Doanh nghiệp

Nghị định 20/2026/NĐ-CP là chính sách hỗ trợ toàn diện, tập trung vào 3 trụ cột: Miễn giảm thuế sâu (TNDN, TNCN); Tài trợ công nghệ quản trị (Phần mềm kế toán 0 đồng); và Đơn giản hóa thủ tục hành chính cho doanh nghiệp mới.

Cú hích cho xương sống của nền kinh tế

Tính đến đầu năm 2026, bức tranh kinh tế Việt Nam ghi nhận những con số ấn tượng nhưng đầy thách thức: Tổng số doanh nghiệp đạt xấp xỉ 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp. 

Khối hộ kinh doanh: Cả nước hiện có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể. Khối này tạo ra hơn 50% GDP nhưng vẫn gặp khó khăn lớn về chi phí tuân thủ pháp luật và năng lực quản trị số.

Nghị định 20 ra đời chính là lời giải để đưa 5 triệu hộ kinh doanh này tiến lên mô hình doanh nghiệp chuyên nghiệp.

Chính sách thuế: Miễn - giảm sâu cho người khởi nghiệp

Nghị định tập trung mạnh mẽ vào nhóm đối tượng doanh nghiệp mới và các đơn vị đổi mới sáng tạo:

Miễn 100% thuế TNDN trong 03 năm đầu, áp dụng cho DNNVV đăng ký kinh doanh lần đầu. Thời gian miễn thuế tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế.

Xem thêm Dự thảo Bảng giá đất TP.HCM (2026): Giữ ổn định giá đất trung tâm, khuyến khích sản xuất kinh doanh

Hệ sinh thái khởi nghiệp, được miễn thuế TNDN 02 năm, giảm 50% trong 04 năm tiếp theo.

Về chính sách thu hút nhân tài, nhà nước miễn thuế TNCN cho chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại Startup trong 02 năm đầu và giảm 50% cho 04 năm sau đó. Đồng thời, nhà nước cũng miễn thuế cho các hoạt động chuyển nhượng vốn, góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhằm kích cầu sản xuất.

Số hóa quản trị: Nhà nước bao phủ chi phí đầu vào

Để xóa bỏ rào cản về chi phí bộ máy (thường tốn từ 30-50 triệu VNĐ/năm cho kế toán và phần mềm), Nhà nước triển khai gói hỗ trợ trực tiếp, đó là tặng phần mềm kế toán 0 đồng. Theo đó, cung cấp nền tảng số tích hợp sẵn hóa đơn điện tử và chữ ký số.

Về đào tạo nhân lực, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí các khóa học về quản trị, kế toán và kê khai thuế cho chủ doanh nghiệp.

Xem thêm Chính sách mới 2026: Bước ngoặt về tiền lương, thuế và đất đai

Tiêu chí xác định đối tượng thụ hưởng

Để xác định mức ưu đãi phù hợp theo quy định mới nhất, doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu với các tiêu chí phân loại cụ thể: 

Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, mức doanh thu năm và tổng nguồn vốn đều phải không quá 3 tỷ VNĐ cùng số lao động đóng BHXH tối đa 10 người.

Doanh nghiệp nhỏ được xác định khi có doanh thu không quá 50 tỷ VNĐ hoặc nguồn vốn không quá 20 tỷ VNĐ với quy mô lao động dưới 50 người.

Trong khi đó, doanh nghiệp vừa có giới hạn doanh thu lên đến 300 tỷ VNĐ hoặc nguồn vốn không quá 100 tỷ VNĐ và sử dụng không quá 200 lao động đóng bảo hiểm xã hội.

Quy trình thụ hưởng và chế tài ràng buộc

Quy trình "tự kê khai - hậu kiểm" được xác lập ở lĩnh vực thuế và công nghệ. Doanh nghiệp tự xác định điều kiện ưu đãi và tự kê khai trong quyết toán thuế hàng năm. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra sau (hậu kiểm). Điều này giúp doanh nghiệp hưởng lợi ngay lập tức nhưng đòi hỏi tính trung thực và minh bạch chứng từ rất cao.

Về Công nghệ, doanh nghiệp đăng ký trực tuyến thông qua Cổng thông tin hỗ trợ doanh nghiệp của Bộ Tài chính hoặc ứng dụng của Tổng cục Thuế để nhận tài khoản kích hoạt phần mềm.

Xem thêm Nghị định 320: 'Cú hích' lịch sử và hành trình 5 năm luật hóa ưu đãi thuế cho ngành thủy sản

Chính sách miễn thuế không áp dụng cho các doanh nghiệp "tái sinh" (chia tách, sáp nhập, đổi tên doanh nghiệp cũ nhằm lấy ưu đãi). Vi phạm sẽ bị truy thu thuế và xử phạt nặng.

Khi sử dụng phần mềm miễn phí của Nhà nước, dữ liệu hóa đơn và doanh thu sẽ được liên thông trực tiếp với hệ thống Thuế. Đây là giải pháp giúp doanh nghiệp quản lý chuyên nghiệp nhưng cũng xóa bỏ hoàn toàn việc "giấu doanh thu".

Cơ hội hay thách thức?

Nghị định 20/2026 là lời giải cho nỗi sợ về bộ máy kế toán cồng kềnh. Tuy nhiên, thách thức nằm ở khâu thực thi. 

Các địa phương cần đơn giản hóa quy trình cấp giấy chứng nhận "Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo", tránh rườm rà, nhiễu phiền trong thủ tục xác nhận. Bên cạnh đó, về hạ tầng công nghệ thì phần mềm miễn phí cần hoạt động ổn định, tránh lỗi kết nối gây ảnh hưởng đến việc xuất hóa đơn của doanh nghiệp.

Gói hỗ trợ năm 2026 là tín hiệu rõ ràng cho thấy Chính phủ muốn xây dựng một nền kinh tế minh bạch số. Ưu đãi thuế chính là phần thưởng cho những ai sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn của kinh tế hộ gia đình để tiến lên mô hình doanh nghiệp chuyên nghiệp, góp phần vào mục tiêu chung của quốc gia trong kỷ nguyên số.

LƯU GIANG