Chính sách

Đi mòn dép mới có được công nghệ chế biến

Hơn 10 năm trước, anh Nguyễn Văn Hiển, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư Chanh Việt, đã đầu tư cải tạo hơn 150ha đất nhiễm phèn thành một trong những nông trại trồng chanh không hạt lớn nhất Việt Nam. Sự thành công của anh đã tạo động lực cho vùng nguyên liệu hàng ngàn héc-ta ở huyện Bến Lức, biến cây chanh trở thành cây trồng quan trọng của tỉnh Long An.

Anh Hiển liên kết với nhiều nhà vườn, hợp tác xã để hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng chanh sạch, bao tiêu sản phẩm. Nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật trong trồng trọt theo phương pháp hữu cơ và tuân thủ các quy chuẩn chất lượng, chanh Việt đã thâm nhập được vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, Châu Âu và Ấn Độ.

Dù đạt được nhiều thành tựu, anh Hiển cho biết sản xuất và chế biến nông sản luôn đi kèm với thách thức. Anh phải đi nhiều nước để tìm hiểu công nghệ sản xuất từ chanh. Hiện tại, anh đã có nhà xưởng chế biến và kho đông lạnh có thể chứa 400 - 500 tấn nước cốt chanh, tương đương với 4.000 - 5.000 tấn chanh.

PGS.TS Lý Nguyễn Bình, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh công nghệ thực phẩm là yếu tố quan trọng để tối ưu hóa quá trình sản xuất và chế biến nông sản, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm. Hiện cả nước có khoảng 7.500 cơ sở chế biến thực phẩm và 160 nhà máy hiện đại. Tuy nhiên, tỷ trọng rau quả qua chế biến chỉ chiếm 10% tổng sản lượng, cho thấy khâu chế biến còn khá nhỏ.

“Một điểm đến, đa dịch vụ”

Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho rằng các địa phương vùng ĐBSCL cần tăng cường liên kết vùng hiệu quả để tạo ra vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm sản lượng và chất lượng nông sản. Điều này giúp nông sản được sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao cho các vùng lúa, rau, cây ăn trái, dừa, vùng nuôi tôm và cá trọng điểm.

Vai trò "nhạc trưởng" của Cần Thơ ở ĐBSCL đã được các cấp lãnh đạo Trung ương nhìn nhận. Việc xúc tiến thành lập Trung tâm liên kết, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tại thành phố Cần Thơ được coi là động lực thúc đẩy phát triển vùng ĐBSCL. Ông Nguyễn Tấn Nhơn, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT TP. Cần Thơ, cho biết dự án Trung tâm liên kết có diện tích 250ha, được chia thành hai khu với 10 chức năng hoạt động.

Trung tâm liên kết sẽ trở thành "Một điểm đến, đa dịch vụ", góp phần hình thành chuỗi sản xuất liên kết giữa nhà nông, nhà sản xuất và doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Điều này khuyến khích thiết lập mối liên kết giữa vùng sản xuất nguyên liệu với công nghiệp chế biến, góp phần gia tăng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Dù là vùng sản xuất nông sản trọng điểm, nhưng chế biến và gia công sản phẩm nông nghiệp của ĐBSCL vẫn còn yếu. Các nhà máy chế biến chưa đáp ứng được sản lượng sản xuất, gây lãng phí và giảm giá trị sản phẩm. Việc xây dựng và phát triển các vùng sản xuất nông sản, thực phẩm an toàn, hình thành chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ giữa nông dân, cơ sở chế biến và kinh doanh là vấn đề cấp thiết hiện nay, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước, đảm bảo sự phát triển bền vững.

THANH KHÁNH