Nhà tôi đi khám sức khỏe toàn dân
Báo cáo mới nhất cho thấy trên 5 triệu người dân TP.HCM đã được khám sức khỏe, khám sàng lọc.
Con số về chương trình Khám sức khỏe toàn dân của TP.HCM đang triển khai nghe thật ấn tượng. Và nhà tôi đã góp thêm 6 người vào con số ấy.
“Nhà mình còn ai chưa khám sức khỏe không?”
"Nhà mình còn ai chưa đi khám không?" - câu hỏi nghe rất "người nhà" ấy không phải của mẹ tôi hay dì tôi mà là của anh cảnh sát khu vực khu phố 21, phường Đông Hưng Thuận, nơi gia đình tôi sinh sống. Anh nhắn cho bà con trong khu phố cùng đi khám sức khỏe.
Trước đó, cô Trưởng ban điều hành khu phố, cô cán bộ hội phụ nữ cũng nhắn từng người, từng nhà khi có dịp gặp gỡ ngoài đường, nơi quán ăn, tiệm cà phê… Cũng trong thời điểm này, nhóm chat Zalo cộng đồng ấp Tân Định 2, xã Củ Chi, nơi chúng tôi có dãy nhà trọ nhỏ, cũng đều đặn gửi lịch khám sức khỏe miễn phí mời gọi bà con, người thường trú hay tạm trú, cùng ra các điểm để khám sức khỏe.
Câu chuyện “đã khám sức khỏe chưa” trở nên "thời sự" khắp thành phố trong mấy tháng qua.
Chính những lời động viên đó, làm cho mọi người xung quanh tôi cũng rộn ràng: phải đi khám sức khỏe!
Mẹ tôi lập tức "triệu tập" người dì đang đi làm xa về. Mẹ dẫn dì ra khu phố lấy máu xét nghiệm, đo huyết áp, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử. Cậu con trai ở xa thì được bà ngoại nhắc phải đưa kết quả khám sức khỏe mấy ngày trước khi xin việc làm lên hệ thống.
Buổi chiều đầu tháng 9, dẫn người dì ra trụ sở Ban điều hành khu phố khám sức khỏe. Tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Khu phố tôi rợp màu áo trắng các y bác sĩ và những chiếc áo xanh của đội tình nguyện hỗ trợ người dân. Từ khâu ghi hồ sơ, nhập dữ liệu, mời xếp thứ tự đều được các cô chú anh chị chuẩn bị chu đáo, giải thích tường tận.
Tại nơi khám vẫn có những bậc lão niên "kiên cường", "vô cùng bức xúc" vì... bị đưa đi khám. Có chú hơn 70 tuổi cằn nhằn con gái: “Ba khỏe, có đau ốm gì đâu mà khám?”. Cô khác thì nói đã lâu rồi chưa đi khám nhưng “chắc cũng không có gì nghiêm trọng”. Nhưng khi hỏi thăm kỹ, các cô chú đều cho biết chẳng nhớ lần gần nhất đo huyết áp là khi nào. Thế là chị trưởng khu phố cười hì hì: “Vậy thì sẵn nay đo huyết áp nghen!”. Cứ vậy, bà con trong khu phố lần lượt rủ nhau ra đo huyết áp…
Một chương trình đầy ý nghĩa nhân văn
Phường Đông Hưng Thuận bố trí nơi khám sức khỏe cho dân khắp nơi từ các khu phố, chung cư, nhà thờ trường học; khám luôn buổi tối và ngày nghỉ cuối tuần.
Chưa hết, để giúp mọi người dân đều được khám sức khỏe, an ninh cơ sở tới tận nhà chở người đi lại khó khăn ra điểm khám, đội y tế đến tận nhà khám cho những người già yếu... Rõ ràng sự chăm lo, quan tâm đó đã tác động tích cực đến rất nhiều người.
Theo báo cáo của Sở Y tế TP.HCM, tính đến 9 giờ ngày 21/9/2026, thành phố đã có 5.018.955 người được khám sức khỏe, khám sàng lọc, chính thức vượt mốc 5 triệu người. Một con số rất lớn. Nhưng khi đứng trong phòng khám, nhìn từng người lần lượt đo huyết áp, lấy máu, thực hiện các bước kiểm tra, tôi lại nghĩ: phía sau 5 triệu không phải là 5 triệu con số. Đó là 5 triệu con người. Và mỗi người có một câu chuyện sức khỏe riêng.
Có cụ ông quay qua rầy người bạn già cùng nhà: “Đó, kêu đi khám không chịu đi, giờ huyết áp 190 luôn thấy chưa?”. Bà cụ cười nhẹ. Có bạn trẻ tuổi 23, bị phát hiện sâu cùng lúc 4 cái răng. Có chị mắt mờ lâu không đi cắt kính mà mỗi ngày công việc đều xem xem, đọc đọc, cứ than sao chóng mặt… Những kết quả bước đầu được chỉ ra ngay, nhiều người thở phào, nhưng cũng có người hồi hộp, quả quyết: “Phải đi bệnh viện khám cho ra bệnh để trị sớm!”…
Khám xong, mỗi người đi khám còn được tặng thêm ký gạo. Con cháu đùa ông bà: “Khám bệnh về mà vui rạng ngời luôn!”.
Những kiến thức phổ thông, nhưng rất "mới"
Và các nhân viên y tế ở “phòng khám dã chiến” chiều ấy vừa lấy máu, đo huyết áp, khám răng, thử nước tiểu, khám mắt… vừa ôn tồn giải thích khám sức khỏe định kỳ để phát hiện nguy cơ trước khi cơ thể cô chú, anh chị, em cháu lên tiếng. Rằng một người có thể cảm thấy hoàn toàn bình thường nhưng huyết áp đã cao. Đường huyết có thể bắt đầu bất thường. Một số chỉ số sức khỏe có thể thay đổi mà người trong cuộc chưa hề nhận biết… Ai nghe xong cũng tâm đắc, gật gù.
Tôi lắng nghe và cảm động. Những kiến thức ấy rất phổ thông, nhưng không phải người dân nào cũng từng được tiếp cận, được chia sẻ. Rõ ràng mục tiêu của chương trình khám sức khỏe toàn dân không chỉ nằm ở số người đến cơ sở y tế. Mà điều quan trọng hơn là sau buổi khám, mỗi người có thêm thông tin để hiểu cơ thể mình.
Với trẻ em, học sinh, việc khám còn giúp phát hiện sớm những vấn đề liên quan đến thể chất, dinh dưỡng, thị lực và các nguy cơ sức khỏe khác.
Báo cáo cho thấy, đến nay, TP.HCM đã khám cho trên 2 triệu trẻ em, học sinh, đạt tỷ lệ hơn 77%. Tôi tin, ngay lúc tôi viết những dòng này, con số đó đã tăng dần mỗi ngày. Vì trên các nhóm dân cư mà tôi may mắn có mặt, các cán bộ khu phố, ấp vẫn ngày ngày miệt mài nhắc bà con “ai chưa kiểm tra sức khỏe, xin mời ra khám…”.
Lời mời trân trọng, yêu thương ấy, vẫn tiếp tục lan đi từng ngày.
Khám sức khỏe toàn dân, vẫn còn điều trăn trở
Tuy nhiên, sau khi cả nhà tôi khám xong, tôi mới nhận ra có một câu hỏi quan trọng hơn chuyện "thân chinh" đi khám. Đó là: khám xong rồi thì xem kết quả ở đâu? Cả nhà tôi (3 hộ, 8 thành viên), trừ vợ chồng tôi khám ở bệnh viện định kỳ, 6 người còn lại, chưa ai nhận được kết quả khám sức khỏe dù đã khám xong 2, 3 tuần.
Được biết, theo chỉ đạo tại Công văn số 1129/TTg-KGVX ngày 16/9/2026, việc khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc phải bảo đảm thực chất, đúng đối tượng, không hình thức, không chạy theo tỷ lệ, thành tích. Sở Y tế TP.HCM cũng xác định một người chỉ được ghi nhận hoàn thành khám sức khỏe khi “thực sự được khám, có kết quả khám và kết quả được cập nhật đầy đủ, chính xác trên Hồ sơ sức khỏe điện tử”.
Vì vậy, hy vọng cũng giống như việc vận động dân đi khám, kết quả khám sức khỏe sẽ sớm được gửi về người dân. Không thể để kiểu không nghe gọi gì là yên tâm không có bệnh như lời các bác sĩ động viên lúc người dân đếm khám sức khỏe ban đầu. Bởi ai cũng biết, một bộ hồ sơ chỉ có họ tên, ngày tháng năm sinh, thông tin hành chính nhưng chưa có kết quả khám thì chưa thể nói người đó đã hoàn thành việc khám sức khỏe.
***
Thiết nghĩ, ý nghĩa lớn nhất của chương trình không nằm ở ngày gia đình tôi hay toàn dân cùng đi khám sức khỏe định kỳ. Mà chính là sau ngày hôm ấy, mỗi người bắt đầu có ý thức hơn về sức khỏe của mình.
