Xuất nhập khẩu
Cá tra Việt: Soán ngôi lươn nướng tại chuỗi nhà hàng khét tiếng khó tính Nhật Bản
Vượt qua những rào cản khắt khe nhất về cảm quan lẫn kỹ thuật, cá tra Việt Nam đã chính thức ghi tên mình vào thực đơn của Kura Sushi – chuỗi nhà hàng biểu tượng của Nhật Bản. đây không chỉ là câu chuyện xuất khẩu, mà là cuộc lội ngược dòng của một thương hiệu quốc gia.
Vào giai đoạn cuối năm 2025, khi lạm phát thực phẩm tại Nhật Bản đẩy giá lươn nướng (Unagi) lên mức kỷ lục, một cuộc chuyển giao lặng lẽ đã diễn ra trên những băng chuyền của Kura Sushi: Hơn 550 nhà hàng khắp xứ sở hoa anh đào đồng loạt giới thiệu các món ăn từ cá tra Việt Nam.
Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên một loại cá nuôi nước ngọt từ lưu vực sông Mekong khuất phục được những tiêu chuẩn "cực đoan" của phân khúc sushi đại chúng tại Nhật.
Từ nỗi lo mùi bùn đến công nghệ xử lý âm 60 độ C
Trở ngại lớn nhất của cá tra khi tiến quân vào Nhật chính là định kiến về mùi bùn. Để giải quyết bài toán này, các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cải thiện vùng nuôi mà còn thay đổi hoàn toàn tư duy hậu cần. Miếng phi lê sau khi xử lý qua hệ thống ozone được cấp đông siêu tốc bằng công nghệ IQF tại tâm sản phẩm xuống mức âm 60 độ C.
Quy trình này giữ cho các tế bào thịt cá nguyên vẹn, không bị phá vỡ cấu trúc khi rã đông, đảm bảo độ săn chắc tương đương cá biển. Tại Kura Sushi, cá tra được chế biến thành hai dòng chủ lực: sushi cá thịt trắng và cá tra nướng sốt Kabayaki. Kết quả khảo sát thực khách cho thấy, khi được tẩm ướp đúng điệu, độ béo của mỡ cá tra hòa quyện với cơm dấm tạo nên một hương vị khó phân biệt với các loại cá da trơn bản địa đắt tiền.
Không chỉ dừng lại ở vị giác, cá tra Việt Nam chinh phục người Nhật bằng thị giác. Những miếng phi lê đạt chuẩn xuất khẩu phải đạt độ trắng tuyệt đối, không lẫn sắc hồng hay vàng – kết quả của một quy trình kiểm soát thức ăn và môi trường nước khắt khe. Trong văn hóa sushi, màu trắng của thịt cá tra hòa quyện hoàn hảo với sắc trắng của cơm dấm, tạo nên một chỉnh thể thẩm mỹ thuần khiết, giúp loài cá này xóa tan mặc định về một loại cá nuôi nước ngọt rẻ tiền.
Tấm thẻ bài bảo chứng cho kỷ nguyên xanh
Việc cá tra xuất hiện tại Nhật vào đầu năm 2026 còn gắn liền với yêu cầu về trách nhiệm xã hội. Kura Sushi chỉ chấp nhận những sản phẩm có chứng chỉ ASC – một "thẻ bài" xác nhận quy trình nuôi không gây hại đến hệ sinh thái dòng Mekong.
Thay vì nuôi mật độ dày, các trang trại xuất khẩu sang Nhật đã chuyển sang mô hình kiểm soát dòng chảy chủ động. Nước được tuần hoàn và lọc liên tục, giúp loại bỏ các loại tảo gây mùi. Đặc biệt, việc kiểm soát dư lượng kháng sinh được thực hiện bằng hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR đến từng ao nuôi, đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm vốn là tôn chỉ của người Nhật sau hàng loạt vụ bê bối thực phẩm nhập khẩu trong quá khứ.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông chưa có hồi kết, khiến giá cước container đi châu Âu và Mỹ nhảy múa, Nhật Bản trở thành "vịnh tránh bão" lý tưởng cho các doanh nghiệp thủy sản. Khoảng cách địa lý gần giúp chi phí logistics đi Nhật thấp hơn 30-40% so với đi Đại Tây Dương, giúp cá tra Việt Nam duy trì được mức giá cạnh tranh tuyệt đối trước sự trỗi dậy của cá rô phi Trung Quốc và Brazil.
Hơn thế nữa, sự chấp nhận của Nhật Bản còn là một chứng chỉ uy tín để cá tra tiến vào các thị trường hồi giáo tại Trung Đông (Halal) hoặc các quốc gia Đông Á khác. Khi một sản phẩm đã vượt qua được bộ lọc của Kura Sushi, nó nghiễm nhiên có tấm hộ chiếu quyền lực để đi khắp thế giới. Cá tra Việt Nam từ vị thế "cá nhà nghèo" nay đã tự tin đứng chung hàng ngũ với những hải sản cao cấp nhất trên bàn tiệc toàn cầu.
Việc Kura Sushi lựa chọn cá tra Việt Nam còn là một nước cờ kinh tế thông minh. Trong bối cảnh lạm phát thực phẩm tại nhật bản leo thang, cá tra chính là cứu cánh giúp các chuỗi sushi băng chuyền duy trì mức giá bình dân mà không phải hy sinh chất lượng. Đây chính là giá trị thực chất của một sản phẩm tỷ usd: Vừa đảm bảo đẳng cấp chất lượng, vừa mang tính ứng dụng thị trường cao.