Ký túc xá Cỏ May: Hành trình 10 năm gieo mầm tử tế và di sản của lão nông miền Tây
Từ di nguyện của cố doanh nhân Phạm Văn Bên, ký túc xá Cỏ May đã trải qua một thập kỷ vận hành hoàn toàn miễn phí, trở thành bệ phóng cho hơn 1.000 sinh viên nghèo hiếu học bước vào đời.
Ngày 23/05/2026, Công ty TNHH Cỏ May Sa Đéc phối hợp cùng Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Ký túc xá Cỏ May (2016 – 2026). Với chủ đề “Hành trình gieo hạt giống yêu thương”, sự kiện là dịp nhìn lại một thập kỷ vận hành mô hình hợp tác giáo dục - doanh nghiệp độc đáo và tri ân cố doanh nhân Phạm Văn Bên. Buổi lễ có sự tham dự của gia đình cố doanh nhân, Ban Giám hiệu các trường đại học công lập tại TP.HCM cùng hơn 300 thế hệ sinh viên Cỏ May.
Cơ duyên lạ kỳ và cái tên ‘Cỏ May’ khiêm nhường
Khánh thành vào tháng 9/2016, Cỏ May là công trình lịch sử khi là mô hình ký túc xá tư nhân miễn phí đầu tiên và duy nhất đến hiện tại ở Việt Nam. Đằng sau mái nhà này là sự khiêm nhường đến khó tin của một vị doanh nhân miền Tây.
PGS.TS Phạm Văn Hiền - Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM nhớ lại quá trình tìm tiếng nói đồng điệu giữa nhà trường và doanh nghiệp từ đầu năm 2012. Đặc biệt, khi bàn về việc đặt tên, ông Bên từng phản đối gay gắt cái tên "Cỏ May".
PGS.TS Phạm Văn Hiền kể lại: “Ông bộc bạch rằng ranh giới giữa quảng bá thương hiệu và tấm lòng thiện nguyện là quá mong manh. Doanh nhân Phạm Văn Bên khẳng định nếu muốn quảng bá, ông chỉ cần bỏ ra 1 tỷ đồng để truyền thông, chứ không cần chi hàng chục tỷ đồng để làm việc này. Chỉ đến khi tôi thuyết phục rằng "Cỏ May" thực chất cũng chỉ là tên một loài cây cỏ trong vườn của Trường Nông Lâm, ông Bên mới gật đầu đồng ý”.
Mang đậm chất nông dân "hai lúa", có trái tim nhân hậu, ông Bên luôn âm thầm làm thiện nguyện với khao khát đào tạo ra những con người có tài, có đức và "lịch lãm".
Để hiện thực hóa, ông đề ra một nguyên tắc vô cùng đơn giản, dễ hiểu mà sâu sắc: "Giỏi á, thì lấy từ trên. Nhưng mà nghèo, cái khó khăn, lấy phí từ dưới".
Nhờ đó, 100% sinh viên khóa đầu đều là học sinh giỏi 3 năm liền, mang về nhiều giải thưởng cấp tỉnh và Olympic. Quá trình lựa chọn cũng thấm đẫm tình người.
TS Trần Đình Lý - Phó Hiệu trưởng nhà trường không thể quên hình ảnh cố Giáo sư Võ Tòng Xuân trong buổi xét duyệt hồ sơ: “Dù đang ho sụ sụ, phải bóc thuốc uống liên tục, Giáo sư Xuân vẫn say sưa đọc từng trang hoàn cảnh và thốt lên rằng không thể bỏ qua được câu chuyện nào. Dù chỉ tiêu ban đầu chỉ có 100 người, nhưng trước gần 200 hồ sơ quá khó khăn, hội đồng đã xin phép gia đình để cưu mang thêm, nâng con số trúng tuyển năm đó lên 117 sinh viên”.
‘Ngày nào còn tôi thì còn các em’
Để duy trì một mô hình chưa từng có tiền lệ, hành trình 10 năm không hề thiếu vắng những thử thách. TS Trần Đình Lý - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM - chia sẻ về giai đoạn khó khăn nhất vào năm 2019, khi đại dịch Covid-19 bùng phát và nỗi lo mọi thứ sẽ "dừng lại" hiện hữu.
Khi TS Trần Đình Lý ái ngại lo mô hình bị đứt gánh, bà Nguyễn Ngọc Oanh (phu nhân ông Bên) đã cam kết chắc nịch: "Thầy yên tâm, hiện nay gia đình vẫn đang còn lo được". Thậm chí, gia đình còn đang ấp ủ khát vọng xây dựng một "Cỏ May thứ 2".
Tiếp nối ngọn lửa ấy, ông Phạm Minh Thiện nhấn mạnh: “Mười năm qua, dù bối cảnh kinh tế có nhiều biến động khó khăn, Tập đoàn Cỏ May vẫn luôn kiên định gìn giữ và thực hiện lời hứa của cha tôi”.
Với gia đình ông, đây là hành trình dài hạn để nuôi dưỡng những người tử tế, có ích cho xã hội. Trên sân khấu kỷ niệm 10 năm, anh xúc động khẳng định chắc nịch: "Trong thâm tâm tôi, các em là những đứa em của tôi. Và ngày nào... còn tôi thì còn các em".
Sự tử tế của doanh nhân Phạm Văn Bên đã nảy mầm rực rỡ trong trái tim sinh viên. Tại một buổi lễ tuyên dương, anh Phạm Minh Thiện ngỏ ý tặng thêm iPhone đời mới hoặc xe máy cho các em đạt điểm xuất sắc 9-10 phẩy.
Bất ngờ thay, tất cả sinh viên đều đồng lòng từ chối. Các em chia sẻ rằng việc được lo toàn bộ chi phí ăn học đã là đặc ân quá lớn, nên xin nhường trọn món quà đắt giá đó để sưởi ấm những mảnh đời kém may mắn hơn.
Ký túc xá Cỏ May giờ đây đã thực sự là bệ phóng vững chắc, biến những chàng trai, cô gái quê nghèo trở thành trí thức thành đạt.
Khép lại buổi lễ, PGS.TS Phạm Văn Hiền gửi gắm một kỳ vọng đầy nhân văn cho chặng đường tiếp theo: "20 năm sẽ có 20 cái mô hình mà nó tương tự như thế này".
Đồng thời, ông tin rằng di sản và tâm nguyện của lão nông Phạm Văn Bên sẽ không dừng lại ở một mái nhà, mà tiếp tục khơi nguồn cảm hứng để gieo hạt mầm tử tế trên khắp mọi miền đất nước.
PGS.TS Nguyễn Tất Toàn nhắn nhủ sinh viên Ký túc xá Cỏ May giữ lòng biết ơn và sự tử tế
Phát biểu tại lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Ký túc xá Cỏ May, PGS.TS Nguyễn Tất Toàn - Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, khẳng định đây là mô hình KTX miễn phí đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại.
Dự án được bắt nguồn từ tâm nguyện cao cả của cố doanh nhân Phạm Văn Bên. Nhằm san sẻ gánh nặng với học trò nghèo hiếu học, Gia đình Cỏ May đã tài trợ toàn diện cho các em như người thân trong gia đình, bao gồm việc lo nơi ở, hỗ trợ học phí, bữa ăn và quan tâm đời sống tinh thần.
Trong 10 năm qua, KTX đã đón nhận hơn 1.000 sinh viên đến từ gần 30 trường đại học công lập trên địa bàn TP.HCM. Trong đó, nhiều sinh viên là con em nông dân miền Trung, miền Tây, trẻ mồ côi hoặc từng đứng trước nguy cơ phải dừng học giữa chừng vì gánh nặng tài chính. Nhờ sự trợ lực từ mái nhà chung này, nhiều thế hệ sinh viên đã vững bước trở thành kỹ sư, giáo viên, cán bộ, doanh nhân, hoặc tiếp tục học lên bậc cao học.
Tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Tất Toàn nhấn mạnh sự đồng điệu giữa nhà trường và Gia đình Cỏ May: giáo dục không chỉ là đào tạo nghề nghiệp mà còn là giữ gìn cơ hội để người trẻ trưởng thành bằng nhân cách, nghị lực và lòng biết ơn. Ông nhận định KTX Cỏ May là một bài học thực tế sâu sắc về lòng nhân ái và trách nhiệm xã hội, mang giá trị cốt lõi: "Yêu thương, Vươn lên và Phụng sự".
Đại diện nhà trường cũng gửi gắm kỳ vọng đến các thế hệ sinh viên Cỏ May. Ông mong muốn các em học tập nghiêm túc, vượt qua nghịch cảnh và sống tử tế. Đặc biệt, khi đã trưởng thành và có điều kiện tốt hơn, các em được kỳ vọng sẽ tiếp tục trao đi cơ hội cho những người trẻ khác, góp phần kiến tạo những thế hệ tài năng có "Tâm" và có "Tầm" cống hiến cho đất nước.
