Người quê tôi
Nguyễn Phương Khanh – Người thêu lại giấc mơ nhan sắc cung đình
Lẽ ra, Nguyễn Phương Khanh có thể chọn một con đường “dễ thở” hơn rất nhiều, thế nhưng, chị chọn tiếp nối mẹ, giữ nghề làm phấn nụ, di sản làm đẹp 200 năm ở chốn cung đình.
Những ngày cuối Chạp, ngay khi người người, nhà nhà rộn ràng chuẩn bị đón Tết, Nguyễn Phương Khanh hớn hở báo tin vui: “Tôi mang phấn nụ trở lại Hoàng cung rồi nhé!”.
Không hổ danh truyền nhân 200 năm!
Hôm ấy là ngày 7/2/2026, sau bao năm ấp ủ, một gian hàng Phấn nụ Hoàng cung được khai trương ngay tại Thái Bình Lâu - Đại nội. Và cô gái truyền nhân đời thứ 4 của Phấn Nụ Hoàng cung ấy hớn hở hào hứng giới thiệu cùng chúng tôi mấy chục dòng sản phẩm, nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên, với đa dạng chủng loại, mẫu mã. Từ phấn phủ, phấn dưỡng, nước hoa hồng, phấn nước dưỡng da, kem dưỡng dẩm cho đến son môi, má hồng, gel rửa mặt… Phương Khanh nói: “Tôi muốn cho mọi người hiểu rõ hơn về bí kíp quyết làm đẹp ở cung đình. Đâu chỉ là phấn nụ!”.
Vâng, đâu chỉ là phấn nụ. Điều này đã khiến rất nhiều du khách ngạc nhiên lẫn bất ngờ. Còn bà Trần Thị Phương, mẹ của Phương Khanh (nay đã 84 tuổi) rưng rưng xúc động: “Tôi không ngờ con gái giữ nghề và giỏi nghề đến vậy. Từ những viên phấn nụ nấu từ thạch cao kết hợp với thảo dược, nước dưỡng da cất từ hoa hồng, son làm từ sáp sáp ong, tinh dầu từ lá tràm, dầu gội chiết xuất từ bồ kết… Khanh đã cùng các nhân viên của mình đi lùng tìm các nguyên liệu quý hiếm của Việt Nam đưa vào các công thức bí truyền để câu chuyện làm đẹp chốn hoàng cung được tái sinh. Khanh giúp phấn nụ và câu chuyện làm đẹp 200 năm chốn cung đình được tiếp nối từng ngày”.
Đây không phải lần đầu tiên Phấn nụ Hoàng cung bày showroom lớn mà nhiều năm qua, với sự điều hành của cô gái trẻ Nguyễn Phương Khanh, Phấn nụ Hoàng cung đã được trưng bày trang trọng ở các cửa hàng lớn trên đường Trương Quốc Dung tại TPHCM, đường Tây Sơn tại Hà Nội, Aeon mall tại Huế cũng như có mặt trong rất nhiều sự kiện làm đẹp lớn.
Mới đây nhất, cuối tháng 1/2026, khi “con tàu” The Nouve Ship – Flagship Store của Thế Giới Skinfood “cập bến” Đà Nẵng, Phấn nụ Hoàng cung đã có ngay 1 góc trang trọng để giới thiệu và bán sản phẩm. Chị Phương Khanh kể: “Tại buổi khai trương cửa hàng ở Đà Nẵng, nhiều du khách thích thú với combo dành cho khách du lịch với thiết kế tinh xảo, tiện dụng. Các bạn trẻ người Việt thì tò mò, rồi hào hứng, dành của buổi đứng nghe câu chuyện làm đẹp chốn hoàng cung… Có thể nói hai buổi khai trương cửa hàng ở Huế và Đà Nẵng khiến tôi cảm giác mình đang đi đúng và làm đúng, dẫu xét kỹ thì cũng có chút… liều khi xông mình ra giữa ma trận mỹ phẩm của thế giới lẫn Việt Nam. Nhưng tôi tin, Phấn nụ Hoàng cung đang đi đúng hướng, vì nếu bây giờ các dòng mỹ phẩm bắt đầu tìm về với thiên nhiên thì hơn 200 năm trước phấn nụ Hoàng cung đã có xuất xứ từ thiên nhiên”.
Từ hậu cung triều Nguyễn đến đời sống hôm nay
Phấn nụ là loại mỹ phẩm xuất phát từ cung đình Huế, được các ngự y nghiên cứu và bào chế cách đây hơn 200 năm. Với triết lý làm đẹp rất khác hiện đại, phấn nụ không nhằm “thay đổi diện mạo”, mà giúp giữ da sạch, mịn, thanh thoát, phù hợp với khí hậu nóng ẩm và làn da Á Đông mỏng manh.
Sau năm 1945, khi triều Nguyễn khép lại, phấn nụ bước ra khỏi hoàng cung theo chân những cung nữ xuất cung. Một trong số đó là người nắm giữ bí quyết làm phấn nụ, truyền lại cho con gái út – bà Trần Thị Thiểu (bà Hường). Từ đó, nghề phấn nụ được lưu giữ trong gia đình hoàng tộc này. Lặng lẽ tồn tại qua nhiều biến động xã hội. Bà Hường truyền nghề cho hai con gái là bà Trần Thị Tùng và bà Trần Thị Phương. Và đến Phương Khanh, tiếp nối. Nhưng tiếp nối ở đây không phải là lặp lại nguyên xi quá khứ.
Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Quan hệ quốc tế, Phương Khanh có thể chọn một con đường “dễ thở” hơn rất nhiều. Thế nhưng, ký ức tuổi thơ gắn với mùi thảo mộc, những mẻ phấn được phơi sương, ủ nắng, ướp hoa, cùng lời dạy nghiêm khắc của bà ngoại và mẹ về cái tâm người làm phấn, đã níu Phương Khanh lại với nghề. Bà Phương nhắn đi nhắn lại cùng con gái: “Làm phấn nụ không chỉ là làm mỹ phẩm. Đó là giữ sự tĩnh tại, giữ cái tâm trong nghề. Chỉ cần nôn nóng hay lệch một công đoạn nhỏ, cả mẻ phấn sẽ hỏng”. Thực tế, để tạo ra một thỏi phấn nụ đúng chuẩn, nguyên liệu phải là cao lanh hảo hạng không tạp chất, kết hợp hơn 10 loại thảo dược và hoa tự nhiên. Nước dùng để hòa phấn trước đây là nước mưa đã chưng cất, không phải nước mưa đầu mùa. Quy trình kéo dài hơn một tháng, qua nhiều công đoạn thủ công, không thể rút ngắn. Trong thế giới sản xuất công nghiệp, đó là một “sự lãng phí thời gian”. Nhưng với những truyền nhân nghề làm phấn nụ như Phương Khanh, đó là giá trị di sản không thể đánh đổi.
Với nền tảng marketing, vốn liếng ngoại ngữ được đào tạo bài bản, cơ hội để gia nhập các tập đoàn mỹ phẩm quốc tế, theo đuổi những xu hướng làm đẹp “nhanh – mạnh – thấy ngay” cách đây gần 20 năm ấy, rất nhiều với Phương Khanh. Nhưng cô lại kiên định với thứ phấn nhỏ bé, mộc mạc, cần hơn một tháng chế tác thủ công cho mỗi mẻ, không máy móc, không chất bảo quản, không lời hứa làm đẹp tức thì. Tôi quý sự lựa chọn đó của Phương Khanh. Theo tôi, đó không chỉ là một lựa chọn nghề nghiệp. Đó là lựa chọn giữ lửa cho một di sản gần hai thế kỷ – và biến di sản ấy thành lợi thế cạnh tranh độc bản
trong chiến lược marketing hiện đại.Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy- Hội trưởng Hội quán các bà mẹ TPHCM
Điều thú vị là Phương Khanh không kể câu chuyện phấn nụ như một “truyền thuyết hoàng cung”. Cô không tô vẽ, không thổi phồng. Cô kể bằng trải nghiệm thật, bằng kiến thức, bằng kiểm định, bằng sự kiên định với triết lý làm đẹp bền vững. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng “dị ứng” với quảng cáo, Phấn Nụ Hoàng Cung gần như không chạy theo marketing rầm rộ. Phương Khanh không quảng cáo mà cố gắng xây dựng cộng đồng người dùng gắn bó. Cô biến showroom và trang fanpage của mình thành nơi khách hàng mua sản phẩm, đồng thời chia sẻ câu chuyện, trải nghiệm và giá trị chung. Thương hiệu Phấn nụ Hoàng cung lan tỏa chủ yếu bằng truyền miệng, từ những phụ nữ có làn da nhạy cảm, từng thất vọng với mỹ phẩm công nghệ cao, quay về tìm một sản phẩm lành tính và an tâm. Khi phụ nữ Việt bắt đầu đặt câu hỏi về “hào quang mỹ phẩm ngoại”, họ cũng bắt đầu nhìn lại: làn da mình thực sự cần gì? Một lớp nền trắng nhanh, hay một làn da khỏe lâu dài? Một mùi hương xa lạ, hay sự thân thuộc của thảo mộc Việt? Câu chuyện của phấn nụ ở đây chính là câu chuyện của niềm tin, của sự an tâm, và của vẻ đẹp thuần khiết sinh ra từ chính đất đai, khí hậu và văn hóa Việt Nam. Chính trải nghiệm thực tế cảm giác nhẹ da, không kích ứng, không bí bách của người dùng đã tạo nên niềm tin. Và niềm tin ấy trở thành tài sản thương hiệu quý giá nhất.
Ở các cuộc đối thoại với khách hàng hay các buổi bán hàng trực tiếp, hay trực tuyến, Phương Khanh và nhân viên Phấn Nụ Hoàng Cung không hứa hẹn làm đẹp tức thì. Mà chị và các cộng sự nhẹ nhàng mời người dùng… sống chậm lại với làn da, hiểu da mình, chăm da theo nhịp tự nhiên, giống cách phụ nữ Việt xưa đã làm.
Nhiều khách hàng dùng sản phẩm lâu năm tâm sự với chúng tôi rằng, dùng phấn nụ chính là trải nghiệm văn hóa. Cứ tưởng tượng khi mở hộp phấn, chạm tay vào lớp phấn mịn, là bạn đang chạm vào lịch sử, vào tri thức bản địa, vào một triết lý làm đẹp đã được chắt lọc qua nhiều thế hệ.
Tôi nghĩ, chỉ riêng điều đó thôi đã thú vị và cuốn hút biết bao. Cả son môi từ sáp ong hay dầu dừa thoa tóc, chăm mi… tất cả sản phẩm ở đây đều gợi bao ý ức đẹp như di sản
Chị Nguyễn Phương Khanh- Chủ tịch Công ty Mỹ phẩm Hoàng cung
Với Phương Khanh, mỗi nụ phấn không chỉ là sản phẩm, mà là một mảnh ký ức văn hóa được sống tiếp. Và niềm vui của chị cùng những nghệ nhân làm phấn nụ hôm nay từ tận đáy lòng chính là suy nghĩ, nếu như xưa phấn nụ cùng các bí quyết làm đẹp chỉ có ở chốn cung đình, dành cho bậc quyền quý, thì nay, mọi người ai ai cũng đều có thể dùng được nó. Nó là minh chứng rằng: di sản không nằm trong bảo tàng. Di sản có thể sống, thở, thích nghi và đồng hành cùng con người hiện đại, nếu có những đủ tình yêu, đủ bản lĩnh để gìn giữ và tiếp nối.