Chính sách

Trong nước

Vòng lặp dược liệu ở A Lưới

Kiên Đồng • 15/04/2026 08:36

Các mô hình dược liệu tìm đến với nông dân vùng cao A Lưới (TP Huế) bằng những lời cam kết ngọt như mía lùi. Nhưng khi mọi thứ đổ bể, điều đọng lại chỉ còn là những vườn cây chết rũ cùng niềm tin rơi rụng. Vòng lặp của những dự án trồng cây dược liệu dường như vẫn chưa có hồi kết với những người nông dân chân chất kia.

Bài 1: Khi Công ty quên lời cam kết

Nông dân Nguyễn Teo
Nguyễn Hải Teo, Giám đốc HTX Dịch vụ Quảng Nhâm: "Công ty đã lừa các hộ dân rồi, trong đó có em".

Hơn 100 triệu đồng, một năm công sức và một vườn gấc chết, đó không phải là thất bại đầu tiên của người dân ở A Lưới khi đi theo các mô hình dược liệu.

Nguyễn Hải Teo, Giám đốc HTX Dịch vụ Quảng Nhâm (xã A Lưới 2, TP Huế), một nông dân người dân tộc Bru Vân Kiều tràn đầy hăng hái, nhiệt huyết. Ở A Lưới, có lẽ, Hải Teo là số ít nông dân dám tiên phong dấn thân vào những mô hình nông nghiệp mới. Những mô hình được người ta gán cho nhiều mỹ từ hấp dẫn như: chuỗi liên kết, bao tiêu sản phẩm, công nghệ cao,…

Điểm chung của các mô hình nông nghiệp này thường là: loài cây mới, đầu ra ổn định và một viễn cảnh đổi đời. Tin vào điều đó, Hải Teo đã dành phần đất, vốn để trồng chuối ba lùn của gia đình để theo đuổi các dự án mới. Lần trước là dự án trồng sâm Bố Chính. Gần tới ngày thu hoạch thì cây chết hàng loạt khiến nhiều hộ dân lao đao.

Còn lần này, Hải Teo tiếp tục dấn thân vào một dự án khác: “Đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý (cây gấc)” thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia 1719.

Dự án do Công ty TNHH La San đứng ra liên kết với HTX và nông dân huyện A Lưới cũ (nay là xã A Lưới 2). Theo đúng như cam kết, doanh nghiệp sẽ cung cấp cây giống, phân bón, giàn leo, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Riêng hộ Hải Teo được chọn làm mô hình mẫu với diện tích 3ha. Hải Teo mừng lắm, thầm nghĩ tới cuối năm là có thu nhập từ cây gấc.

gac3.jpg
Cây gấc là cây bình thường, phổ biến nhưng được gắn mác là dược liệu quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt.

Buổi lễ xuống giống gấc được triển khai rầm rộ vào tháng 8/2024, dưới sự chứng kiến của cán bộ địa phương. Tưởng chừng như mọi thứ diễn ra thuận lợi thì đùng một cái, tháng 12 cùng năm, công ty bất ngờ ngừng hỗ trợ vật tư làm giàn leo trong khi đây là yếu tố then chốt để cây gấc leo giàn, phát triển và cho quả. Không có giàn, cây bò lan trên mặt đất, èo uột và chết dần.

Tính đến thời điểm phản ánh, Hải Teo đã đầu tư hơn 100 triệu đồng tiền phân bón, công chăm sóc, nhưng vườn gấc gần như chết trắng, không mang lại thu nhập. Anh buồn bã nói: “Cây chết hoặc kém phát triển, không mang lại thu nhập. Thời gian chăm sóc cùng số tiền bỏ ra những tưởng sẽ nhận được “quả ngọt” thì bây chừ thành công cốc.

Kiên Đồng