Theo phong tục của người Ca Dong, khi mọi việc trên nương rẫy đã kết thúc, lúa đã được tuốt xong, bà con sẽ tổ chức lễ mừng lúa mới với ý nghĩa cầu xin thần linh ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, ấm no hạnh phúc và bình an. Lễ mừng lúa mới bắt buộc phải có các nghi thức, phong tục truyền thống của đồng bào Ca Dong như lễ cúng xin thần linh, hồn lúa; gọi thần lúa, tạ ơn thần lúa, rước hồn lúa, nhảy lúa…
Người Ca Dong có tập quán trồng lúa trên rẫy. Sau khi phát dọn, chủ nhà sẽ tiến hành tra hạt, trỉa lúa. Người chồng dùng dụng cụ tạo lỗ và người vợ bỏ lúa xuống lỗ rồi lấp lại.Đến ngày thu hoạch, chủ nhà sẽ cùng con cháu và nhờ thêm một số bà con lên rẫy tuốt lúa.Trước khi thu hoạch, vợ chồng chủ nhà sẽ làm nghi thức cúng tại rẫy. Lúa hoàn toàn được tuốt bằng tay, bỏ vào chiếc gùi mang sau vai.Lúa tuốt về, sau khi phơi, hong khô và làm sạch, nguời Ca Dong chuyển lúa đến kho lúa để bảo quản.Chủ nhà chờ sẵn tại nhà kho để đón lúa từ những nguời ở duới đất chuyền lên và đổ lúa xuống sàn.Niềm vui của chủ nhà khi lúa đã thu hoạch xong và đuợc chuyển lên kho lúa.Sau khi thu hoạch lúa, chủ nhà sẽ đến nhà già làng nói chuyện, ăn trầu cau để thông báo ngày mình tổ chức lễ ăn mừng lúa mới. Sau đó đi mời dân làng đã giúp đỡ gia đình trong mùa vụ vừa qua.Giã gạo từ lúa rẫy mới để chuẩn bị cho buổi lễ.Phụ nữ Ca Dong làm cơm ống, bánh ốc.Trong khi đó, những người đàn ông Ca Dong sẽ dựng nêu.Chủ nhà cúng tạ ơn thần lúa đã phù hộ cho một mùa vụ bội thu.Chủ nhà mời trầu cảm ơn những người dân làng đã giúp đỡ chủ nhà trong mùa vụ.Sau khi cúng tạ ơn thần lúa, tiếng chiêng tiếng trống rộn ràng vang lên. Mọi người vui vẻ cùng nhau nhảy múa mừng lúa mới quanh cây nêu.
Lễ hội mừng lúa mới là lễ hội truyền thống lâu đời, gắn liền với hoạt động sản xuất nông nghiệp của người Ca Dong. Phong tục này được lưu truyền qua nhiều thế hệ và vẫn còn giữ nguyên bản sắc truyền thống. Đây cũng là dịp kết nối tình cảm trong các gia đình, dòng họ và cộng đồng.
