Người phụ nữ mở lối đi riêng, đưa tinh dầu quê ra thị trường lớn
Ban đầu chỉ là thu mua và bán lẻ các sản phẩm tinh dầu tràm của vùng đồi miền tây Quảng Trị, chị Oanh đã xây dựng nên thương hiệu “Tinh dầu Như Oanh” để chinh phục thị trường trong nước và dần đưa ra thị trường quốc tế
Từ cơ sở nhỏ lẻ sản xuất tinh dầu dược liệu, chị Trần Thị Như Oanh (xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị), đã thành lập Hợp tác xã sản xuất tinh dầu Như Oanh (HTX Như Oanh). Để rồi từ đó, diện tích trồng cây dược liệu của HTX này đã lên gần 3000ha và cung ứng trên 50 vạn cây giống mỗi năm, với tổng doanh thu gần chục tỷ đồng.
Nuôi chí làm giàu
Cái duyên để gắn kết chị Như Oanh với nghiệp sản xuất tinh dầu tràm, dầu sả chính là miền đất vùng đồi ở huyện Bố Trạch, Quảng Bình (cũ), nơi có nhiều gia đình nấu tinh dầu bằng những cây bản địa bằng thủ công để giúp bà con trị cảm gió, ho hay chống lại những khi thời tiết đổi mùa.
Vì vậy mà hơn 7 năm trước, chị Như Oanh đã nuôi ý chí làm giàu bằng sản phẩm tự mình làm ra ngay trên quê hương vùng gò đồi. “Những ngày đầu, tôi thường tìm đến các cơ sở chế biến tinh dầu thảo dược để học hỏi và tính toán cách làm riêng của mình” - chị kể.
Ban đầu thì chị trồng hoặc tận dụng các loại cây dược liệu có sẵn ở vùng quê như sả chanh để thu hoạch và chưng cất tinh dầu. Sau đó, chị được hỗ trợ làm mô hình trồng các loại cây dược liệu như tràm trà (tức là cây tràm lá nhỏ) và tràm năm gân (tức tràm lá to) có xuất xứ nhập khẩu từ Úc.
Chị mạnh dạn thuê đất vùng đồi để trồng thử nghiệm và nhanh chóng thành công với các loại cây trồng này. Qua vài năm, cây giống này trồng trên vùng đồi phát triển nhanh, xanh tốt và cây mới trồng thì sau một năm trồng đã có thể cho thu hoạch lá để nấu tinh dầu.
Để tạo thuận lợi cho việc sản xuất, kinh doanh, chị thành lập HTX tinh dầu Như Oanh. “Đó cũng là định hướng phát triển, tạo điều kiện để mở rộng sản xuất và xây dựng thương hiệu cho riêng mình” - chị nói.
Liên kết để mở rộng sản xuất
Từ những mảnh ruộng ban đầu, dần dần HTX gom được 10ha để trồng cây nguyên liệu. Mỗi năm, diện tích trồng cây nguyên liệu (chủ lực vẫn là cây tràm trà, tràm 5 gân, sả chanh), tăng lên đáng kể. Đến nay, diện tích trồng nguyên liệu của HTX đã lên trên 50ha.
Không chỉ dừng lại ở địa phương, chị Như Oanh và HTX còn liên kết sản xuất với các địa phương, với bà con nông dân trong việc sản xuất nguyên liệu và thu mua sản phẩm. Chị cho hay: “Phương án liên kết là chúng tôi thuê đất của bà con, cung cấp giống, kỹ thuật và thu mua sản phẩm là nguyên liệu nấu tinh dầu. Đến nay, HTX chúng tôi đã liên kết với hàng trăm hộ dân tại các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Khánh Hòa… với tổng diện tích gần 250ha”.
Nhờ sự hỗ trợ của các chuyên gia cây trồng, chị Như Oanh mạnh dạn thực hiện nhân giống các loại cây trồng như tràm, cây sim… để cung ứng giống chất lượng ra thị trường. Sau nhiều lần thất bại, hợp tác xã đã thành công trong việc giâm hom cây giống. Đến nay, HTX đã xuất cây giống các loại tràm nói trên và cung cấp cho thị trường trong nước hơn 50 vạn cây giống mỗi năm.
Sản phẩm OCOP và ước mơ xuất khẩu tinh dầu
Quan điểm sản xuất của HTX rất rõ ràng: Chú trọng làm tốt chất lượng sản phảm chứ không đưa ra nhiều sản phẩm. Hiện, mỗi năm, HTX sản xuất khoảng 3 tấn tinh dầu (mỗi tấn tương đương 1.200lít). Nhóm sản phẩm bao gồm tinh dầu tràm trà, tinh dầu tràm 5 gân, tinh dầu sả, tinh dầu sả zava… “Mỗi năm, HTX chúng tôi cung ứng ra thị trường khoảng 80 ngàn sản phẩm tinh dầu các loại và được khách hàng tiêu thụ hết” - chị Như Oanh chia sẻ.
Trong 3 năm gần đây, các sản phẩm này đã được công nhận OCOP 3 sao và đã được chào bán, tiêu thụ tại các nước Lào, Thái Lan, Nhật Bản. Malaysia….
Nói về định hướng, chị Như Oanh cho hay, HTX tiếp tục đầu tư thiết bị máy móc công nghệ cao vào sản xuất để có được sản phẩm tốt nhất, đảm bảo yêu cầu chất lượng xuất khẩu.. Đồng thời HTX cũng tiếp tục mở rộng liên kết trong việc tăng diện tích trồng cây tràm nguyên liệu, tăng sản lượng cung ứng cây giống cho khách hàng có nhu cầu. “Chúng tôi cũng đang xúc tiến việc thử nghiệm trồng các loại cây tràm trên vùng đồi cát ven biển, vì đây là những dòng cây chịu hạn, chịu nắng nóng rất tốt. Nếu thành công sẽ mở ra một vùng nguyên liệu lớn, đáp ứng cho việc phát triển liên kết sản xuất sau này”, chị Như Oanh nói thêm.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đoàn Ngọc Nhân, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Trạch cho biết, địa phương đã quy hoạch diện tích vùng nguyên liệu và thúc đẩy phát triển các tổ chức, doanh nghiệp trong nhóm nghề trồng, sản xuất dược liệu thành hàng hoá chất lượng cao và hướng đến xuất khẩu. “Hợp tác xã tinh dầu Như Oanh đã đi đầu trong việc xây dựng liên kết sản xuất theo chuỗi tại địa phương, tạo được nhiều sản phẩm có chất lượng cao và đã được thị trường biết đến”- ông Đoàn Ngọc Nhân nhìn nhận.
