Mạnh tay cấm thuốc bảo vệ thực vật nguy cơ cao: Cadimi 'hung thần' của sầu riêng vào danh sách đen
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa hoàn tất dự thảo Thông tư trình Chính phủ về việc ban hành "Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam và Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam". Đây là một bước đi quyết liệt nhằm thanh lọc thị trường hóa chất nông nghiệp, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Cấm bổ sung hơn 30 hoạt chất độc hại
Điểm cốt lõi của dự thảo là việc tăng cường Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam với tổng cộng 31 hoạt chất thuộc nhóm nguy cơ cao. Trong số này, nhóm thuốc trừ sâu và thuốc bảo quản lâm sản chiếm số lượng lớn nhất với 23 hoạt chất, nhóm thuốc trừ bệnh có 6 hoạt chất, còn lại là 1 hoạt chất thuộc nhóm thuốc trừ chuột và 1 hoạt chất thuộc nhóm thuốc trừ cỏ.
Đặc biệt, hoạt chất Cadimi (Cadmium compound - Cd), vốn được coi là "hung thần" gây ra rào cản xuất khẩu cho ngành hàng sầu riêng, đã chính thức bị đưa vào danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam. Cùng với Cadimi, hàng loạt các hoạt chất độc hại khác cũng bị loại bỏ hoàn toàn, bao gồm: 2,4,5-T, captan, captafol, methamidophos, aldrin, carbofuran, chlordane, methyl parathion, parathion ethyl, BHC, lindane...
Lộ trình chuyển đổi cho Carbosulfan và Benfuracarb
Để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và nông dân có thời gian chuyển đổi sản xuất, dự thảo cũng quy định cụ thể về thời gian chuyển tiếp đối với một số hoạt chất, đặc biệt là nhóm thuốc trừ sâu.
Cụ thể, đối với hoạt chất carbosulfan, thuốc chứa hoạt chất này sẽ không được nhập khẩu kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, chỉ được sản xuất trong 3 tháng và được buôn bán, sử dụng trong 2 năm. Tương tự, thuốc chứa hoạt chất benfuracarb chỉ được sản xuất, nhập khẩu trong 3 tháng và được buôn bán, sử dụng trong 1 năm kể từ ngày thông tư có hiệu lực. Quy định này thể hiện sự cân bằng giữa yêu cầu bảo vệ môi trường, sức khỏe và tính khả thi trong hoạt động kinh doanh nông nghiệp.
Việc ban hành danh mục cấm mới là sự tiếp nối mạnh mẽ của quá trình rà soát và thanh lọc đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai từ năm 2017 đến 2023. Trong giai đoạn này, Bộ đã loại bỏ thành công 14 hoạt chất khỏi danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam do nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường. Các hoạt chất đã bị loại bỏ trước đó bao gồm: carbendazim, thiophanate methyl, benomyl, paraquat, 2,4D, acephate, diazinon, malathion, chlorpyrifos ethyl, fipronil, glyphosate và một số hoạt chất khác.
Mở rộng danh mục hóa chất an toàn
Bên cạnh việc loại bỏ các hóa chất độc hại, dự thảo cũng mở rộng danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng, tạo cơ hội cho nông dân tiếp cận các giải pháp an toàn hơn.
Danh mục mới bao gồm 2.222 hoạt chất với 5.681 tên thương phẩm, tăng thêm 12 hoạt chất và 431 tên thương phẩm so với quy định hiện hành.
Trong đó, thuốc trừ sâu có 895 hoạt chất (2.194 tên thương phẩm), thuốc trừ bệnh có 840 hoạt chất (1.957 tên thuốc), thuốc trừ cỏ có 312 hoạt chất (994 tên thương phẩm) và các nhóm thuốc khác như thuốc điều hòa sinh trưởng, chất dẫn dụ côn trùng, và thuốc trừ ốc.
Thông tư mới dự kiến sẽ là cú hích lớn, thúc đẩy ngành nông nghiệp Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ, từ bỏ các phương thức canh tác cũ sang hướng sản xuất xanh, bền vững, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế cho nông sản xuất khẩu.
