Câu chuyện nông nghiệp hôm nay

Đây được xem là bước đi mang tính đột phá, bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong chuỗi giá trị nông sản và nâng cao hàm lượng công nghệ trong từng sản phẩm Việt.

Đến năm 2030 số hóa toàn diện chuỗi giá trị

Chương trình đặt ra một lộ trình chuyển đổi từ nay đến năm 2030 với những chỉ tiêu định lượng cụ thể, tạo áp lực tích cực để toàn ngành chuyển mình:

Phổ cập tri thức số và pháp lý: Phấn đấu 100% các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia sản xuất, kinh doanh được tuyên truyền, nắm vững các quy định pháp luật về thương mại điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các chính sách hỗ trợ nâng cao năng suất chất lượng.

Kinh tế số chiếm lĩnh thị trường: Mục tiêu ít nhất 50% tổng lượng sản phẩm, dịch vụ nông nghiệp và môi trường sẽ được tiêu thụ thông qua các nền tảng số và sàn thương mại điện tử.

Đào tạo kỹ năng thực chiến: Trên 70% chủ thể sản xuất (doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh) được đào tạo, tập huấn bài bản về kỹ năng tiếp cận thị trường số, cách thức vận hành gian hàng trực tuyến và ứng dụng khoa học công nghệ.

Đổi mới quy trình sản xuất: Ít nhất 30% đơn vị sản xuất áp dụng thành công các công nghệ mới, công nghệ cao vào các khâu cốt lõi như sản xuất, chế biến và bảo quản.

Thương mại hóa trí tuệ: Đặc biệt, chương trình yêu cầu trên 50% kết quả nghiên cứu khoa học từ các Viện, Trường trực thuộc Bộ phải được chuyển giao thành công và thương mại hóa thành các sản phẩm hàng hóa có giá trị trên thị trường.

Đồng bộ từ phòng thí nghiệm đến bàn ăn

Để không để các mục tiêu chỉ dừng lại ở mặt văn bản, Bộ NN&MT triển khai một hệ sinh thái giải pháp gồm 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Hỗ trợ kỹ thuật và chuẩn hóa dữ liệu: Tập trung đào tạo kiến thức về thương mại số; hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa thông tin sản phẩm, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc (traceability) và thiết lập các kho dữ liệu số dùng chung để phục vụ công tác bán hàng và quản trị chuỗi cung ứng.

Mô hình kinh doanh hiện đại: Thí điểm và nhân rộng mô hình "Chợ công nghệ số", xây dựng các hội chợ triển lãm nông sản bằng công nghệ thực tế ảo (VR/AR). Đẩy mạnh các hoạt động livestream quảng bá nông sản trực tiếp tại vùng nguyên liệu, tạo sự kết nối chân thực giữa người sản xuất và người tiêu dùng.

Hạ tầng và kết nối cung - cầu: Xây dựng mạng lưới xúc tiến thương mại nông nghiệp và môi trường kết nối từ trung ương đến địa phương. Tổ chức các diễn đàn, hội thảo để kết nối các nhà khoa học với doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp lựa chọn và làm chủ các công nghệ phù hợp với quy mô sản xuất thực tế.

Chính sách và Truyền thông: Xây dựng cơ chế khuyến khích đặc thù cho các sản phẩm ứng dụng công nghệ cao; đồng thời triển khai các chiến dịch truyền thông "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" trên không gian số.

“Bản đồ trách nhiệm”

Quyết định 5565 đã thiết lập một "bản đồ trách nhiệm" rõ ràng cho các đơn vị trực thuộc Bộ.

Theo đó, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường & Vụ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm điều phối chung, hướng dẫn chuyển giao công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu.

Cục Chuyển đổi số đảm bảo "xương sống" cho chương trình thông qua việc phát triển hạ tầng số, bảo mật thông tin và hướng dẫn các ứng dụng số hóa trong nông nghiệp.

Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp chủ trì thực hiện các chiến dịch quảng bá, tổ chức hội chợ triển lãm trực tuyến và đào tạo kỹ năng bán hàng livestream cho nông dân.

Các Hiệp hội ngành hàng và địa phương đóng vai trò cầu nối, dẫn dắt các hội viên và doanh nghiệp địa phương chủ động gia nhập sàn thương mại điện tử và thay đổi tư duy sản xuất theo hướng công nghệ hóa.

Bộ NN-MT yêu cầu định kỳ trước ngày 05/12 hàng năm, các đơn vị phải có báo cáo chi tiết về kết quả thực hiện, nêu rõ các chỉ tiêu đạt được và những rào cản cần tháo gỡ. Với sự quyết liệt này, Chương trình 5565 được kỳ vọng sẽ tạo ra một "diện mạo mới" cho nông nghiệp Việt Nam – một ngành kinh tế không chỉ dựa vào tài nguyên mà còn dựa trên sức mạnh của dữ liệu và tri thức.

VIỆT HÀ