Vi vu ta đi

Nghĩ là làm, tại sao không? Ngay trong ngày lễ Noel 24/12, tôi chọn khởi hành luôn vào sáng ngày hôm sau, trước khi ý tưởng này kịp nguội đi. 

Đi nước ngoài, khoảng cách địa phương

Đi du lịch bụi, phương tiện bus là lựa chọn tiết kiệm và thuận tiện, chính vì vậy, khi xác định thời gian chỉ có 1 ngày và muốn đi đâu đó ngoài Latvia tôi đã tìm hiểu về các quốc gia lân cận có thể đi và về trong ngày bằng xe bus. Những chỉ dẫn hướng tôi đến hoặc là đi Hill of Crosses - Nằm ở gần Šiauliai thuộc quốc gia Lithuania hoặc là Old town Tallinn ở Estonia. 

Xem thêm Thành phố cổ tích Riga - nơi Giáng sinh đến sớm

Hill of Crosses nổi tiếng với hàng nghìn cây thánh giá - một địa điểm rất độc đáo về văn hóa và tín ngưỡng, nằm chỉ cách nơi tôi ở Riga chỉ khoảng 120 km. Còn phố cổ Tallinn xa hơn 1 chút, cách Riga khoảng 300 km. 2 nơi này đều thỏa mãn những điều kiện trên nhưng tôi quyết định chọn Tallinn vì tìm vé trên app của Flix bus không có ngày giờ phù hợp. Theo lời khuyên của một người bạn, tôi chọn mua vé trên app Lux Express vì đây là hãng xe được đánh giá chất lượng cao và phù hợp với nhu cầu trải nghiệm dịch vụ tốt. Giá vé cho chuyến đi từ Riga (Latvia) đến Tallinn(Estonia) một ngày sau lễ Noel là 28 euro và chiều về là 19 euro, tổng 47 euro, cũng không phải là quá đắt đỏ.

Có một sơ suất nhỏ, do lần đầu mua trên app này còn bỡ ngỡ nên tôi lỡ tích chọn vào ô có vé kèm bicycle (mang theo xe đạp) cho cả 2 chiều nên bill phải trả qua thẻ lên đến 60 euro. Vì vậy, tôi phải ghé đại lý của Lux Express ở Riga International Bus Station gặp nhân viên nhờ hướng dẫn đổi vé. Cô nhân viên nhiệt tình giúp tôi hoàn thành các thao tác trên app để được change (đổi vé) và refund (hoàn tiền). 

Phức tạp một chút là do tôi mua vé xe đạp cả 2 chiều nên theo quy định nếu hủy vé xe đạp buộc lòng phải hủy toàn bộ vé và mua lại vé mới. Rất may, chính sách của Lux Express cho phép hủy, đổi 3 lần được hoàn tiền miễn không thực hiện quá sát giờ khởi hành nên tôi thực hiện rất dễ dàng. Qua đó, tôi chỉ còn tốn 47 euro cho tấm vé khứ hồi, tức chưa đến 1 triệu rưỡi Việt Nam đồng cho chuyến đi và về bằng phương tiện công cộng xuyên quốc gia. Vậy là, kinh phí chỉ còn lại 50 euro, tôi quyết định mang theo bánh mì cùng chai nước suối rồi lên đường.

Tôi lên chuyến xe ở Bus số 14 ở platform 2 nhà ga trung tâm vào lúc 7 giờ sáng. Lúc này, trời vẫn còn rất tối do cuối mùa đông và thời tiết khá ổn, khoảng 2 độ C. Đi chuyến xe này tài xế yêu cầu tôi phải có Passport mặc dù đã có thẻ cư trú hợp pháp ở Latvia. Cảm giác đầu tiên là chiếc xe này rất sạch sẽ, lối đi rộng rãi, bố trí ghế ngồi như trên máy bay. Trời còn tối nên tôi ngã ghế ngủ một chút đợi trời sáng để ngắm cảnh đồng quê Latvia và những cung đường đẹp suốt hành trình. Ai ngờ, khi tỉnh dậy đã đến địa phận của Estonia.

Tallinn - bảo tồn nguyên vẹn kiến trúc trung cổ bên bờ biển Baltic

Mục đích của chuyến đi này là ghé thăm Old Town Tallinn nằm ở thủ đô Tallinn của Estonia. Đây là thành phố nằm bên bờ biển Baltic, sát vịnh Phần Lan, cách Riga nơi tôi 

ở khoảng 300km. Vì vậy, vừa đến Tallinn coach station vào lúc 11 giờ 20 phút tôi bắt xe Bolt (một dạng xe công nghệ giống Uber) hết 4,1 euro đi đến phố cổ Tallinn cách bến xe 2,1km để tiết kiệm thời gian. Điều đặc biệt của Old Town Tallinn là phố cổ bảo tồn hầu như nguyên vẹn không thay đổi gì quá nhiều kể từ thời trung cổ. Nó dường như là một thành phố của châu Âu ở thế kỷ thứ 14 theo như tôi tìm hiểu từ các trang du lịch địa phương. Thực tế trải nghiệm trực tiếp cho tôi cảm nhận rõ nét hơn về điều này. Phố cổ Tallinn nhỏ và đẹp, tuy vậy vẫn lớn và có địa hình đa dạng hơn phố cổ Riga rất nhiều. Nếu như phố cổ Riga nằm trên nền đất khá bằng phẳng thì ở Tallinn có những điểm cao để ngắm thành phố. Đó là các tòa lâu đài trên đồi Toompea và Kohtuotsa - những điểm cao ngắm tuyệt với để ngắm thành phố. Để lên đỉnh tôi phải leo lên 157 bậc thang bằng đá. Bù lại, ở đó, có thể thấy rõ phần lớn khu phố cổ và 1 phần khu phố với kiến trúc hiện đại ở ngoài kia. Cần nói thêm, trên đỉnh đồi này có tòa nhà Stenbock được xây dựng từ năm 1787. Hiện nay nó là trụ sở của chính phủ Estonia.

Ở phố cổ có một công trình khá nổi tiếng đó là cổng Viru, cũng là lối vào chính của phố cổ. Bên cạnh cổng Viru có 1 đoạn tường thành là dấu vết của hệ thống tường cao chống xâm nhập từ bên ngoài được xây dựng từ thế kỷ 14. Quan sát tường thành này ta có thể hiểu thêm chút ít về hệ thống phòng thủ của các triều đại xa xưa. 

  Từ cổng Viru đến quảng trường trung tâm phố cổ có các tòa nhà cổ chóp nhọn, tường rất dày và nhiều lối đi nhỏ lát đá khi lên cao, khi xuống thấp. Cứ một đoạn tôi lại thấy mấy cửa hàng lưu niệm và quán cà phê nhỏ dưới hầm. Mùa này lễ, nên khó kiếm được chỗ ngồi ở đó. Khách phương xa tới xếp hàng, trẻ con thì ngồi bệt dưới đất để chờ vào ăn mấy món bánh ngọt và kem, có lẽ ngon thuộc vào hàng thượng hạng ở châu Âu.

Đã tìm hiểu kỹ từ trước những điểm cần đến khi ghé Old Town Tallinn nên tôi không mất quá nhiều thời gian để đi tìm. Đặc biệt là các nhà thờ nổi tiếng với kiến trúc độc đáo. Không cần phải Google map, chiều cao nổi bật của chóp các nhà thờ so với các nhà cổ xung quanh là chỉ dẫn địa lý không gì tốt hơn. Tôi dễ dàng tìm thấy nhà thờ mái vòm hành tây kiểu Nga - Alexander Nevsky Cathedral. Nhà thờ này hoàn thành vào năm 1900 khi Estonia là một phần của Đế quốc Nga. Bên trong nhà thờ này có vòm rất cao, trang trí mạ vàng và có nhiều bức tranh các thánh, họa tiết kiểu phương Đông, các du khách vào đây đốt nến và được khuyến cáo cầu nguyện trong im lặng, không được đội mũ và chụp ảnh. Nên tôi chỉ được phép chụp vội (thật ra là chụp đại) một tấm ảnh, điều khiến tôi rất tiếc vì bên trong rất đẹp. 

Ngoài nhà thờ chính thống giáo Alexander Nevsky Cathedral, còn có Nhà thờ St. Nicholas là một nhà thờ Gothic thời trung cổ, được bắt đầu xây dựng từ khoảng năm 1230. Thêm nữa, có nhà thờ chính tòa St.Mary, đây là nhà thờ cổ nhất ở Estonia đồng thời là tòa nhà duy nhất trên đồi Toompea sống sót sau trận hỏa hoạn thế kỷ 17. Phố cổ có nhiều nhà thờ, nhà nguyện nhỏ khác tôi không biết tên, và có lẽ cũng chưa đi tới nên tôi nghĩ nếu gọi đây là phố những nhà thờ cổ chắc cũng không phải không có lý.

Văn hóa lưu giữ linh hồn phố cổ

Đi Tallinn đúng vào dịp cả thành phổ cổ tổ chức lễ hội giáng sinh, nên tôi may mắn được đắm mình trong không khí sôi động, với các hoạt động văn hóa đầy màu sắc. Các bảo tàng, khu trưng bày triển lãm, quầy hàng thủ công mỹ nghệ, địa điểm biểu diễn nghệ thuật đường phố, quán bán đồ ăn truyền thống... tấp nập người vào, ra. Tại khu vực chợ giáng sinh, một người đàn ông luôn tay gắp món bắp cải muối, xúc xích, thịt xông khói... vẫn không kịp phục vụ kịp cho hàng dài người đứng chờ. Nghe tiếng đã lâu, tôi dự định uống thử loại rượu vang nóng ngâm gia vị nhưng rốt cuộc không đủ kiên nhẫn, bèn ghé 1 quầy hàng bán hạnh nhân rang với đường hay caramel gì đấy để mua. Quầy hàng có các nhân viên phục vụ mặc đồ kiểu cách thời trung cổ thân thiện, mến khách nên cũng đáng bỏ ra 6 euro để thử một món ăn nồng ấm tình cảm như thế này. 

Phố thì xưa cũ, nhưng tinh thần Estonia thì hiện đại

Rời phố cổ Tallin khi chỉ còn khoảng 2 tiếng nữa lên xe trở về Riga, tôi tranh thủ đi bộ tới khu vực sáng tạo Telliskivi Creative City. Nơi đây nghe nói ngày thường rất sôi động, và là nơi tụ họp của các start up công nghệ, nghệ thuật, giải trí, thể thao và ẩm thực, khu vực này thể hiện một bộ mặt rất khác, hiện đại đối lập với vẻ cổ kính, thâm trầm của phố cổ. Tuy nhiên xui cho tôi hôm nay vẫn còn là ngày nghĩ lễ nên nơi đây khá im lìm, vắng bóng người, làm lỡ cơ hội cho tôi thử 1 lần ghé đăng kí E-residency, một chương trình cho phép người nước ngoài thành lập công ty tại Estonia mà không cần có thường trú, quốc tịch, thậm chí không cần có mặt để điều hành ở đây. Điều này thì nói cho vui thôi chứ nếu có cơ hội thì tôi cũng hổng có tiền, không có quan hệ và thẳng ra là không có khả năng. Tôi đến vì tò mò hơn, để xem vì sao trên báo chí nói nhiều về Estonia với tư cách là 1 quốc gia số hóa hàng đầu châu Âu, thậm chí top đầu thế giới. Tallinn là nơi khởi đầu của Skype, xe công nghệ Bolt... và là quốc gia đầu tiên trong liên minh châu Âu và thế giới thực hiện bầu cử online tại nhà kể từ năm 2005 mà không cần bỏ phiếu giấy. 

Câu chuyện đó thì có trên báo chí. Còn với tôi, tôi công nhận hạ tầng viễn thông của Estonia khá tốt và hào phóng. Bởi wifi miễn phí có thể thấy khắp nơi đặc biệt ở các địa điểm công cộng, trên xe bus sóng wifi cũng rất mạnh. Việc đăng nhập wifi miễn phí dễ dàng nên tôi cũng ít dùng 4G, 5G mạng Bite của Latvia dù ở Estonia dùng mạng này không mất phí roaming, dùng bình thường như ở Latvia vì chính sách Roam Like At Home (sử dụng dịch vụ ở nước ngoài với giá và điều kiện như ở trong nước). Chi thì chi, wifi đầy cột sóng và miễn phí để post ảnh tự sướng lên facebook thực sự là một điểm cộng rất lớn làm hài lòng du khách phượt nửa mùa - là tôi.

Một điều rất khoái nữa là, dự định dành 100 euro cho chuyến đi nhưng tôi chỉ tốn 60 euro. Phần lớn cho vé khứ hồi, 4 euro cho taxi, 4 euro cho ly cà phê espresso view ngắm trực tiếp chợ giáng sinh và 6 euro cho gói hạnh nhân rang đường ngọt bùi, nóng hổi. Buổi trưa với tối có bánh mì kẹp chả da, dưa leo, ớt đỏ, muối tiêu gần chuẩn vị Việt Nam làm sẵn ở nhà và nước suối phát miễn phí trên xe bus đã giúp chuyến đi cực kỳ thành công về mặt tài chính. Có dư chút ít dự kiến để đi Hill of Crosses ở Luthiana cho trọn ven trước sau. Vậy thì quá vui chớ còn gì nữa.  

Chuyến đi có thể nói là tốc hành. 7 giờ sáng đi từ Riga - Latvia và hơn 10 giờ tối đã lại có mặt ở nhà chưa cho tôi có nhiều cơ hội để khám phá sâu hơn thành phố cổ Tallinn nói riêng và Estonia nói chung. Tuy nhiên cũng cảm nhận được ít nhiều nhịp sống nhẹ nhàng ở nơi đây. Ngồi trên xe bus tự nhiên tôi bật cười thành tiếng khi chợt liên tưởng đến việc Châu Âu được coi là "lục địa già". Có lẽ, mặc dù đi châu Âu chưa nhiều, mới ghé Helsinki ở Phần Lan, Riga ở Latvia và lần này là Tallinn ở Estonia, nhưng tôi nghĩ rằng tên gọi đó chắc hẳn cũng "không phải tự nhiên mà có", bởi cảm nhận của tôi đối với những nơi đã đi qua, quả thật nó buồn, cổ kính, có chiều sâu văn hóa, lịch sử, nhưng bình lặng, kiểu thời gian nó đã đứng yên ở đó từ lâu lắm rồi. 

ĐẶNG TUẤN ANH