau phát biểu của ông Araqchi, ông Trump viết trên mạng Truth Social: “Iran vừa tuyên bố eo biển đã hoàn toàn mở và sẵn sàng cho lưu thông.”
Tuy nhiên, ông cho biết lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ đối với các tàu di chuyển qua eo biển tới các cảng Iran được đưa ra sau khi đàm phán tại Islamabad (Pakistan) cuối tuần trước không đạt kết quả, vẫn tiếp tục được duy trì.
Theo ông Trump, lệnh phong tỏa này sẽ chỉ được dỡ bỏ khi “thỏa thuận với Iran hoàn tất 100%”. Và điều đó có thể diễn ra nhanh chóng do phần lớn các nội dung đã được đàm phán.
Trước đó, ông Trump cho biết các cuộc đàm phán có thể diễn ra sớm nhất vào cuối tuần này, nhưng đến chiều ngày 17/4, khả năng này trở nên khó xảy ra do khó khăn trong việc tập hợp các quan chức tại Islamabad.
Dù vậy, các nguồn tin Iran chia sẻ với Reuters rằng vẫn còn “một số khác biệt cần giải quyết” trước khi đạt được thỏa thuận sơ bộ. Trong khi đó, các giáo sĩ cấp cao trong các buổi cầu nguyện thứ cuối tuần đã thể hiện lập trường cứng rắn.
Tại Tehran, giáo sĩ Ahmad Khatami tuyên bố: “Người dân chúng tôi không đàm phán trong sự nhục nhã.” Ở thành phố Isfahan, một giáo sĩ khác cũng khẳng định: “Chúng tôi không chấp nhận các điều khoản do phía bên kia đề xuất.”
Tại Islamabad, quân đội đã được triển khai trên các tuyến đường vào thủ đô trong ngày 17/4, nhưng giao thông vẫn thông suốt và chính phủ chưa yêu cầu đóng cửa doanh nghiệp như trước cuộc gặp trước đó.
Tiến triển trong ngoại giao hậu trường
Một nguồn tin Pakistan tham gia làm trung gian giữa Mỹ và Iran cho biết các cuộc đàm phán hậu trường đang đạt tiến triển, và cuộc gặp sắp tới giữa hai bên có thể dẫn đến việc ký kết một bản ghi nhớ, trước khi đạt được thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày.
“Hai bên về cơ bản đã đồng thuận. Các chi tiết kỹ thuật sẽ được xử lý sau,” nguồn tin giấu tên cho biết.
Một trong những điểm bất đồng chính là chương trình hạt nhân của Tehran. Trong cuộc đàm phán cuối tuần trước, Mỹ đề xuất Iran đình chỉ toàn bộ hoạt động hạt nhân trong 20 năm, trong khi phía Iran đưa ra phương án tạm dừng từ 3 - 5 năm.
Iran yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, còn Washington yêu cầu chuyển lượng Uranium làm giàu cao ra khỏi Iran. Một số nguồn tin cho biết đã có dấu hiệu thỏa hiệp, khi Tehran cân nhắc xuất khẩu một phần lượng Uranium này ra nước ngoài.
Ông Trump nói với báo giới rằng Iran đã đồng ý “trả lại bụi hạt nhân”, nhưng hãng truyền thông nhà nước Iran Mizan đã bác bỏ thông tin này, điều này cho thấy những khác biệt vẫn tồn tại.
Theo Mizan, “không có bất kỳ cuộc đàm phán nào về việc chuyển Uranium làm giàu cao của Iran sang Mỹ, và đương nhiên cũng không có thỏa thuận nào về vấn đề này.”
Lệnh ngừng bắn tại Li-băng có hiệu lực
Lệnh ngừng bắn do Mỹ hậu thuẫn giữa Israel và Li-băng nhằm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah nhìn chung vẫn được duy trì trong ngày 17/4, dù quân đội Li-băng báo cáo có một số vi phạm từ phía Israel.
Bên trung gian Pakistan cho biết, lệnh ngừng bắn tại Li-băng là yếu tố then chốt để thúc đẩy bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột với Iran.
Xung đột tại Li-băng bùng phát trở lại từ ngày 2/3, khi Hezbollah tấn công miền bắc Israel nhằm ủng hộ Tehran, dẫn đến chiến dịch phản công của Israel khiến khoảng 2.000 người thiệt mạng, theo giới chức. Hiện quân đội Israel chưa đưa ra bình luận về các cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn.