Người Úc đang chuộng những nông sản nào của Việt Nam?

Dư địa rộng mở cho nông sản tại thị trường Úc

Theo Thương vụ Việt Nam tại Úc, hiện nay nhiều mặt hàng nông sản Việt đã có mặt trong các hệ thống siêu thị Úc, trong đó cà phê, rau quả, hạt tiêu, hạt điều và thủy hải sản là những sản phẩm được người tiêu dùng nước này đón nhận.

Chia sẻ tại hội thảo về tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Úc do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp với các đơn vị tổ chức ngày 30/9, ông Sam Conroy, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Úc tại Việt Nam (AusCham), cho biết Úc có khoảng 27,9 triệu dân, với GDP bình quân đầu người xấp xỉ 105.000 USD Úc. Đây là thị trường có sức mua cao và nhu cầu tiêu dùng đa dạng.

Đáng chú ý, khoảng 32% cư dân Úc sinh ra tại nước ngoài, điều này góp phần tạo nên sự cởi mở đối với thực phẩm mang bản sắc châu Á, mở thêm cơ hội cho các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam.

Theo ông Sam Conroy, cơ hội cho doanh nghiệp Việt nằm ở phân khúc thực phẩm chế biến tiện lợi, thực phẩm hữu cơ và các sản phẩm đặc trưng châu Á. Ngoài ra, thực phẩm đạt chuẩn Halal, phục vụ người Hồi giáo, cũng là mặt hàng có nhiều tiềm năng.

“Dù vậy, người tiêu dùng Úc lại cân nhắc kỹ giá cả và chất lượng. Họ tìm kiếm sản phẩm xứng đáng với số tiền bỏ ra, chứ không đơn thuần chọn hàng rẻ nhất. Vì vậy, doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, sự tiện lợi, độ tin cậy và khả năng cung ứng ổn định khi tiếp cận thị trường”, ông Sam Conroy lưu ý.

Những kênh tiếp cận hệ thống phân phối Úc cho doanh nghiệp Việt

Theo ông Nguyễn Mạnh Hiệp, Lãnh sự Thương mại, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Úc, thị trường bán lẻ nước này có mức độ tập trung cao, với các hệ thống lớn như Coles, Woolworths. Vì vậy việc ký hợp đồng cung ứng trực tiếp có thể mang lại đơn hàng lớn, ổn định nhưng yêu cầu đối với nhà cung cấp cũng rất cao.

Cụ thể, ngoài năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp phải tính đến giá bán, điều kiện thanh toán, chiết khấu, hàng mẫu, các chứng nhận về an toàn và trách nhiệm xã hội. Đây sẽ là thách thức đáng với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Từ kinh nghiệm làm việc ở nước sở tại, ông Hiệp khuyến cáo các doanh nghiệp mới bắt đầu đưa hàng qua Úc nên hợp tác với nhà phân phối bản địa. Những đối tác này đã am hiểu quy định, có hệ thống kho bãi và mạng lưới vận chuyển, giúp doanh nghiệp giảm rủi ro so với tự đầu tư xây dựng kênh bán hàng.

Với những sản phẩm phù hợp, doanh nghiệp có thể nghiên cứu thử nghiệm thương mại điện tử xuyên biên giới qua các nền tảng như Amazon, eBay. Theo ông Hiệp, đây là một cách thăm dò sức hút của sản phẩm, tương tác với người mua và từng bước xây dựng nhận diện thương hiệu mà không phải đầu tư quá lớn ngay từ đầu.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể tìm người mua trực tiếp thông qua các hội chợ chuyên ngành như Fine Food, Foodservice.

Bên cạnh đó, ông Hiệp đề nghị doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng cường liên kết theo ngành hàng, chia sẻ nguồn lực và hỗ trợ nhau khi tham gia thị trường. “Kinh nghiệm của cộng đồng doanh nghiệp Thái Lan và Trung Quốc tại Úc cho thấy, sự hợp tác có thể giúp các đơn vị bổ trợ năng lực, tiết kiệm chi phí và tạo sức mạnh khi tiếp cận khách hàng”, ông Hiệp nói.

Chuẩn hóa pháp lý và logistics để tránh rủi ro

Liên quan đến những quy định của hàng hóa nhập khẩu tại Úc, ông Matthew Lourey, Chủ tịch Công ty Alitium, lưu ý đáp ứng quy tắc xuất xứ để hưởng thuế ưu đãi không đồng nghĩa sản phẩm tự động đủ điều kiện nhập khẩu và lưu hành tại Úc.

Theo đó, doanh nghiệp phải xem xét đồng thời thủ tục hải quan, thuế quan; kiểm dịch an toàn sinh học và an toàn thực phẩm; tiêu chuẩn sản phẩm, nhãn hàng hóa; cùng những yêu cầu riêng của nhà mua hàng về chuỗi cung ứng.

Đối với nông sản, thực phẩm, điều kiện nhập khẩu cần được kiểm tra theo từng sản phẩm, thành phần, mức độ chế biến, mục đích sử dụng và xuất xứ. Theo ông Lourey, doanh nghiệp cần phối hợp với nhà nhập khẩu tra cứu hệ thống điều kiện nhập khẩu an toàn sinh học của Úc (gọi tắt là BICON), để xác định giấy phép, biện pháp xử lý và chứng từ cần thiết trước khi gửi hàng.

Tùy mặt hàng, hồ sơ có thể bao gồm thông tin quy trình sản xuất, thành phần nguyên liệu, chứng nhận xử lý, chứng nhận y tế hoặc kiểm dịch thực vật. Sản phẩm thực tế, bao bì và chứng từ phải thống nhất. Thiếu điều kiện hoặc bằng chứng cần thiết có thể khiến lô hàng bị lưu giữ, yêu cầu xử lý bổ sung, tái xuất hoặc tiêu hủy.

Tuy nhiên, hàng được thông quan cũng chưa đồng nghĩa đã đáp ứng đầy đủ điều kiện bán lẻ. Doanh nghiệp cần rà soát nhãn tiếng Anh, thành phần, thông tin chất gây dị ứng, thời hạn sử dụng và xuất xứ theo yêu cầu áp dụng cho sản phẩm. Các công bố về chất lượng, môi trường phải có căn cứ chứng minh.

Cùng với đó, chi phí và điều kiện vận chuyển cũng cần được tính từ trước. Theo ông Chandler So, Giám đốc Điều hành Công ty TNHH GEODIS Việt Nam, logistics có thể chiếm 15 - 30% giá bán lẻ hàng hóa tại Úc, tùy ngành. Do đó, doanh nghiệp cần tính đầy đủ chi phí từ nhà máy đến kho và điểm phân phối, bao gồm cả vận chuyển nội địa tại Úc.

“Úc có lãnh thổ rộng, dân cư phân tán, trong khi siêu thị áp dụng khung giờ giao hàng nghiêm ngặt. Với hàng cần bảo quản lạnh, doanh nghiệp phải lựa chọn dịch vụ phù hợp và theo dõi nhiệt độ trong quá trình vận chuyển. Ngay cả nước dừa tiệt trùng không cần chuỗi lạnh vẫn phải được bảo vệ trước nhiệt độ quá cao, quá thấp, va đập và áp lực xếp chồng”, ông lưu ý thêm.

“

Nhiều lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do

Theo Thương vụ Việt Nam tại Úc, một trong những lợi thế đáng
chú ý cho hàng Việt tại Úc là hiện hai nước cùng tham gia 3 hiệp định thương mại tự do quan trọng, gồm Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Các hiệp định này giúp xóa bỏ phần lớn các dòng thuế quan
theo lộ trình, đưa nhiều mức thuế suất về 0%. Đây là lợi thế thuế quan giúp doanh nghiệp giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh khi xuất khẩu sang Úc.