Nông nghiệp quốc tế tuần qua: Dịch bệnh, biến động giá và sức ép chuyển đổi hệ thống lương thực

FAO khởi động phiên họp Hội đồng lần thứ 179

Ngày 1/12/2025, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) khai mạc phiên họp Hội đồng lần thứ 179, nơi các quốc gia thành viên thảo luận về an ninh lương thực, an toàn thực phẩm và định hướng chính sách nông nghiệp toàn cầu. 

Tổng Giám đốc FAO Qu Dongyu đề xuất bốn lộ trình chuyển đổi nhằm đối phó các thách thức hiện nay: chuyển từ phản ứng bị động sang tăng cường khả năng chống chịu, từ nông nghiệp sử dụng nhiều đầu vào sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ, từ hoạt động đơn lẻ sang hợp tác đa bên, và từ cam kết toàn cầu sang triển khai hành động tại địa phương.

Tại phiên họp, FAO công bố báo cáo mới SOLAW 2025, cho biết khoảng 1,66 tỉ ha đất trên thế giới đã bị thoái hóa, trong đó có nhiều diện tích đất nông nghiệp, đặt ra cảnh báo nghiêm trọng về tài nguyên đất và nước. FAO cũng giới thiệu quỹ Global Emergency and Resilience Appeal trị giá 2,5 tỉ USD nhằm hỗ trợ các quốc gia đang đối mặt khủng hoảng lương thực, thiên tai và bất ổn nhân đạo.

FAO tiếp tục nhấn mạnh vai trò của nông nghiệp thông minh, đổi mới công nghệ và hợp tác quốc tế để xây dựng hệ thống lương thực bền vững hơn cho các vùng dễ tổn thương.

Xem thêm: COP30 thảo luận giải pháp tăng tính chống chịu cho hệ thống nông nghiệp - thực phẩm

Tây Ban Nha đối mặt ổ dịch tả lợn châu Phi sau 30 năm

Một ổ dịch tả lợn châu Phi (ASF) vừa được ghi nhận gần Barcelona, Tây Ban Nha, sau khi 9 cá thể lợn rừng được tìm thấy chết và xét nghiệm cho kết quả dương tính. Đây là lần đầu virus xuất hiện tại khu vực này trong khoảng 30 năm. Chính quyền đã thiết lập vùng cách ly bán kính 6km, đồng thời triển khai quân đội, drone và lực lượng tuần tra để khoanh vùng và ngăn nguy cơ lây lan, kèm cảnh báo người dân không xử lý hay cho động vật ăn xác lợn rừng.

Sự kiện khiến ngành thịt lợn Tây Ban Nha lo ngại, khi một số quốc gia nhập khẩu đã tạm thời đình chỉ tiếp nhận sản phẩm từ khu vực chịu ảnh hưởng, trong đó có tỉnh Barcelona. Điều này có thể tác động đến chuỗi cung ứng và giá thịt lợn trên thị trường quốc tế.

Giá trứng và sản phẩm từ gia cầm có thể tăng trong mùa lễ

Theo bản tin mới nhất về thị trường protein toàn cầu, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm từ động vật được dự báo tăng mạnh trong dịp lễ cuối năm. Xu hướng này có thể gây áp lực lên giá nhiều sản phẩm thuộc nhóm protein, đặc biệt là trứng và các sản phẩm chế biến từ gia cầm.

Mức tiêu thụ tăng theo mùa, kết hợp với nguồn cung có giới hạn tại một số thị trường, được đánh giá là yếu tố chính khiến giá có khả năng tăng trong thời gian tới. Các chuyên gia cho rằng nếu nhu cầu tiếp tục duy trì ở mức cao, giá sản phẩm gia cầm có thể biến động trước cao điểm lễ hội.

Dự báo này đang được nhiều nhà bán lẻ và nhà sản xuất theo dõi chặt chẽ để chuẩn bị kế hoạch cung ứng phù hợp.

Australia tăng sản lượng bò thịt, hướng mạnh vào thị trường châu Á

Theo Reuters, Australia đang mở rộng xuất khẩu thịt bò nuôi theo mô hình grain-fed (mô hình chăn nuôi gia súc, chủ yếu bò thịt, trong đó phần lớn khẩu phần ăn của động vật được bổ sung bằng ngũ cốc (grain) như ngô, lúa mì, lúa mạch, đậu nành… thay vì chủ yếu ăn cỏ như mô hình grass-fed) trong bối cảnh sản lượng bò tại Mỹ suy giảm. Tính đến tháng 6/2025, các trang trại nuôi vỗ béo ở Australia đã đạt khoảng 1,6 triệu con bò, và con số này được dự báo tăng lên 2 triệu con vào năm 2027.

Nguồn thịt bò này chủ yếu được định hướng xuất khẩu sang các thị trường châu Á, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Việc Australia gia tăng nguồn cung có thể góp phần giảm áp lực thiếu hụt thịt trên thị trường toàn cầu, nhưng đồng thời tạo ra sự cạnh tranh lớn hơn với các quốc gia xuất khẩu cùng phân khúc.

Xu hướng này có khả năng ảnh hưởng đến giá thịt quốc tế và gián tiếp tác động tới Việt Nam - đặc biệt nếu thị trường trong nước tiếp tục nhập khẩu thịt hoặc nguyên liệu phục vụ chăn nuôi.

Nông dân châu Âu đối mặt khủng hoảng do giá nông sản lao dốc

Theo Financial Times, ngành nông nghiệp tại châu Âu đang rơi vào tình trạng khó khăn khi giá nhiều loại hàng hóa nông sản giảm sâu, trong khi chi phí đầu vào vẫn duy trì ở mức cao. Giá ngũ cốc, bao gồm lúa mì, cùng với đường đã giảm mạnh do nguồn cung toàn cầu dư thừa. Tuy nhiên, chi phí sản xuất đặc biệt là phân bón và nhiên liệu chưa hạ nhiệt, khiến biên lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp đáng kể.

Tình trạng mất cân đối này khiến nhiều hộ sản xuất không đạt lợi nhuận, dù sản lượng và nhu cầu thị trường không suy giảm. Financial Times ghi nhận đây là một trong những giai đoạn gây áp lực lớn lên người trồng trọt tại nhiều nước châu Âu.

Khủng hoảng hiện tại đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì sản xuất nông nghiệp quy mô lớn trong bối cảnh giá đầu vào biến động và thị trường hàng hóa nông sản toàn cầu không ổn định. Đây được xem là tín hiệu cảnh báo đối với chuỗi cung ứng nông nghiệp châu Âu nói riêng và thị trường quốc tế nói chung.

Xem thêm: CEO Nguyễn Đình Tùng: Thay vì bán nguyên liệu, chúng ta hãy bán giá trị văn hóa trong từng trái cây

Robusta trở thành tâm điểm của ngành cà phê Brazil

Theo Reuters, ngành cà phê robusta tại Brazil đang chứng kiến sự dịch chuyển lớn khi loại hạt này trở nên hấp dẫn hơn nhờ giá tăng và điều kiện khí hậu bất lợi ảnh hưởng tới cây arabica. Trong bối cảnh rủi ro khí hậu ngày càng rõ rệt, robusta - vốn có khả năng chịu nhiệt và hạn tốt hơn - đang được xem là lựa chọn chiến lược của nhiều nhà sản xuất.

Các doanh nghiệp và nông trại cà phê tại Brazil đã đầu tư cải tiến quy trình sản xuất, từ thu hoạch, phơi sấy đến phân loại, nhằm nâng cao chất lượng và định vị robusta như một dòng cà phê đặc sản, thay vì chỉ dùng cho hòa tan hoặc phối trộn.

Sự thay đổi đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong ngành cà phê toàn cầu, vốn lâu nay tập trung vào arabica. Việc robusta tiếp tục tăng giá cho thấy vai trò ngày càng lớn của loại hạt này trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thay đổi thị hiếu tiêu dùng.

Xem thêm: Nhu cầu rất lớn, vì sao cà phê robusta Việt Nam vẫn ‘mắc kẹt’ ở mức... dưới đáy tại Mỹ?