Người quê tôi

Từ Quảng Trị nắng gió đến con hẻm nhỏ Sài Gòn

Thuận sinh năm 1991, anh đã dừng lại ở tuổi 35. Nhưng là 35 năm đầy màu sắc. Hành trình của Thuận chất chứa mọi cung bậc của một thanh niên nông thôn khởi nghiệp. Bắt đầu từ một phát hiện “ẩm thực quê mình ít ai biết”, cho đến khi mang nó phủ khắp 1.000 siêu thị, có mặt ở những thị trường xa xôi và khó tính ở bên kia bán cầu…

Thuận rời quê năm 2009, vào TP.HCM học Đại học Công nghiệp. Ra trường, anh có công việc tốt, lương bổng ổn thỏa trong lĩnh vực tài chính. Nhưng năm 2015, Thuận gọi điện về cho ba, xin phép “được nghỉ việc”. Lúc đó, đơn xin nghỉ việc đã được nộp đi. Xin phép ba là một “nghi thức” tinh thần để Thuận kết nối với ba mẹ giữa quyết định lớn lao và có phần “khác biệt” của bản thân. Sau đó, Cà Mèn ra đời. 

Lúc đầu, Cà Mèn Quán là một quán ăn trong một con hẻm ở Tân Phú, với vài bộ bàn nhựa. Khi dời qua khu phố ẩm thực ở Phú Nhuận, Cà Mèn cũng chỉ có diện tích 15m².
Món đầu tiên giúp anh tạo dấu ấn là bánh ướt Phương Lang, rồi đến cháo bột cá lóc, cháo bột vịt, gà bóp rau răm, miến lươn xào. Nguyên liệu, gia vị được nhập từ Quảng Trị bằng đường hàng không để giữ nguyên hương vị quê nhà.

Những khách hàng đầu tiên của Cà Mèn là cộng đồng đồng hương Quảng Trị tại TP.HCM, những người “thèm món mạ nấu.” Họ vừa ăn, vừa kể lại ký ức quê, rồi lan truyền nhau trên mạng. Từ đó, Cà Mèn mở thêm hai quán, trở thành một điểm hẹn quen thuộc của người Quảng Trị xa xứ.

Nhắc về giai đoạn này vào ngày Thuận nằm xuống, chị Vân - một nữ khách hàng chia sẻ trên Facebook của Thuận: 

Ngày đó ở Sài Gòn thèm món Quảng Trị còn khó khăn lắm, em đã mang cả ẩm thực Quảng Trị vào Sài Gòn để những người xa quê luôn được ăn "món mạ nấu". Ngày đầu lập nghiệp, mỗi lần chị đặt đơn là thấy thằng em đi chiếc xe số cà tàng, miệng tươi cười mang bánh ướt giao qua công ty cho chị. Dù lúc đó nhà chị mua ít vì chỉ có 2 vợ chồng ăn, thỉnh thoảng có tiệc gì là chị đều gọi bánh ướt, mua ít nhưng lễ hay sinh nhật chị, em cũng tặng kèm thêm 1kg bánh ướt khi giao hàng kèm lời nhắn "chị Vân nhớ chia sẻ bài viết về món ăn của em cho bạn bè đồng nghiệp biết với nhé". Sự nhiệt tình, thân thiện, vui vẻ và rất cầu thị của em khiến ai cũng thấy thân yêu.”

Xem thêm: Chung kết Khởi nghiệp Xanh 2025: Những hạt giống bền vững từ tài nguyên bản địa

Khủng hoảng

Năm 2018, khi hệ thống đã có ba quán, Thuận nhận ra mình không đủ kỹ năng quản trị, dù khách vẫn đông nhưng dòng tiền bất ổn. Anh từng chia sẻ về cái Tết năm 2018, sau khi trả xong lương thưởng, 2 vợ chồng còn đúng 500.000 đồng và sau đó thì nhận tin nhắn đòi công nợ 5 triệu đồng. 

Những ngặt nghèo của mô hình khởi nghiệp kiểu Cà Mèn Quán năm đó, có lẽ không xa lạ với nhiều người. Đó có thể là nút thắt khiến người ta dừng lại. Nhưng Thuận đã chọn cách tắt điện thoại, đóng cửa phòng suốt ba ngày để tự soi lại mọi thứ. Sau đó, anh quyết định thu hẹp còn một quán, siết lại nhân sự, tài chính, vận hành.

Khi vận hành mô hình tinh gọn, Cà Mèn Quán của Thuận đạt được những hiệu quả tài chính. Chỉ 6 tháng sau, quán đã có lãi trở lại. Suốt những ngày tháng đó, cha mẹ và vợ là những “nhân sự” chủ chốt, nắm giữ động lực tinh thần lớn lao cho Thuận từ việc chuẩn bị nguyên liệu gửi từ Quảng Trị, cho đến việc hiện diện trong những ngày quá tải vì đông khách, hay… hỗ trợ anh trả nợ trong lúc ngặt nghèo. 

Đường đến thương hiệu quốc tế

Khi hệ thống ổn định, Thuận khởi động một hành trình dài rộng hơn: đóng gói món quê để người xa xứ có thể ăn bất cứ đâu.

Tháng 6/2022, Thuận ra mắt sản phẩm cháo bột cá lóc Quảng Trị – gói 230g gồm cá lóc phi lê nguyên miếng, bột gạo, nước sốt cô đặc, tương ném sa tế, hành sấy. Chỉ 5 phút hâm nóng là có bữa ăn đúng vị.

Chưa đầy một năm, anh bán 200.000 gói, xây 10 đại lý trong nước, rồi đem hàng sang Mỹ theo đường xách tay để tìm hiểu thị trường. Tại thị trường thử nghiệm, Cà Mèn đã chạm đến ký ức ẩm thực Việt. Nhiều người dùng nhắn tin đến Cà Mèn và Thuận, chia sẻ cảm xúc của họ khi dùng sản phẩm quê nhà sau mấy mươi năm tha hương.

Đầu 2023, container đầu tiên của Cà Mèn chính thức xuất khẩu sang Mỹ, rồi mở rộng sang Úc, Canada. Điều này có nghĩa rằng, từ những thức món đặc sản phục vụ ở Cà Mèn Quán, Thuận đã chinh phục được các tiêu chuẩn FDA, FSMA, FSVP cùng những quy trình khắt khe của các thị trường lớn. Hình ảnh những món ăn Quảng Trị được đóng gói tinh tươm, những chuyến container xuất hàng từ nhà máy của Cà Mèn gây xúc động cho những người con miền Trung.

Đặc biệt, những hình ảnh từ Cà Mèn như một ngọn “hải đăng” với cộng đồng khởi nghiệp trẻ, bởi ai cũng biết đằng sau nó là một hành trình không tưởng, với những thách thức, những nút thắt ngặt nghèo, và đôi chân bền bỉ của nhà sáng lập. Nói về điều đó Thuận từng chia sẻ giản dị: “Tin mình làm được thì sẽ làm được”.

Thuận ít nói về chiến lược. Anh thường chỉ nói về món ăn ngon, về khách hàng, về quê hương, đặc biệt là về những người đồng hành cùng mình ở Cà Mèn. Lần đầu tiên Thuận công bố về doanh thu là trong Shark Tank 2024. Ở đó, anh kêu gọi 5 tỷ cho 8,3% cổ phần, công bố doanh thu 12,2 tỷ, kế hoạch 2024 là 24 tỷ đồng. Không có nhà đầu tư nào rót vốn, nhưng các “shark” đều hứa hẹn kết nối Cà Mèn với những thị trường mà họ có thế mạnh.

Từ đó đến nay, Cà Mèn không ngừng phát triển. Đơn hàng dồi dào. Trên Facebook cá nhân, Thuận từng chia sẻ về một thời điểm có 3 container sản phẩm Cà Mèn xuất đi 3 thị trường Mỹ, Úc, Canada. Một chàng trai nông thôn, những sản phẩm thôn quê đang thời kỳ thênh thang đến những khách hàng năm châu - đây có lẽ là một trong những câu chuyện trọn vẹn nhất về những giấc mơ khởi nghiệp Việt. 

Đầu tháng 10, khi nhận giải Nhất cuộc thi Khởi nghiệp thanh niên nông thôn toàn quốc, Thuận chia sẻ rằng anh trân trọng các giải thưởng nhưng chưa từng xem giải thưởng là một thành công. Có lẽ, những người thực chiến ngoài thương trường, đi từ con số 0, thậm chí số âm - đến một cái tên được biết đến rộng rãi, đều thấm thía điều này. Mọi sự ghi nhận bên ngoài có thể là nguồn động lực lớn lao, nhưng mạch máu của doanh nghiệp, vẫn là trái tim, khát vọng và ý chí của người sáng lập, của đội ngũ nhân sự.

Sáng 3/11, Fanpage Cà Mèn viết:

Thấm thoắt chỉ 1 tháng nữa thôi là sinh nhật Cà Mèn tròn 10 năm tuổi

Từ ước mơ nhỏ bé “Mang Quảng Trị vào Phố” đến khát vọng “Mang ẩm thực Việt đi muôn phương”.

Anh đã dành cả thanh xuân cuộc đời mình để xây dựng Cà Mèn, để mang văn hoá ẩm thực quê Quảng Trị vào Nam, những món ngon Việt Nam đi thế giới để rồi khi quả ngọt sắp thành Anh lại dừng chân bởi số phận!

Sống vì Cà Mèn đi cũng vì Cà Mèn!

Vô cùng thương tiếc anh Nhật Thuận đã về bên kia thế giới bởi cơn đột quỵ quá đột ngột.

Anh đi để lại di sản mang tên Cà Mèn, đội ngũ Cà Mèn vẫn sẽ tiếp nối hành trình được gây dựng từ Anh!

Nhiều doanh nhân chia sẻ sự bàng hoàng về sự ra đi của Thuận. Chị Tôn Nữ Xuân Quyên - Chủ tịch HĐQT Công ty BluSaiGon viết:

Hơn 10 năm khởi nghiệp chưa kịp gặt nhiều quả ngọt, mất cha năm ngoái, và giờ đi đột ngột ở tuổi còn trẻ để lại vợ và con nhỏ. Nhật Thuận lúc nào cũng cười lạc quan, dù mình biết ngành thực phẩm Việt xuất khẩu không dễ.

Còn công ty Cà Mèn thì vừa ký các hợp đồng xuất khẩu Canada, Mỹ, v..v và nhà máy hợp tác sắp hoặc mới hoạt động cuối năm 2025. Mình đoán sẽ rất nhiều thử thách vì đang giai đoạn đầu tư. Bạn đi rồi chắc cũng chưa kịp bàn giao công việc, gia đình cũng sốc.

Chỉ mong các đối tác khách hàng sẽ kiên nhẫn tiếp tục đồng hành cùng Cà Mèn vượt qua giai đoạn khó này. Đặc biệt, anh chị doanh nghiệp/nhà đầu tư/quỹ quan tâm lĩnh vực thực phẩm trong nước (Cà Mèn quán trên Grabfood nổi tiếng đặc sản Quảng Trị) hoặc xuất khẩu có thể cân nhắc hỗ trợ, kết nối, hoặc cùng tham gia để dự án không bị gián đoạn.

Thương tiếc founder có tâm vì sản phẩm Việt.

Thuận đã dừng lại ở tuổi 35. Nói theo một cách nào đó, Thuận đã thực hiện được ước mơ, đã hoàn thành sứ mệnh của mình với đặc sản quê hương. Chiếc “Cà Mèn” đã vượt biển ra thế giới. Ở Cà Mèn còn một đội ngũ mà Thuận rất biết ơn và tâm đắc, còn một Co-Founder đã đồng hành cùng Thuận qua những thăng trầm. Chỉ hi vọng rằng, trái tim và ý chí của chàng trai Nguyễn Đức Nhật Thuận đã kịp nhân rộng như một di sản, ở Cà Mèn…

Xem thêm: Nữ doanh nhân Nguyễn Hoài Thu: Từ bàn họp đa quốc gia đến ruộng đồng Việt Nam

THIÊN TÂN