Môi trường

Theo đó, đối tượng thanh tra gồm sở Nông nghiệp và Môi trường, sở Tài chính, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, UBND Đặc khu Côn Đảo cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thời gian thanh tra trong 45 ngày; thời kỳ thanh tra tính từ thời điểm phát sinh vụ việc đến thời điểm tiến hành thanh tra.

Đọc thêm: Dự án nhà máy đốt rác giữa rừng nguyên sinh Côn Đảo: Chưa có ĐTM, vẫn xin giải phóng mặt bằng

Để thực hiện việc thanh tra, thanh tra thành phố đã yêu cầu sở Nông nghiệp và Môi trường, sở Tài chính, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, UBND Đặc khu Côn Đảo báo cáo và cung cấp thông tin tài liệu bao gồm thông tin dự án và chủ đầu tư dự án, nhiệm vụ, thẩm quyền của các cơ quan, đơn vị liên quan dự án, các thủ tục hành chính để thực hiện dự án. 

Thanh tra thành phố cũng yêu cầu các đơn vị báo cáo tiến độ thực hiện dự án Nhà máy xử lý rác Côn Đảo, bao gồm đặc điểm khu đất được chuyển đổi, các văn bản, quy hoạch liên quan, kế hoạch sử dụng đất; cơ sở pháp lý và quá trình tham mưu chấp thuận chủ trương đầu tư thực hiện dự án, về chuyển đổi mục đích sử dụng rừng; nghĩa vụ trồng rừng thay thế và tài chính (nếu có); khó khăn, vướng mắc tại dự án, và kiến nghị, đề xuất. 

Đọc thêm: Đi tìm lời giải cho việc xử lý rác ở Côn Đảo

Ngoài ra, các cơ quan nói trên cũng được yêu cầu cung cấp thông tin về việc tiếp nhận, xử lý khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị, tranh chấp, kết quả xử lý liên quan đến khu đất đã chuyển đổi mục đích sử dụng rừng; việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm tra, giám sát, kết luận điều tra (nếu có). 

Như Nông Thôn Việt từng thông tin và phân tích, dự án Nhà máy xử lý rác Côn Đảo sử dụng công nghệ đốt rác với công suất 36 - 67 tấn tác/ngày được chính quyền tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và huyện Côn Đảo (cũ) dự định xây dựng trên 1,92ha rừng đặc dụng - nguyên sinh trong Vườn quốc gia Côn Đảo. Theo pháp lý quy hoạch, toàn bộ diện tích Vườn quốc gia Công Đảo hiện nay, bao gồm 1,92 ha rừng đặc dụng này thuộc diện bảo vệ nghiêm ngặt. 

Xem thêm: 'Côn Đảo thậm chí có thể làm hiệu quả mô hình xử lý rác thải tuần hoàn 100%'

Thực địa và tài liệu mà chúng tôi có được cho thấy hàng loạt vấn đề thiếu trung thực, mâu thuẫn và không chính xác trong các báo cáo, đánh giá của chính quyền, từ hiện trạng rừng, quy trình thẩm định đánh giá, cho đến quy hoạch. 

Báo cáo thực trạng thực tế cho thấy, khu vực dự kiến xây dựng dự án là một không gian rừng đa tầng tán, nơi phân bố kiếm ăn của một số loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm, đặc hữu Côn Đảo… Nếu được xây dựng, dự án đốt rác Côn Đảo sẽ như một con dao sắc nhọn cắt đứt 1,92ha rừng ra khỏi hành lang đa dạng sinh học vốn đang liền mạch, nằm trong một dải rừng nguyên sinh liên tục ven biển. Tình trạng này sẽ làm phân mảnh rừng tự nhiên, phá hoại cảnh quan - đa dạng sinh học, hủy hoại hệ sinh thái tự nhiên. 

Đánh giá của các nhà khoa học và quy hoạch trong ngành: khu xử lý rác hiện hữu (đã có lò đốt rác) của Côn Đảo hoàn toàn có thể được cải tạo, nâng cấp xử lý rác cho tương lai, thậm chí có thể làm hiệu quả mô hình xử lý rác thải tuần hoàn 100%. 

Xem thêm: Dự án nhà máy đốt rác giữa rừng nguyên sinh Côn Đảo: Lạ lùng quy trình lấy ý kiến người dân

Côn Đảo không cần xây một nhà máy xử lý rác mới (sẽ không chỉ có lò đốt rác mà còn nhiều hạng mục khác đi kèm như kho bãi, diện tích lưu trữ tro xỉ sau đốt, xe lưu thông chạy ra vào dự án… ) trong rừng nguyên sinh.

Điều đáng lưu ý khác, theo các chuyên gia, nhà máy đốt rác phát điện và tái chế với quy mô công suất nhỏ chỉ 36 – 67 tấn rác/ngày như Côn Đảo đang muốn xây mới trong rừng đặc dụng Côn Đảo là không hiệu quả về cả mặt kinh tế đầu tư lẫn công nghệ. 

Đọc thêm: Côn Đảo xây nhà máy đốt rác trong rừng nguyên sinh

Cho tới thời điểm xuất bản bài viết (tháng 5.2025), tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu (cũ) vẫn đang kêu gọi, chưa tìm được nhà đầu tư dự án. 

Ngoài ra, dù dự án chưa thực hiện Báo cáo Đánh giá tác động môi trường trên 1,92 ha rừng này, tức người dân chưa có đầy đủ thông tin dự án, những tác động tiêu cực lẫn tích cực của dự án có thể mang lại,… nhưng huyện Côn Đảo (cũ) vẫn tổ chức tham vấn ý kiến người dân về dự án, vẫn xin giải phóng mặt bằng…  

Lê Quỳnh