Chính sách
Giải quyết vướng mắc trong logistic để gỡ khó cho xuất khẩu nông sản
Ngày 23/6/2023, Tọa đàm “Nâng cao chuỗi giá trị nông sản xuất khẩu - gắn kết hiệu quả với hệ thống logistics’’ đã được tổ chức tại TP.HCM nhằm thảo luận những phân tích, ý kiến và giải pháp thúc đẩy sự gắn kết của hệ thống logistics với ngành hàng nông sản nói chung và nông sản xuất khẩu nói riêng, góp phần nâng cao chuỗi giá trị nông sản Việt Nam để thích ứng trước xu thế phát triển mới trong nước và quốc tế.
Tọa đàm do Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam (VLI), Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) và Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) phối hợp tổ chức.
Nông sản xuất khẩu là một trong những ngành hàng quan trọng, đóng góp tích cực vào kim ngạch xuất khẩu chung của cả nước. Tuy nhiên, xuất khẩu nông sản của Việt Nam đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế, sự gia tăng cạnh tranh trên thị trường quốc tế và yêu cầu nâng cao năng lực chuỗi giá trị.
Ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Vinafruit cho biết mặc dù rau quả Việt Nam có sản lượng lớn, hơn 34,7 triệu tấn (trong đó, rau các loại hơn 16,1 triệu tấn; quả các loại 18,6 triệu tấn) nhưng tỉ lệ sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu thấp, nhiều loại sản phẩm sản xuất chưa đáp ứng đúng nhu cầu thị trường. Hạ tầng cơ sở vừa thiếu vừa không thích hợp; tổn thất sau thu hoạch rất cao, khoảng 30 - 35%.
Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Tập đoàn Vina T&T kiêm Phó Chủ tịch Vinafruit, chi phí logistics đối với mặt hàng nông sản tại Việt Nam đang chiếm 20 - 25% giá trị hàng hóa, trong khi đó tại Thái Lan chỉ chiếm 12% hay thế giới là 14%.
Ông Tùng nêu thực trạng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu nông sản phụ thuộc hãng hàng không nước ngoài, giá cả nâng hạ tùy phía các hãng. Còn vận chuyển đường sắt, đường bộ, đường thủy… trái cây rất dễ bị hư hỏng, sức cạnh tranh đã thấp lại càng thấp hơn.
Do đó, ông Tùng đề xuất một số giải pháp như: đầu tư đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng logistics nông sản, liên kết để kết nối giữa các hãng tàu lớn trong và ngoài nước nhằm ổn định giá cước vận chuyển và tăng cường liên kết giữa các bên trong chuỗi cung ứng hàng nông sản.
Đồng quan điểm với ông Tùng về những bất lợi trong logistic khiến hàng nông sản Việt kém cạnh tranh, bà Nguyễn Tú Uyên - Giám đốc Công ty Logistics CMU dẫn chứng: “So sánh với nước bạn trong khu vực, cụ thể, Thái Lan có nhiều chuyến bay đến Mỹ, châu Âu, Úc, Trung Đông… tần suất đều đặn mỗi ngày; các hãng tàu có 70 điểm đến ở châu Á, Ấn Độ, Trung Đông. Giá cả vận tải của Thái Lan đi đến các thị trường quốc tế thấp hơn so với Hà Nội, TP.HCM từ 1 - 1,2 USD/kg”.
Từ thực tế này, Giám đốc CMU Logistics đề xuất cần có quy hoạch xây dựng các trung tâm logistics nông sản, trong đó có kho mát để phân loại, bảo quản, sơ chế giúp nâng cao chất lượng và ổn định giá thành. Đồng thời tăng cường đầu tư hạ tầng logistics cho hàng hoá nông sản, nhất là các vùng nông sản tập trung, chủ lực; kết nối đường thuỷ - đường bộ - đường sắt, phát huy sức mạnh tổng thể logistics nội địa.
“Các doanh nghiệp logistics nông sản cần xây dựng mô hình dịch vụ chuỗi cung ứng từ vùng nguyên liệu, vận chuyển, xử lý kiểm dịch thực vật, chiếu xạ, chứng từ hải quan, đóng hàng…”, bà Uyên nói thêm.