Dinh dưỡng
Mì ăn liền có thật sự gây hại: Giải mã định kiến bằng khoa học
Mì ăn liền từ lâu đã trở thành món ăn “quốc dân” của người Việt. Theo thống kê, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia tiêu thụ mì ăn liền cao nhất thế giới, với bình quân khoảng 85 gói/người/năm. Phổ biến là vậy, nhưng đi cùng sự tiện lợi ấy là hàng loạt định kiến: ăn mì gây nóng trong, nổi mụn, thậm chí có thể dẫn đến ung thư.
Những nghi vấn này đã được đưa ra thảo luận tại tọa đàm “Mì ăn liền - Hiểu đúng để an tâm sử dụng”. Tại đó, bác sĩ Phan Hồng Anh - nguyên Phó Trưởng khoa Phục hồi dinh dưỡng, giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM đã đưa ra những cái nhìn sáng rõ về từng “tin đồn” liên quan đến món ăn này.
Định kiến cần được soi chiếu bằng bằng chứng
Mở đầu cuộc trò chuyện, nhà báo Diễm Chi đặt vấn đề từ góc nhìn người tiêu dùng: Vì sao mì ăn liền lại thường xuyên bị gắn với các khái niệm tiêu cực về sức khỏe?
Theo Bác sĩ Phan Hồng Anh, đây là một hiện tượng phổ biến trong xã hội khi cảm tính và tin đồn lấn át bằng chứng khoa học. Bà cho rằng, các biểu hiện như nóng trong, nổi mụn thường xuất phát từ chế độ ăn uống mất cân đối, sinh hoạt thiếu điều độ, rối loạn nội tiết hoặc cơ địa mỗi người, chứ không thể quy kết trực tiếp cho một loại thực phẩm đơn lẻ.
Đặc biệt, nhận định mì ăn liền gây ung thư được bà khẳng định là “hoàn toàn không có cơ sở khoa học”. “Muốn kết luận một thực phẩm gây ung thư cần bằng chứng dịch tễ, thử nghiệm, dữ liệu dài hạn. Những suy diễn truyền miệng không thể thay thế khoa học”, bác sĩ Phan Hồng Anh nhấn mạnh.
Mì ăn liền không nghèo dinh dưỡng như nhiều người nghĩ
Một quan điểm phổ biến khác là mì ăn liền chỉ là tinh bột rỗng, nghèo giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, theo phân tích của Bác sĩ Phan Hồng Anh, thành phần chính của mì ăn liền là bột mì - nguyên liệu chứa khoảng 14% protein, cao hơn đáng kể so với gạo (chỉ khoảng 4% protein).
Chính hàm lượng protein này khiến người ăn có cảm giác no lâu, đôi khi bị hiểu nhầm là “khó tiêu”. Trên thực tế, vấn đề không nằm ở bản thân mì ăn liền, mà ở cách sử dụng và kết hợp thực phẩm đi kèm.
Thừa nhận bản thân thích mì ăn liền, Bác sĩ Phan Hồng Anh kể, trong nhiều chuyến đi công tác nước ngoài, bà và các đồng nghiệp khác luôn “thủ” sẵn mỗi người 1 thùng mì gói. Chuyến đi có bao nhiêu người là bấy nhiêu thùng mì.
Để biến mì ăn liền thành bữa ăn đủ chất, bác sĩ Phan Hồng Anh chia sẻ công thức dinh dưỡng 4 - 5 - 1, tức: Cân đối 4 yếu tố: Cân đối giữa 3 nhóm chất sinh năng lượng (giữa đạm động vật và thực vật; chất béo động vật và thực vật, vitamin và khoáng chất); Có ít nhất 5/8 nhóm thực phẩm; Dinh dưỡng đi kèm an toàn vệ sinh. “Khi chế biến mì, chúng ta có thể cho thêm rau, trứng, thịt để bổ sung cũng như cân bằng các chất dinh dưỡng” - Bác sĩ Phan Hồng Anh gợi ý. Khi đó, mì ăn liền sẽ là một phần trong chế độ ăn hiện đại, tiện lợi; mang đến nhiều trải nghiệm vị giác hơn cho người dùng.
Bác sĩ Phan Hồng Anh cũng khuyến nghị người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các thông tin lan truyền trên mạng xã hội, ưu tiên tham khảo ý kiến chuyên gia và các nguồn thông tin chính thống. “Hãy là người tiêu dùng thông minh, đánh giá thực phẩm bằng khoa học thay vì cảm tính”, bà nói.