Chính sách

Lời tri ân đã thắp sáng đại ngàn Trường Sơn

NTV• 27/07/2025 02:10

Tối 26/7/2025, tại Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn - trọng điểm Cà Roòng, ATP Đường 20 Quyết Thắng, chương trình 'Hát cho người nằm lại giữa đại ngàn' đã diễn ra trong không khí thiêng liêng và xúc động. Giữa rừng đêm lặng gió, 288 ngọn nến được thắp lên, soi sáng những ký ức một thời máu lửa, nơi mà người sống cất lời ca cho những linh hồn tuổi hai mươi mãi nằm lại.

288 ngọn nến được thắp lên như những vì sao giữa màn đêm.

Từ một ngọn nến đến ngọn lửa ký ức Trường Sơn

Ngay từ 19h, khi những ánh hoàng hôn cuối cùng còn vương lại trên đỉnh rừng Trường Sơn, từng thành viên trong đoàn đã lặng lẽ thắp lên 288 ngọn nến. Những ngọn nến này thay cho hàng ngàn linh hồn đã nằm lại giữa rừng Trường Sơn suốt hơn nửa thế kỷ, tạo thành vòng tròn linh thiêng bao quanh ngôi đền tưởng niệm. Ngọn nến nào cũng được châm bằng cả hai tay, như một nghi lễ của lòng biết ơn.

Nhìn hình ảnh, hiếm ai hình dung ngôi đền nằm giữa rừng sâu, phải đi xuyên qua vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, ngược dốc đường 20 Quyết Thắng hàng chục cây số, đến sát khu vực biên giới Việt - Lào mới thấy ngôi đền giữa màu xanh ngút mắt của rừng. Nhưng đêm nay, rừng sâu bừng sáng…

Khi ngọn nến cuối cùng vừa cháy lên, điện đèn tắt hẳn, chỉ còn ánh lửa leo lét hòa cùng tiếng gió rừng đưa mọi người chìm vào một phút mặc niệm trang nghiêm. Đó là khoảnh khắc kết nối quá khứ và hiện tại. Khi những linh hồn đã nằm lại giữa Trường Sơn hơn nửa thế kỷ dường như đang trở về trong không gian tĩnh mịch. 

Việc 'có người đặt chân đến Cà Roòng như một vùng đất lịch sử' cách đây mấy năm từng là một giấc mơ không tưởng. Những cựu chiến binh đầu tiên trở lại Cà Roòng trong cái thâm u của rừng; thấy những bi hùng, khốc liệt của ngày cũ không còn dấu tích đã mang về đồng bằng một nỗi ám ảnh về sự lãng quên. Ngôi đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn trọng điểm Cà Ròòng - ATP đã ra đời từ niềm thao thức đó, Và hôm nay, vùng đất này bừng sáng, rộn rã những bước chân trở lại với tiếng hát và lòng tri ân.
Khoảnh khắc rước tượng Bác Hồ vào Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn trọng điểm Cà Roòng - ATP Đường 20 Quyết Thắng.

Nghi lễ Rước tượng Bác Hồ vào Đền là điểm nhấn linh thiêng tiếp theo. Trong tiếng nhạc "Hồn sĩ tử" trầm hùng, bức tượng Bác, phục dựng từ bức ảnh năm 1959 - năm Người quyết định mở con đường Trường Sơn huyền thoại, đã được nhóm cựu chiến binh, nhà báo và thanh niên xung phong cung kính rước vào Đền. 

Bức tượng Bác Hồ được phục dựng từ tấm ảnh chụp năm 1959 - khi Người cùng Bộ Chính trị quyết định làm đường Trường Sơn.

Đây không chỉ là nghi thức rước một vĩ nhân, mà là hành trình đưa người cha già trở về giữa những đứa con chưa kịp trưởng thành. "Trường Sơn là nơi Bác đã gửi gắm cả một thế hệ… Nơi biết bao chiến sĩ nằm xuống trong ý nghĩ: Bác đang cùng chúng cháu hành quân" - lời chia sẻ từ sân khấu vang vọng đã chạm đến trái tim người tham dự.

Âm nhạc không vang trên sân khấu, mà vọng trong tim

Tiếp nối là chương trình văn nghệ đặc biệt, với những ca khúc đi cùng năm tháng như “Đêm Trường Sơn nhớ Bác”, “Trên đỉnh Trường Sơn ta hát”, “Đường ta đi dài theo đất nước” và “Đường Trường Sơn xe anh qua”. Các nghệ sĩ Mạnh Cường, Sim Nông, Trang Dung đã mang đến những màn trình diễn đầy cảm xúc. Những bài hát gợi lại ký ức về một thời gian khổ nhưng hào hùng, về những hy sinh thầm lặng của những người lính, thanh niên xung phong, công nhân giao thông đã “xương máu hóa thành non sông bền vững, hồn thiêng giữ lấy một dải Trường Sơn”. 

‘Sân khấu’ nhỏ nhắn, mộc mạc, hòa vào cái tĩnh mịch của rừng sâu là chủ ý của những người làm chương trình, để một lần được hát - được bày tỏ trong sự trân trọng với không gian. Nơi này, hơn nửa thế kỷ qua đã gìn giữ ký ức chiến tranh bằng chính sự im lặng và sức sống tự nhiên của cây rừng…
Trên đỉnh Trường Sơn, các ca sĩ chuyên nghiệp cất tiếng hát trong cái tối giản của nhạc cụ và sân khấu…
Các ca sĩ đều đi những quãng đường hàng trăm, thậm chí hàng ngàn ki lô mét để đến và ‘Hát cho người nằm lại giữa đại ngàn’.

Giữa các tiết mục âm nhạc, những câu chuyện lịch sử đầy bi tráng về con đường 20 Quyết Thắng, trọng điểm Trạ Ang, Cà Roòng, ATP đã được kể lại. Từ hồi ức của Đại tá Phạm Ngọc Vũ về “mùa đá, mùa sốt” trên Đường 20, đến câu chuyện của Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn và “vị cứu tinh” Vũ Tiến Đề. Hay lời “tự truy điệu” của Đại tá Đinh Công Ty trước khi vượt “cửa tử” ATP.

Hình ảnh ấm cúng ở ngôi đền trên đỉnh Trường Sơn là một niềm hạnh phúc lớn với những người từng chứng kiến khốc liệt của chiến tranh từng gieo xuống nơi này.

Mỗi câu chuyện là một lát cắt chân thực về sự khốc liệt của chiến tranh và tinh thần quả cảm của quân và dân ta. Đặc biệt, câu chuyện về Anh hùng Lê Thị Vân Liệu với sáng kiến phá bom an toàn, cùng sự hy sinh của 4 liệt sĩ TNXP tại Km49 và 6 cô gái ở đỉnh Trạ Ang, đã làm nghẹn ngào bao trái tim. 

Ngôi đền và lời thì thầm cuối đêm

Trong chương trình, hành trình đầy tâm huyết của ông Nguyễn Đức Quang – Tổng Biên tập Tạp chí Nông thôn Việt – cũng được gợi nhắc. Ông là người đã nhiều năm miệt mài vận động để xây dựng ngôi đền tưởng niệm này. Câu chuyện gây xúc động về niềm thao thức và hành động bền bỉ của người sống về một nơi an nghỉ của linh hồn các liệt sĩ.

Một khoảnh khắc trong Nghi lễ Rước tượng Bác Hồ vào Đền.

Chương trình khép lại bằng ca khúc “Linh thiêng Việt Nam” và lời chào lắng đọng. Những người lính năm xưa vẫn hiện hữu trong từng gốc cây, tiếng gió Trường Sơn. Mỗi tiếng hát cất lên hôm nay không phải để biểu diễn, mà để gọi về những linh hồn tuổi hai mươi đã nằm lại nơi này. Họ, chính là đất. Chính là nước. Chính là những vì sao vẫn đang soi đường cho chúng ta đi tiếp. Ánh nến vẫn bập bùng, như lời tri ân không bao giờ tắt.

Sáng 27/7, một lễ rước vong linh đặc biệt sẽ diễn ra để đưa các liệt sĩ hy sinh tại các trọng điểm thuộc địa phận nước bạn Lào về an vị tại Đền tưởng niệm Cà Roòng - ATP Đường 20 Quyết Thắng. Đây sẽ là một nhịp cầu thiêng liêng để những người nằm lại nơi rừng sâu trở về với đất mẹ.

Chuỗi sự kiện do Tạp chí Nông thôn Việt phối hợp cùng Bộ đội Biên phòng Quảng Trị và Tỉnh đoàn Quảng Trị thực hiện.

NTV