Chính sách

Chuyển pha El Nino: Nắng nóng đến sớm và khốc liệt

Theo thông tin từ cuộc họp báo của Cục Khí tượng Thủy văn chiều 3/2, trạng thái khí quyển đang có sự thay đổi lớn. Sau giai đoạn trung tính đầu năm, hiện tượng El Niño sẽ dần chiếm ưu thế từ cuối năm 2026.

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, nhận định: "Nắng nóng năm 2026 sẽ xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn so với năm 2025". Cụ thể, khu vực Đông Nam Bộ sẽ đón những đợt nắng nóng đầu tiên ngay từ cuối tháng 2. Đến tháng 4, "chảo lửa" sẽ lan rộng ra khắp Bắc Bộ và Trung Bộ, duy trì cường độ cao đến tận tháng 8. Dự báo nhiệt độ đỉnh điểm tại một số khu vực có thể phá vỡ các kỷ lục gần nhất.

Thời tiết Tết Bính Ngọ: Cảnh giác mưa trái mùa và triều cường

Đối với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán sắp tới, diễn biến thời tiết có nhiều dấu hiệu bất thường:

Miền Bắc: Không khí lạnh hoạt động yếu hơn nhưng vẫn tập trung gây rét đậm, rét hại vào tháng 2 (trùng thời điểm Tết). Người dân cần lưu ý hiện tượng mưa phùn và độ ẩm cao.

Miền Nam & Tây Nguyên: Khả năng xuất hiện mưa trái mùa ngay trong những ngày Tết, có thể làm gián đoạn các hoạt động du xuân.

Ven biển Đông Nam Bộ: Cần đặc biệt lưu ý đợt triều cường cao vào đầu tháng 3 (ngay sau Tết), mực nước tại trạm Vũng Tàu có thể vượt ngưỡng 4,3m, gây ngập úng cục bộ.

Thách thức từ những kịch bản chưa có tiền lệ

Lãnh đạo Cục Khí tượng Thủy văn thừa nhận, các quy luật khí hậu cũ đang dần bị thay thế bởi những hiện tượng cực đoan do biến đổi khí hậu. Sau những trận lũ lịch sử năm 2025, công tác dự báo thủy văn năm nay đang được siết chặt.

Dù đã có thể cảnh báo sớm từ 48-72 giờ với các hình thái quy mô lớn, nhưng thách thức lớn nhất vẫn là các trận mưa cường suất lớn, diễn biến nhanh trong phạm vi hẹp. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và cập nhật dữ liệu mặt cắt sông đang được đẩy mạnh để bù đắp những khoảng trống dữ liệu từ thượng nguồn.

Theo các chuyên gia, trước dự báo một năm 2026 đầy biến động, người dân và các địa phương cần lưu ý:

Sản xuất nông nghiệp: Nông dân tại ĐBSCL cần theo dõi sát các kỳ triều cường và xâm nhập mặn từ tháng 2 đến tháng 4 để điều tiết nước tưới. Khu vực Tây Nguyên (Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng) cần có phương án dự trữ nước sớm cho các cây công nghiệp vì nguy cơ khô hạn cục bộ rất cao.

Sức khỏe cộng đồng: Với dự báo nắng nóng gay gắt hơn năm 2025, các gia đình có người già và trẻ nhỏ cần chuẩn bị các thiết bị làm mát và có phương án sinh hoạt phù hợp để tránh sốc nhiệt trong các tháng cao điểm (tháng 5 - tháng 8).

Phòng chống thiên tai: Dù số lượng bão cuối năm có thể ít hơn trung bình, nhưng theo quy luật El Niño, các cơn bão thường có cường độ rất mạnh và quỹ đạo phức tạp. Tuyệt đối không chủ quan trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12 tại miền Trung và miền Nam.

Tấn Nguyễn