Văn hóa
Những miền trái chín
Vào mùa thu hoạch, đi giữa những vườn trái cây đang chín rộ, chỉ ngắm nhìn thôi cũng no mắt trước bảng màu ảo diệu của thiên nhiên. Cây trái đã trở thành một chủ đề không thể thiếu trong tranh của nhiều thế hệ họa sĩ từ Đông sang Tây.
Trung Quốc, trong số tranh vẽ trái cây lâu đời nhất còn lưu giữ được đến hôm nay có bức “Lục thị đồ” vẽ sáu quả thị - tác giả là họa tăng thời Nam Tống đạo danh Pháp Thường (khoảng 1210 - 1269).
Gần hơn, họa gia Từ Bi Hồng (1895 - 1953) lừng danh với tranh vẽ ngựa đã để lại cho đời một số bức thủy mặc vẽ mấy quả đào và những chùm, những rổ vải chín đỏ, thứ trái cây phương Nam mà Dương Quý Phi thời nhà Đường rất ưa thích. Ngay vua Càn Long (1711 - 1799) nhà Thanh cũng vẽ một bức thư họa tuyệt mỹ, thể hiện ba quả lựu, hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Hong Kong.
Ở Nhật Bản, các tên tuổi như Kimura Buzan (1876 - 1942), Koike Kobayashi (1883 - 1957), Gyoshu Hayami (1894 - 1935) và nhiều họa sĩ xứ Phù tang hiện đại đưa trái chín vào tranh. Có những tác giả ưa thích quả mận, thường vẽ cùng với nhiều loại trái cây khác trong tranh tĩnh vật.
Nhưng trái cây mới đậm nét và phong phú xiết bao trong hội họa phương Tây, từ các bậc thầy thời kỳ Baroque, Phục Hưng đổ về sau này. Những rổ, những đĩa trái cây đủ loại chín mọng, ngọt ngào trong tác phẩm của Caravaggio ( Ý, 1571 - 1610), Balthasar van der Ast (Hà Lan, 1593/94 - 1657), Fede Galizia (Ý, khoảng 1578 - 1630), Francisco de Zurbaran (Tây Ban Nha, 1598 - 1664), Luca Forte (Ý, 1615 - 1670)…
Rất đặc sắc là tranh hoa trái dị thường của Giuseppe Arcimboldo (Ý, 1527 - 1593), với những chân dung được kết bằng các loại trái cây, rau, hoa… Và đáng chú ý là tác phẩm của nữ họa sĩ Pháp thời Baroque Louise Moillon (1610 - 1696) vẽ những chợ và người bán trái cây thật sinh động, tươi vui, đầy màu sắc.
Các tên tuổi lớn của hội họa phương Tây hiện đại cũng không thiếu tranh vẽ trái cây. Những rổ táo vàng ửng đỏ trong tranh Cézanne. Mấy trái lê chín mọng, như ứa mật ngọt trong tranh Picasso. Những quả lựu căng mẩy, nứt ra của John Singer Sargent (Mỹ, 1856 - 1925)… Rồi Van Gogh với rổ cam chanh khắc khoải những ngày tháng cuối đời. Và Paul Gauguin với bao nhiêu là trái chín ở thiên đường hạ giới Tahiti của ông.
Trong tranh trái cây của các tác giả trên, cũng có những trái được cắt đôi hay bóc vỏ, nứt vỏ, nhưng không nhiều tác phẩm đặc tả phần bên trong của trái chín. Đây lại chính là nét độc đáo trong tranh quả ngọt của nữ họa sĩ trẻ Alonsa Guevara.
Sinh năm 1986 tại Rancagua, Chile, Alonsa Guevara sống bảy năm tuổi thơ với gia đình trong một khu rừng nhiệt đới ở Ecuador. Lớn lên giữa môi trường thiên nhiên hoang sơ và kỳ ảo nên tình yêu với ánh sáng, sắc màu và cây cỏ đến với Guevara từ ấu thơ. điều đó dẫn dắt cô đến với thế giới hội họa.
Tốt nghiệp đại học tại Chile năm 2009, cô đến New York năm 2011, có bằng cao học tại Học viện Nghệ thuật New York năm 2014. Từ đó Guevara chọn New York lập nghiệp và nổi tiếng với các tác phẩm vẽ bên trong trái chín, bắt đầu sáng tác từ mười năm trước.
Tác phẩm của Guevara là sự mô tả thế giới sự vật trong tưởng tượng kết hợp với các đặc điểm mang tính kỳ ảo mà đáng tin cậy. Cô vẽ cấu trúc nội tại của trái chín, cách nào đó thể hiện “sự khao khát”, “ham muốn” và “sinh sôi” của người nữ.
Guevara vẽ bên trong trái chín trên mặt canvas hình tròn với nhiều kích thước. Trong tác phẩm của cô không chỉ có trái cây mà còn hình thể phụ nữ khỏa thân - thường là cô tự họa - giữa muôn vàn hoa trái trần gian; đó cũng là chu kỳ - sự sống, sự kết nối giữa nhân loại với thiên nhiên và những yếu tố tâm linh.
Trả lời phỏng vấn của tạp chí online Colossal, khi được hỏi về nguồn cơn sáng tác, Guevara bày tỏ: “Tôi đã lập tức nghĩ đến trái cây: chúng ở khắp mọi nơi và được coi như là một phần của sự tiến hóa cũng như là một biểu tượng xuyên suốt lịch sử loài người”, và “Tôi đã quyết định vẽ trái cây được cắt ra, khám phá hết bên trong chúng, khôi phục và khắc họa toàn bộ các phần tuyệt diệu đó, mô tả các loại hạt cũng như thông tin vô tận mà chúng mang đến, rất nhiều trong số đó chúng ta cứ ngỡ đã biết rõ”.
Tác phẩm của Alonsa Guevara từng được triển lãm tại Mỹ và các nước Trung Quốc, Mexico, Đan Mạch, Argentina, Chile; gần đây nhất là tại gallery Tashkeel ở Dubai (Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất). Tranh cô được in trên nhiều tạp chí, ấn phẩm danh giá như Forbes Magazine, Time Out NYC, VICE...