Người ta làm nông
Trước 'giờ G', ông Trump lùi thời hạn tấn công Iran
Một quyết định đảo chiều đầy kịch tính đã diễn ra ngay tại thời điểm thế giới chuẩn bị chứng kiến một cuộc xung đột tổng lực. Tổng thống Donald Trump đã chính thức đặt bút ký lệnh hoãn chiến dịch quân sự trong 14 ngày, mở ra cánh cửa ngoại giao hẹp sau những lời đe dọa "xóa sổ một nền văn minh".
Quyết định rút ngòi nổ trong gang tấc
Chỉ vài giờ trước khi thời hạn 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) kết thúc - thời điểm mà ông Trump từng cảnh báo sẽ thực hiện những cuộc không kích "mang tính hủy diệt" nhằm vào hạ tầng điện lực và giao thông của Iran - nhà lãnh đạo Mỹ đã khiến cả thế giới bất ngờ.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump xác nhận Mỹ sẽ tạm dừng mọi kế hoạch ném bom. Tuy nhiên, đây không phải là một sự nhân nhượng vô điều kiện. Washington chỉ chấp nhận lùi bước khi Tehran đạt được thỏa thuận ngầm về việc mở cửa trở lại hoàn toàn và ngay lập tức eo biển Hormuz – mạch máu giao thương dầu mỏ toàn cầu hiện đang bị bế tắc.
"Chúng tôi đã hoàn thành và thậm chí vượt xa các mục tiêu quân sự chiến lược. Hiện tại là lúc để ngoại giao lên tiếng khi chúng ta đang ở rất gần một thỏa thuận mang tính lịch sử cho hòa bình lâu dài tại Trung Đông," Tổng thống Mỹ tuyên bố đầy tự tin.
Vai trò "con thoi" của Pakistan và đề xuất 10 điểm
Cuộc khủng hoảng lần này ghi dấu ấn đậm nét của Pakistan trong vai trò trung gian hòa giải. Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống soái Asim Munir đã trực tiếp tác động đến Nhà Trắng, đưa ra những phân tích về hậu quả thảm khốc nếu một cuộc chiến toàn diện bùng nổ.
Theo các nguồn tin ngoại giao, Iran đã gửi tới Washington một bản đề xuất hòa giải gồm 10 điểm. Ông Trump thừa nhận đây là "cơ sở khả thi" để đàm phán.
Về phía Mỹ: Đòi hỏi Iran chấm dứt vĩnh viễn việc phong tỏa vùng Vịnh và các hoạt động ủy nhiệm.
Về phía Iran: Yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt bóp nghẹt kinh tế và sự tôn trọng chủ quyền lãnh thổ.
Hai tuần tạm dừng bắn được coi là "khoảng lặng vàng" để các nhà ngoại giao chính thức hóa các điều khoản phức tạp vốn đã được thống nhất về mặt nguyên tắc.
Israel nhập cuộc và phản ứng từ Tehran
Sức nóng của thỏa thuận này không chỉ dừng lại ở Mỹ và Iran. Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng tiết lộ với CNN rằng Israel cũng đã đồng ý tạm dừng các chiến dịch không kích của mình. Đây là một mắt xích quan trọng, bởi trước đó quân đội Israel đã tiến hành đánh phá cơ sở sản xuất hệ thống sonar của Iran tại Shiraz nhằm làm suy yếu năng lực phòng thủ biển của Tehran.
Ngược lại, Iran cũng cho thấy họ không hề yếu thế trên bàn đàm phán. Trước khi chấp nhận lệnh ngừng bắn, Bộ chỉ huy quân sự Iran đã thực hiện các đợt phóng tên lửa đạn đạo và UAV vào hơn 30 địa điểm chiến lược của Mỹ và Israel ở miền trung và miền nam Israel. Tehran khẳng định họ có đủ khả năng khiến đối phương mất quyền tiếp cận nguồn dầu khí khu vực trong nhiều năm nếu bị dồn vào đường cùng.
Thị trường toàn cầu "thở phào"
Ngay sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, "vàng đen" – mặt hàng nhạy cảm nhất với chiến tranh – đã có phản ứng dữ dội:
Giá dầu thô: Giảm sốc 8%, rơi từ mức 117 USD/thùng xuống còn khoảng 103 USD/thùng, chấm dứt chuỗi ngày tăng giá phi mã do lo sợ tắc nghẽn eo biển Hormuz.
Thị trường chứng khoán: Chỉ số Dow Jones tăng vọt 725 điểm, trong khi S&P 500 và Nasdaq đồng loạt ghi nhận mức tăng ấn tượng trên 1,6%, cho thấy niềm tin của giới đầu tư đã quay trở lại.
Sức ép từ các biểu tượng tinh thần và quốc tế
Không thể phủ nhận áp lực đạo đức mà ông Trump phải đối mặt. Giáo hoàng Leo XIV đã lên tiếng chỉ trích gay gắt ngôn từ mang tính hủy diệt của ông Trump, nhấn mạnh rằng việc đe dọa xóa sổ một nền văn minh là điều không thể chấp nhận được trong thế giới hiện đại. Hội đồng Giám mục Mỹ cũng đã thúc giục Nhà Trắng "lùi lại khỏi bờ vực chiến tranh".
Song song đó, Liên Hợp Quốc đã cử đặc phái viên Jean Arnault lên đường tới vùng Vịnh để giám sát quá trình thực thi lệnh ngừng bắn.
14 ngày định đoạt lịch sử
Hai tuần tới không chỉ là thời gian hoãn binh, mà là phép thử cho học thuyết ngoại giao "áp lực tối đa" của ông Donald Trump. Nếu một thỏa thuận chính thức được ký kết, đây sẽ là thắng lợi ngoại giao lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông. Ngược lại, nếu các cuộc đàm phán thất bại, Trung Đông sẽ lại đối mặt với viễn cảnh hỏa lực sẽ thay thế hoàn toàn tiếng nói của các nhà ngoại giao.
Thế giới đang hy vọng rằng, sau 14 ngày này, eo biển Hormuz sẽ lại tấp nập tàu bè thay vì những cột khói đen của chiến tranh.
