Măng Đen: 'Cháy phòng' dịp lễ, vắng lặng ngày thường
Măng Đen là một tọa độ du lịch thu hút khách du lịch. Nhưng nơi thiên nhiên ưu ái ban tặng những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn cùng nền nhiệt độ mát mẻ quanh năm này, vùng đất mang mệnh danh "bảy hồ, ba thác" vẫn đang loay hoay giải bài toán: "cháy phòng" vào dịp lễ, nhưng lại chịu cảnh đìu hiu trong phần lớn thời gian còn lại của năm.
Nhộn nhịp lễ và ... ngồi chờ
Tôi trở lại chốn này khi lễ vừa đi qua.
Khu du lịch sinh thái Măng Đen lại khoác lên mình vẻ trầm mặc, vắng bóng người qua lại. Từ các cung đường ngợp bóng thông xanh, khu chợ phiên nhộn nhịp ngày nào cho đến những điểm tham quan quen thuộc như thác Pa Sỹ hay làng văn hóa Kon Pring, đều chìm trong không gian yên ả.
Khung cảnh này trái ngược hoàn toàn với bầu không khí chen chúc, đông đúc vào các dịp lễ lớn.
Qua mỗi đợt cao điểm, phố núi nhanh chóng trở về nhịp sống bình yên vốn có. Người dân quay lại với nương rẫy, mùa màng. Trong khi đó, các cơ sở dịch vụ bắt đầu bước vào khoảng thời gian chờ đợi đợt khách tiếp theo.
Tại trung tâm xã, Khu giới thiệu và kinh doanh nông sản, dược liệu kết hợp phục vụ cà-phê Pylo là điểm dừng chân quen mặt của nhiều tín đồ du lịch. Nơi đây trưng bày hơn 25 dòng sản phẩm đặc trưng của xứ lạnh.
Nếu như những ngày cuối tuần hay dịp lễ, cửa hàng tấp nập đón hàng trăm lượt khách mỗi ngày, thì nay lượng khách ghé thăm đã sụt giảm rõ rệt. Chị Y Chanh, nhân viên bán hàng, chia sẻ rằng cơ sở duy trì từ 10 đến 13 nhân sự chia làm hai ca.
Dù thu nhập vẫn đảm bảo ổn định nhờ mùa cao điểm, nhưng họ đều kỳ vọng lượng khách sẽ phân bổ đều đặn hơn để công việc có thể duy trì bền vững theo thời gian.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại hệ thống lưu trú đa dạng của Măng Đen - nơi quy tụ từ các homestay hòa mình vào thiên nhiên, resort sinh thái cho đến hệ thống khách sạn, nhà nghỉ.
Tại tổ hợp nghỉ dưỡng và vui chơi Măng Đen Treehouse Village, lượng khách ghé thăm vào những ngày trong tuần của đầu mùa hè đã sụt giảm mạnh so với giai đoạn đầu năm.
Xuyên suốt các ngày làm việc, công suất phòng chỉ lấp đầy hơn 30% và đông hơn vào dịp cuối tuần. Để giữ chân người lao động, đơn vị này phải áp dụng nhiều chính sách ưu đãi, hạ giá phòng từ 40% đến 50% so với mức giá ngày cuối tuần hay dịp lễ.
Người làm dịch vụ, du lịch ở Măng Đen: Oằn vai áp lực!
Theo thống kê, xã Măng Đen hiện sở hữu khoảng 170 cơ sở lưu trú với quy mô hơn 1.500 phòng, khả năng đáp ứng xấp xỉ 7.500 lượt khách mỗi ngày.
Đợt lễ nào, khu vực trung tâm nhiều nơi rơi vào tình trạng "cháy phòng", với công suất khai thác đạt tuyệt đối 100%, theo ghi nhận của Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Măng Đen.
Thế nhưng, chỉ ít tuần sau đó, các tụ điểm vui chơi, khu nghỉ dưỡng và điểm tham quan lại thưa thớt bóng người. Từ quảng trường trung tâm, chợ phiên, phố đêm cho đến hồ Đăk Ke hay thác Pa Sỹ, lượng khách tham quan đã giảm sút đáng kể.
Anh Phan Thanh Hải, một du khách đến từ thành phố Đà Nẵng, bộc bạch: "Nơi đây có gần 15 nhà lưu trú nhưng khách rất ít. Đôi khi, khách vắng thì các dịch vụ đi kèm cũng trở nên hạn chế hơn".
Nhìn nhận về bài toán kinh doanh, chị Hoàng Oanh - chủ một cơ sở homestay tại đây - không giấu được nỗi niềm: "Chúng tôi kinh doanh dịch vụ cả tuần nhưng thực chất chỉ trông chờ vào hai ngày cuối tuần, còn những ngày khác phải gồng gánh chi phí vận hành, dịch vụ.
Vắng khách nhưng chi phí mặt bằng, lương nhân viên và các khoản phí khác vẫn phải duy trì để giữ ổn định chờ khách. Doanh thu lễ, Tết hay cuối tuần phải gồng gánh cho hoạt động cả tuần, quanh năm nên rất vất vả".
Để giảm bớt gánh nặng tài chính, phần lớn các cơ sở lưu trú buộc phải linh hoạt xoay xở. Nếu như vào dịp lễ, giá phòng dao động từ 300.000 đồng đến khoảng 4 triệu đồng/đêm tùy phân khúc và vị trí, thì ngày thường các cơ sở này chủ động giảm từ 30% đến 50% nhằm kích cầu.
Chị Phạm Thị Hạnh, chủ một homestay tại xã Kon Plông, nói: "Kinh tế khó khăn khiến nhu cầu nghỉ dưỡng cũng sụt giảm so với trước. Nhìn bề ngoài có vẻ đông đúc, nhộn nhịp vậy thôi chứ ngày thường chúng tôi khá chật vật.
Mong rằng địa phương cùng các ngành chức năng sẽ có thêm những giải pháp căn cơ, dài hạn để du lịch phát triển vững chắc hơn".
Lời giải nào cho bài toán phát triển chiều sâu?
Theo đánh giá từ các cơ quan chức năng, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến nghịch lý nói trên xuất phát từ việc các hoạt động sự kiện hiện nay mới chỉ tập trung dồn dập vào mùa lễ hội, chưa đủ sức tạo ra một dòng khách di chuyển đều đặn quanh năm.
Bên cạnh đó, các sản phẩm du lịch nhìn chung vẫn còn manh mún, quy mô nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương nên năng lực cạnh tranh chưa cao.
Măng Đen hiện vẫn chịu sự phụ thuộc lớn vào phân khúc khách nội địa lưu trú ngắn ngày, thiếu hụt các sản phẩm trải nghiệm có chiều sâu để níu chân du khách ở lại dài ngày hơn.
Ngoài ra, bức tranh du lịch phố núi vẫn thiếu vắng thị trường khách quốc tế và chưa thiết lập được những tour tuyến liên kết mạnh mẽ với các trung tâm du lịch lớn lân cận như Đà Nẵng, Hội An hay Quy Nhơn.
Trao đổi về định hướng tương lai, Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen Đặng Quang Hà cho biết: Để ổn định du lịch, địa phương đang triển khai phát triển thêm nhiều sản phẩm mới như dịch vụ trải nghiệm cưỡi ngựa, kinh tế đêm, chợ phiên.
Bên cạnh đó, xã tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao mang tính chuyên nghiệp cao như giải chạy bộ, pickleball. Xã kết hợp cùng các trường học để xây dựng hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm và giáo dục cho học sinh.
Không thể làm một mình, nếu muốn thu hút, nên phải liên kết những nơi khác. Đó là xúc tiến, kết nối với các trung tâm du lịch trọng điểm như Hội An, Đà Nẵng nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách và phân bổ lượng khách đều đặn hơn.
Quảng Ngãi đã bắt đầu đi vào quỹ đạo phát triển không gian du lịch mang tên “Rừng - Biển - Đảo”. Trong chiến lược đó, Măng Đen được định vị là hạt nhân trung tâm du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng tầm cỡ của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Bài toán chiều sâu trong chiến lược phát triển đang được Quảng Ngãi giải quyết. Còn những người đang sống bằng nghề du lịch dịch vụ ở đó, vẫn đang phải loay hoay với nhịp thất thường như được mặc định. Họ chờ.
