Văn hóa

Bên kia, dù sự dai dẳng trong mớ drama nhà số 5 khiến ai nấy đều ngán ngẩm thì cũng phải giật mình khi đọc dòng chữ “cháu gái nghệ sĩ Vũ Linh hát Tiếng trống Mê Linh”. Không phải cháu gái Hồng Phượng - là ít nhiều có học nghề và được truyền nghề từ cha mẹ và một chút chỉ dạy khá muộn màng từ người cậu tài hoa Vũ Linh - mà là Võ Thùy Dung, tên thường gọi là Bùm Bum, con gái nghệ sĩ Tiểu Linh.

Thùy Dung chủ yếu được khán giả biết đến từ khi xảy ra sóng gió gia tộc sau cái chết của NSUT Vũ Linh, cô thường xuất hiện trong các clip livestream bán hàng online cùng Hồng Loan - con nuôi nghệ sĩ Vũ Linh. Vậy thôi, rồi bỗng dưng cô thành… ca sĩ trên một số chương trình hát phục vụ ở các chùa. Nay, cùng ca sĩ trẻ Hồ Khắc Tùng (vai Thi Sách), Thùy Dung đảm nhận vai Trưng Trắc trong Mê Linh điệp khúc (vở Tiếng trống Mê Linh) tại chương trình Tự tình phương Nam 4 diễn ra ở rạp Hồng Liên.

Và rõ ràng, chỉ một lớp rất ngắn, nhưng lại là lớp kinh điển đã phơi bày khoảng cách quá lớn giữa sân khấu chuyên nghiệp và một sự thử sức thiếu chuẩn bị.

Từ giọng ca đến nhả chữ, nhất là những câu nói lối - một kiểu thoại đặc trưng của cải lương đã bị sử dụng tùy tiện, vô lối. Từ vũ đạo đến sắc thái thể hiện trên gương mặt đều… sai và có phần ngớ ngẩn, không hiểu nhân vật lẫn không biết gì về trình thức của nghề. Và vì trên nền của những cái “không” đó nên chỉ một động tác quấn khăn tang cũng cẩu thả vô cùng. Khăn tang che mất phần lớn khuôn mặt mà cứ thế, vẫn diễn. Đến độ, ông Thi Sách tiến tới vén lên giùm, động tác của Hồ Khắc Tùng cũng “tự nhiên chủ nghĩa” và thô sơ không kém!

Nhiều người thất vọng, bức xúc, phẫn nộ khi so sánh vai diễn, lớp diễn kinh điển này với huyền thoại Thanh Nga, kế đến là những tên tuổi đã từng đảm nhận như NSND Thanh Ngân, Quế Trân, NSUT Phượng Hằng, Cẩm Tiên, NS Thanh Hằng, Kiều Oanh…

Sự so sánh đó thôi cũng đủ là làm tổn thương, thậm chí có phần xúc phạm những nghệ sĩ bậc thầy, tài hoa, chuyên nghiệp.

Chỉ có điều, tại sao một chương trình bán vé, tức có phúc khảo, ngoài việc đảm bảo về nội dung thì tính chuyên nghiệp về biểu diễn cũng cần được bảo chứng, ít nhất là “giá sàn”. Ở đây chưa nói đến phạm vi của quản lý nhà nước (là Sở Văn hóa) mà chỉ đề cập vai trò của Hội nghề nghiệp - là Hội Sân khấu TP.HCM, liệu có quá dễ dãi, buông thả cho tình trạng nghiệp dư hóa một hoạt động biểu diễn chuyên nghiệp (có bán vé) như vậy hay không.

Tất nhiên, cũng sẽ có ý kiến cho rằng, tính thị trường nên nếu có khán giả chịu coi, chịu mua vé thì những người như Hồng Loan, Võ Thùy Dung… vẫn có thể có đất múa may, ca hát. Nhưng, đó chỉ là một bộ phận đang cuốn theo drama - về việc này, họ có thể chấp nhận nhau, tán dương nhau trong phạm vi “nội bộ” của họ. Còn một khi đã tham gia vào hoạt động biểu diễn công cộng, có yếu tố thương mại thì không nên cổ xúy cho tình trạng nghiệp dư hóa một hoạt động, một loại hình nghệ thuật chuyên nghiệp.

Cũng lớp diễn này, trong gameshow Gương mặt thân quen, Hoài Lâm dù giả giới nhưng đã thuyết phục toàn bộ giám khảo, công chúng bởi sự nghiêm cẩn, thành kính và chuyên nghiệp, tài hoa của anh. Ở đây, khoan nói về kỹ thuật biểu diễn (cái mà cô Võ Thùy Dung không có để so sánh) nhưng cũng chính nó mới cho thấy sự tôn trọng nghề nghiệp, lòng tôn kính dành cho những bậc tiền bối - trong đó có bác Năm Vũ Linh của Thùy Dung.

Rõ ràng, xét về mặt này, cô hầu như không có. Một người giỏi nghề, luôn nghiêm túc đến mức khắt khe như Vũ Linh, ông sẽ nghĩ gì khi có một người thân dám đem cái nghề của ông ra “vọc” trước khán giả như vậy?

Hơn 3 năm từ ngày NSUT Vũ Linh nằm xuống, những xào xáo, kiện tụng trong gia đình ông đã là một sự không hay, thậm chí rất xấu xí.

Nhưng đến đỗi đem cả nghề của cha mình, bác mình ra để làm trò như thế thì còn hơn cả một sự bất hạnh gia môn. Nó càng khiến cho công chúng ngày càng ái ngại, xa lạ với cải lương - khi nghệ thuật cũng đến lúc … mắc đọa!

Bảo An