Người ta làm nông
Drone cảm tử Mỹ giống vũ khí Nga dùng ở Ukraine: Ưu tiên của ông Trump
Sự xuất hiện của FLM 131 diễn ra trong bối cảnh quân đội Mỹ đang muốn tăng mạnh sản lượng các loại drone giá rẻ, sử dụng linh kiện thương mại sẵn có, để bắt kịp với tốc độ thay đổi chóng mặt của chiến tranh hiện đại ngày càng mang tính tự động và robot hóa.
Nga tự sản xuất drone tấn công cảm tử
Shahed là loại máy bay không người lái (drone) do Iran thiết kế, nổi bật nhất là Shahed-136 và Shahed-131, được Nga sử dụng rộng rãi trong cuộc chiến ở Ukraine.
Shahed được xếp vào loại vũ khí tấn công cảm tử hay đạn tuần kích, có thể bay lượn trên không một thời gian trước khi lao vào mục tiêu và phát nổ lúc va chạm.
Nga bắt đầu sử dụng các drone Shahed do Iran cung cấp từ năm 2022 để tấn công Ukraine, nhưng hiện đã chuyển sang tự sản xuất trong nước. Dù tốc độ chậm hơn tên lửa hành trình hoặc đạn đạo, loại vũ khí này rẻ hơn rất nhiều, cho phép Nga sản xuất số lượng lớn.
Một số đợt tấn công gần đây từ Nga đã sử dụng hàng trăm drone kết hợp với tên lửa, làm phức tạp gói tác chiến và gây khó khăn cho hệ thống phòng không của Ukraine.
Theo Insider, binh sĩ và lực lượng cứu hộ Ukraine cho biết Nga đã triển khai các chiến thuật mới với Shahed (được gọi là Geran-2), thậm chí điều chỉnh thiết kế để tăng sát thương; chẳng hạn thay đầu đạn nổ thông thường bằng đầu đạn nhiệt áp.
Đạn nhiệt áp, còn gọi là "bom chân không", hoạt động bằng cách phát tán một đám mây khí dung chứa chất nổ và sau đó kích nổ nó, tạo ra quả cầu lửa khổng lồ cùng sóng xung kích phá hoại mạnh; đồng thời hút cạn oxy xung quanh. Khí dung là hỗn hợp các hạt rất nhỏ (rắn hoặc lỏng) lơ lửng trong khí.
Loại vũ khí hủy diệt và gây tranh cãi này tạo ra các vụ nổ với nhiệt độ cực cao, có thể lên đến hơn khoảng 2.200 độ C và kéo dài hơn các vụ nổ thông thường. Áp suất và sức nóng dữ dội có thể phá hủy các tòa nhà kiên cố; gây thương tích nghiêm trọng và tử vong, đặc biệt là trong không gian kín.
“Gương mặt thứ 2” của Shahed của Iran xuất hiện tại Lầu Năm Góc
Ảnh chụp cho thấy chiếc drone mới mang tên FLM 131 được trưng bày cùng nhiều nguyên mẫu drone khác trong sân khuôn viên Lầu Năm Góc, theo trang Insider.
Trong tài liệu quảng bá, FLM 131 là Hệ thống Tấn công Chiến đấu Không người lái Chi phí thấp (LUCAS) do công ty SpektreWorks (Mỹ) sản xuất.
Một tờ thông tin kèm theo trong ảnh từ Lầu Năm Góc cho biết chiếc drone mới kiểu Shahed này có thể hỗ trợ Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ bằng cách “mô phỏng mối đe dọa thực tế; mang lại chi phí vận hành, bảo trì thấp hơn nhiều so với hệ thống vũ khí hoặc máy bay truyền thống”.
“Điều đó khiến FLM 131 trở nên hấp dẫn với các lực lượng liên quân đang tìm kiếm giải pháp tấn công cảm tử giúp tăng năng lực mà không đội chi phí”, theo nội dung tài liệu.
FLM 131 là một trong 18 nguyên mẫu drone do Mỹ sản xuất được trưng bày tại Lầu Năm Góc tuần qua. Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết những mẫu drone này được phát triển trong khoảng thời gian 18 tháng, nhanh hơn nhiều so với chu kỳ phát triển thông thường kéo dài nhiều năm.
Thông tin về FLM 131 còn hạn chế, nhưng nó trông rất giống FLM 136 - sản phẩm có trong danh mục của SpektreWorks. FLM 136 dài gần 3m với sải cánh hơn 2,4m; có thể bay hành trình ở tốc độ 55 hải lý/giờ và đạt tối đa 100 hải lý/giờ; mang tải trọng tối đa 18kg. SpektreWorks cho biết FLM 136 là “sản phẩm được đảo ngược thiết kế để mô phỏng mối đe dọa thực tế”.
Đảo ngược thiết kế là quá trình nghiên cứu sản phẩm có sẵn để tái tạo hoặc mô phỏng lại nó, thường khi không có bản thiết kế gốc. Trong quân sự, đây là chiến thuật phổ biến để bắt kịp hoặc đối phó công nghệ của đối thủ.
Các mẫu FLM có vẻ ngoài rất giống thân hình tam giác của Shahed do Iran thiết kế, với mép cánh thẳng và đầu tròn. Đáng chú ý là tên gọi biến thể 131/136 cũng được Iran sử dụng cho Shahed. Thiết kế được trình bày tại Lầu Năm Góc mang tính mô-đun, với khả năng thay đổi các bộ phận cho các nhiệm vụ khác nhau như tấn công, trinh sát và liên lạc.
SpektreWorks là công ty dịch vụ kỹ thuật của Mỹ có trụ sở tại thành phố Phoenix (bang Arizona), chuyên về phát triển và sản xuất các hệ thống không người lái; bao gồm các giải pháp tự lái và các thành phần liên quan cho drone. SpektreWorks không phản hồi câu hỏi của trang Insider về dự án LUCAS.
Chính quyền Trump sốt ruột
Sự phổ biến của các loại drone tấn công cảm tử giá rẻ không chỉ giới hạn trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine mà còn là vấn đề tại Trung Đông. Ví dụ, drone cảm tử được sử dụng trong một cuộc tấn công ở Jordan năm ngoái khiến 3 lính Mỹ thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Những loại vũ khí này từng nhắm vào Israel và các tàu ngoài khơi Yemen.
Nhận thấy mối đe dọa ngày càng tăng từ drone trong chiến tranh hiện đại, chính quyền Trump đã ưu tiên thúc đẩy sản xuất loại vũ khí này để không tụt lại phía sau các đối thủ.
Giữa tháng 5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đang phát triển một hệ thống drone mới và nhắc đến Shahed, bày tỏ sự quan tâm các thiết kế của Iran.
“Trong trường hợp của mình, Iran làm ra một loại drone rất tốt, giá chỉ 35.000, 40.000 USD. Chúng rất hiệu quả, nhanh và gây chết chóc. Thật khủng khiếp nếu nhìn vào những gì đang diễn ra với Nga và Ukraine. Drone đó đang giết chết rất nhiều người”, ông Trump nói về công nghệ drone của Iran trong cuộc họp với lãnh đạo doanh nghiệp tại Qatar.
Đầu tháng 6, ông Trump đã ký lệnh hành pháp nhằm đẩy nhanh quá trình sản xuất drone của Mỹ. Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thông báo nội bộ, tuyên bố hủy bỏ những “chính sách ràng buộc” được cho là đã cản trở việc sản xuất.
“Drone là phát minh lớn nhất trên chiến trường trong cả một thế hệ, và là nguyên nhân chính gây thương vong ở Ukraine năm nay”, ông Pete Hegseth viết trong bản ghi nhớ.
“Các đối thủ của chúng ta đang cùng nhau sản xuất hàng triệu drone giá rẻ mỗi năm. Trong khi sản xuất drone quân sự toàn cầu bùng nổ 3 năm qua, chính quyền Biden lại trói buộc mọi thứ bằng thủ tục hành chính rườm rà. Các đơn vị Mỹ hiện chưa được trang bị đầy đủ những loại drone nhỏ gọn có tính sát thương cao, vốn cần thiết cho chiến trường hiện đại”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho hay.
Quân đội Mỹ hiện đã nhận ra rằng drone là điều không thể thiếu trong các cuộc chiến tương lai. Ví dụ, drone là thành phần then chốt trong sáng kiến cải tổ lực lượng của Lục quân Mỹ.
Thủy quân Lục chiến Mỹ đã thành lập đơn vị drone tấn công để phổ biến kinh nghiệm chiến trường từ Ukraine cho toàn lực lượng. Không quân Mỹ đang nghiên cứu phát triển các loại máy bay chiến đấu hợp tác để hỗ trợ những tiêm kích tối tân nhất của họ.
Hải quân Mỹ cũng đang nghiên cứu dùng các tàu không người lái để bổ sung cho hạm đội; đồng thời tập huấn để đối phó với các mối đe dọa đang nổi lên, giống các lực lượng khác.