Cafe cùng NTV

Phóng viên: Thưa ông, gần đây nhiều doanh nghiệp thực phẩm Anh quan tâm hơn đến thị trường Việt Nam. Từ góc nhìn của ông, vai trò của Việt Nam trong chiến lược xuất khẩu thực phẩm của Anh hiện nay ra sao?

Ông Matthew Albon-Crouch: Việt Nam hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ tư của Vương quốc Anh ngoài Liên minh châu Âu, và chúng tôi đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng rất tích cực. Trong những năm gần đây, xuất khẩu thực phẩm của Anh sang Việt Nam liên tục tăng. Tiêu biểu là trong 9 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Anh sang Việt Nam tăng tới 40% so với cùng kỳ năm 2023.

Điều đó cho thấy Việt Nam là một thị trường năng động với tầng lớp trung lưu ngày càng phát triển và nhu cầu đối với các sản phẩm thực phẩm quốc tế chất lượng cao cũng đang gia tăng. Hiện nay, chúng tôi đưa vào thị trường Việt Nam nhiều sản phẩm đặc trưng như phô mai, các sản phẩm từ sữa, hải sản, whisky và nhiều loại thực phẩm chế biến, và ngày càng có nhiều người tiêu dùng Việt Nam quan tâm đến các sản phẩm này.

Khi nói đến ẩm thực Anh, nhiều người Việt Nam vẫn chỉ nghĩ đến món fish and chips (cá chiên bột và khoai tây chiên). Theo ông, thực tế ẩm thực Anh có gì khác so với cách nhìn phổ biến đó?

Đúng là khi nhắc đến thực phẩm Anh, nhiều người thường nghĩ ngay đến fish and chips. Đó là một món ăn rất nổi tiếng và chúng tôi cũng rất yêu thích. Tuy nhiên, ẩm thực Anh thực sự phong phú hơn nhiều.

Chúng tôi có những loại phô mai nổi tiếng như cheddar, các sản phẩm ngũ cốc ăn sáng, mứt trái cây, cũng như nhiều loại hải sản chất lượng cao. Vì vậy, một trong những mục tiêu của chúng tôi là giúp người tiêu dùng Việt Nam hiểu rõ hơn về sự đa dạng của thực phẩm và đồ uống đến từ Vương quốc Anh.

Tôi tin rằng khi người tiêu dùng Việt Nam có cơ hội trải nghiệm những sản phẩm này, họ sẽ nhận ra hương vị đặc trưng cũng như chất lượng cao của thực phẩm Anh.

Theo ông, các sản phẩm của Anh có thể được ứng dụng như thế nào trong bối cảnh ẩm thực Việt Nam?

Tôi nghĩ có rất nhiều cơ hội cho ẩm thực kết hợp giữa Anh và Việt Nam. Ví dụ, chutney - một loại mứt mặn phổ biến tại Anh - có thể kết hợp rất thú vị với bánh mì Việt Nam.

Ngoài ra, phô mai cheddar của Anh, vốn chỉ được sản xuất tại vùng West Country của nước Anh, cũng có thể trở thành một nguyên liệu phù hợp khi kết hợp với bánh mì.

Ở khía cạnh hải sản, tôi cũng thấy có nhiều điểm giao thoa. Chẳng hạn, cá tuyết của Anh có thể được sử dụng trong một số món ăn Việt Nam. Cá nhân tôi rất yêu thích chả cá Hà Nội, và tôi rất mong được thấy những sự kết hợp như vậy trong tương lai.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng Việt Nam ngày càng cởi mở với các nền ẩm thực quốc tế, vì vậy các sản phẩm từ Anh không chỉ có thể sử dụng trong món ăn truyền thống Việt Nam mà còn phù hợp với các món ăn quốc tế được chế biến tại gia đình, nhà hàng và khách sạn.

Ngoài yếu tố hương vị và chất lượng, nhiều người tiêu dùng hiện cũng quan tâm đến tính bền vững của sản phẩm. Đây có phải là lợi thế của ngành thực phẩm Anh không?

Đúng vậy. Một trong những điểm mạnh của ngành thực phẩm Anh là tính bền vững trong sản xuất. Ví dụ, trong lĩnh vực chăn nuôi, gia súc tại Anh được đánh giá là có mức phát thải carbon thấp nhất thế giới so với nhiều quốc gia khác.

Các nhà sản xuất luôn tìm cách giảm dấu chân carbon của ngành thực phẩm. Ngoài ra, nếu bạn đi mua sắm tại các siêu thị ở Anh, bạn sẽ thấy phần lớn bao bì đều được làm từ giấy, bìa carton hoặc các vật liệu dễ tái chế.

Tất nhiên, khi người tiêu dùng đưa ra quyết định mua hàng, giá cả luôn là yếu tố quan trọng. Nhưng hiện nay, tính bền vững cũng đang trở thành một yếu tố ngày càng được quan tâm.

Nhìn rộng hơn, ông đánh giá thế nào về mối quan hệ hợp tác nông nghiệp và thực phẩm giữa Việt Nam và Vương quốc Anh?

Thực tế, mối quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực này đã rất tích cực. Kể từ khi Hiệp định thương mại tự do Anh - Việt Nam (UKVFTA) được triển khai vào năm 2020, kim ngạch thương mại trong lĩnh vực thực phẩm và nông nghiệp giữa hai nước đã liên tục tăng. Kim ngạch xuất khẩu nông sản Việt Nam sang Anh hiện nay đạt gần 900 triệu USD/ năm. Riêng tôm Việt Nam chiếm khoảng 25% tổng lượng tôm nhập khẩu của Anh, và cà phê tại Anh cũng chủ yếu đến từ Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, từ phía Anh, chúng tôi cũng xuất khẩu sang Việt Nam nhiều sản phẩm như whisky, phô mai, các sản phẩm sữa và hải sản.

Hiện nay phần lớn thuế quan đối với các sản phẩm giữa hai nước đã được cắt giảm xuống gần 0%. Tôi tin rằng xu hướng này sẽ tiếp tục khi người tiêu dùng của hai quốc gia ngày càng hiểu rõ hơn về sản phẩm của nhau.

Ngoài thương mại sản phẩm, liệu hai nước còn có cơ hội hợp tác sâu hơn trong các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, phát triển giống hay đào tạo nhân lực?

Có, và đó là một lĩnh vực rất rộng.

Vương quốc Anh có thế mạnh trong một số lĩnh vực cụ thể của nông nghiệp hiện đại. Ví dụ, về phúc lợi động vật, Anh là một trong số rất ít quốc gia được Tổ chức Phúc lợi Động vật Thế giới xếp hạng B.

Điều này rất quan trọng, bởi khi động vật được chăm sóc tốt thì chất lượng sản phẩm sẽ cao hơn, đồng thời an toàn thực phẩm cũng được đảm bảo tốt hơn.

Hiện nay, Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Anh (DEFRA) đang hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như giảm lượng kháng sinh sử dụng trong chăn nuôi và cải thiện điều kiện phúc lợi động vật.

Không chỉ với chăn nuôi trên cạn, nhiều tổ chức của Anh cũng đã làm việc lâu dài với ngành nông nghiệp Việt Nam. Ví dụ, Đại học Stirling (Scotland) đã hợp tác với Việt Nam hơn 40 năm, góp phần quan trọng vào việc phát triển ngành nuôi cá tra của Việt Nam.

Chúng tôi rất tự hào về những kết quả hợp tác đã đạt được cho đến nay, và tôi tin rằng sẽ còn nhiều cơ hội hợp tác hơn nữa trong tương lai.

Xin cảm ơn ông!

Phương Đặng